ΣΤΗΝ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ
ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ
ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΤΖΟΝ ΤΖ. ΡΑΪΤ
19 του Δεκέμβρη 1939
Αγαπητέ φίλε,
Διάβασα το γράμμα σου προς τον Τζο. Υποστηρίζω απόλυτα τη γνώμη σου για την αναγκαιότητα μιας σταθερής, ακόμα και ανελέητης θεωρητικής και πολιτικής πάλης, ενάντια στις μικροαστικές τάσεις της αντιπολίτευσης. Θα δεις, από το τελευταίο μου άρθρο, που θα σας σταλεί αεροπορικώς αύριο, ότι χαρακτηρίζω τις διαφορές της αντιπολίτευσης με μεγαλύτερη οξύτητα απ’ ότι η πλειοψηφία. Αλλά, ταυτόχρονα, πιστεύω πως η ανελέητη ιδεολογική πάλη θα έπρεπε να συμβαδίζει με μια οργανωτική τακτική πολύ προσεκτική και συνετή. Δεν έχετε το παραμικρό συμφέρον από ένα σχίσμα, ακόμα κι αν η αντιπολίτευση γίνει, κατά τύχη, πλειοψηφία στο επόμενο συνέδριο. Δεν έχετε το παραμικρό λόγο να δόσετε στον ετερογενή κι ασταθή στρατό της αντιπολίτευσης το πρόσχημα για ένα σχίσμα. Ακόμα και σαν πιθανή μειοψηφία θα είχατε, κατά τη γνώμη μου, το καθήκον να μείνετε πειθαρχημένοι και νομιμόφρονες προς το Κόμμα σαν όλο. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για την εκπαίδευση στον γνωστό κομματικό πατριωτισμό, που για την αναγκαιότητά του μου έγραφε κάποτε, πολύ σωστά, ο Κάνον.
Μια πλειοψηφία που θα αποτελείται απ’ αυτή την αντιπολίτευση, δεν θα κρατούσε παραπάνω από μερικούς μήνες. Κατόπιν, η προλεταριακή τάση του Κόμματος, θα γίνει πάλι η πλειοψηφία με ένα κύρος καταπληκτικά αυξημένο. Να είσαστε εξαιρετικά σταθεροί, αλλά να μην χάνετε την ψυχραιμία σας –αυτό ισχύει τώρα περισσότερο από ποτέ στη στρατηγική της προλεταριακής πτέρυγας του Κόμματος.
Με τους καλύτερους συντροφικούς χαιρετισμούς και ευχές
Δικός σας
Λ.ΤΡΟΤΣΚΙ
Κογιοακάν D.F.
Υ.Γ. Οι δυσκολίες προέρχονται:
1) Από την κακή σύνθεση ιδιαίτερα του πιο σημαντικού πυρήνα της Νέας Υόρκης.
2) Από την έλλειψη πείρας, ιδιαίτερα από τα μέλη που προέρχονται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα (Νεολαία). Το ξεπέρασμα αυτών των δυσκολιών που κληρονομήθηκαν από το παρελθόν, δεν μπορεί να γίνει με έκτακτα μέτρα. Η σταθερότητα και η υπομονή είναι απαραίτητες.
Λ.Τ.
ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΜΑΞ ΣΑΧΤΜΑΝ
20 του Δεκέμβρη 1939
Αγαπητέ σύντροφε Σάχτμαν,
Σου στέλνω ένα αντίγραφο του τελευταίου μου άρθρου[1]. Θα δεις από την πολεμική μου πως θεωρώ τις διαφορές αποφασιστικού χαρακτήρα. Πιστεύω πως βρίσκεσαι στη λαθεμένη μεριά του οδοφράγματος, αγαπητέ μου φίλε. Με τη θέση σου ενθαρρύνεις όλα τα μικροαστικά και αντιμαρξιστικά στοιχεία, να πολεμήσουν τη θεωρία μας, το πρόγραμμά μας και την παράδοσή μας. Δεν ελπίζω να σε πείσω μ’ αυτές τις γραμμές, αλλά εκφράζω την πρόγνωση πως αν τώρα αρνηθείς να βρεις ένα δρόμο προς τη συνεργασία με τη μαρξιστική πτέρυγα ενάντια στους μικροαστούς ρεβιζιονιστές, θα θρηνείς αναπόφευκτα για χρόνια και χρόνια το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής σου.
Αν είχα τη δυνατότητα, θα έπαιρνα αμέσως ένα αεροπλάνο για τη Νέα Υόρκη, με προοπτική να συζητήσω μαζί σου 48 ή 72 ώρες χωρίς διακοπή. Λυπάμαι πάρα πολύ, που σ’ αυτή την κατάσταση, δεν νοιώθεις εσύ την ανάγκη νά ’ρθεις εδώ και να συζητήσεις μαζί μου τα ζητήματα. Ή μήπως την νοιώθεις; Θα ήμουνα πολύ ευτυχής...
Λ. ΤΡΟΤΣΚΙ
Κογιοακάν D.F.
ΤΕΣΣΕΡΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ
ΣΤΗΝ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
26 του Δεκέμβρη 1939
Κογιοακάν D.F.
Αγαπητοί φίλοι,
Μέχρι τώρα υποστήριζα πως η συζήτηση θα έπρεπε να μεταφερθεί στη «Σοσιαλιστική Έκκληση» («Socialist Appeal») και τη «Νέα Διεθνή» («New International»), οφείλω να αναγνωρίσω ότι τα επιχειρήματά σας είναι πολύ σοβαρά, ιδιαίτερα σε σχέση με τα επιχειρήματα του συντρόφου Μπάρναμ[2].
Η «Νέα Διεθνής» και η «Σοσιαλιστική Έκκληση» δεν είναι όργανα της συζήτησης κάτω από τον έλεγχο μιας ειδικής επιτροπής συζήτησης, είναι, αντίθετα, όργανα του Κόμματος και της Εθνικής του Επιτροπής. Στο δελτίο συζήτησης, η αντιπολίτευση μπορεί να ζητήσει ίσα δικαιώματα με την πλειοψηφία, αλλά οι επίσημες εκδόσεις του Κόμματος έχουν το καθήκον να υπερασπίζουν την άποψη του Κόμματος και της Τέταρτης Διεθνούς, μέχρι αυτή να αλλάξει. Μια συζήτηση από τις σελίδες των επίσημων κομματικών εκδόσεων μπορεί να διεξαχθεί, μόνο μέσα στα όρια που καθορίζει η πλειοψηφία της Εθνικής Επιτροπής. Αυτό είναι τόσο εμφανές που δεν χρειάζεται επιχειρήματα.
Οι μόνιμες καταστατικές εγγυήσεις για τη μειοψηφία σίγουρα δεν προήλθαν από την μπολσεβίκικη πείρα. Αλλά, δεν είναι επίσης εφεύρεση του συντρόφου Μπάρναμ. Το γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα για πολύ καιρό είχε τέτοιες καταστατικές εγγυήσεις που ανταποκρίνονταν απόλυτα στο πνεύμα των φθονερών φιλολογικών και κοινοβουλευτικών κλικών, αλλά που ποτέ δεν εμπόδισαν την υποδούλωση των εργατών μέσα από τη συμμαχία αυτών των κλικών.
Η οργανωτική δομή της προλεταριακής πρωτοπορίας πρέπει να είναι υποταγμένη στις θετικές απαιτήσεις της επαναστατικής πάλης, και όχι στις αρνητικές εγγυήσεις ενάντια στον εκφυλισμό της. Αν το Κόμμα δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σοσιαλιστικής επανάστασης, θα εκφυλιστεί ενάντια στα πιο σοφά καταστατικά άρθρα. Στο οργανωτικό πεδίο, ο Μπάρναμ δείχνει μια πλήρη έλλειψη επαναστατικής αντίληψης για το Κόμμα, όπως το έδειξε και στο πολιτικό επίπεδο, στο μικρό, αλλά πολύ σημαντικό, ζήτημα της Επιτροπής Ντίες. Και στις δυο περιπτώσεις, προτείνει μια καθαρά αρνητική στάση, όπως στο ζήτημα του σοβιετικού κράτους, έδοσε ένα καθαρά αρνητικό ορισμό. Δεν είναι αρκετό να απεχθάνεσαι την καπιταλιστική κοινωνία (μια αρνητική στάση), είναι αναγκαίο να αποδέχεσαι όλα τα πρακτικά συμπεράσματα μιας κοινωνικής επαναστατικής αντίληψης. Αλίμονο, αυτό δεν συμβαίνει με τον σύντροφο Μπάρναμ.
Τα πρακτικά μου συμπεράσματα;
Πρώτο, είναι αναγκαίο να καταδικάσουμε επίσημα μπροστά στο Κόμμα την απόπειρα εξαφάνισης της γραμμής του Κόμματος, τοποθετώντας το πρόγραμμα του Κόμματος στο ίδιο επίπεδο με μια οποιαδήποτε καινοτομία που το Κόμμα δεν αποδέχεται.
Δεύτερο, αν η Εθνική Επιτροπή κρίνει αναγκαίο να αφιερώσει ένα τεύχος της «Νέας Διεθνούς» στη συζήτηση (για την ώρα δεν προτείνω κάτι τέτοιο), αυτό θα πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο που να μπορεί ο αναγνώστης να δει που βρίσκεται η θέση του Κόμματος και που βρίσκεται η απόπειρα αναθεώρησης, με τέτοιο τρόπο επίσης που η πλειοψηφία κι όχι η αντιπολίτευση να έχει την τελευταία λέξη.
Τρίτο, αν τα εσωτερικά δελτία δεν επαρκούν, θα ήταν δυνατό να εκδόσουμε μια ειδική συλλογή άρθρων αφιερωμένα στην ημερήσια διάταξη του συνεδρίου.
Χρειάζεται η πιο μεγάλη εντιμότητα στη συζήτηση, αλλά καμιά παραχώρηση στο μικροαστικό αναρχικό πνεύμα!
W. RORK (Λ. Τρότσκι)
27 του Δεκέμβρη 1939
Κογιοακάν D.F.
Αγαπητοί φίλοι,
Πρέπει να ομολογήσω πως αυτό που μου γράψατε για την επιμονή των συντρόφων Μπάρναμ και Σάχτμαν οσοναφορά τη δημοσίευση των συζητητικών άρθρων στη «Νέα Διεθνή» και στη «Σοσιαλιστική Έκκληση» με άφησε κατάπληκτο την πρώτη στιγμή. Ποιός μπορεί να είναι ο λόγος; –αναρωτήθηκα. Να νοιώθουν τόσο σίγουροι για τη θέση τους, αυτό αποκλείεται κατηγορηματικά. Τα επιχειρήματά τους είναι πολύ πρωτόγονα, οι αντιφάσεις ανάμεσά τους είναι οξύτατες και δεν μπορούν παρά να αισθάνονται πως η πλειοψηφία αντιπροσωπεύει την παράδοση και τη μαρξιστική θεωρία. Δεν μπορούν να ελπίζουν πως θα βγουν νικητές από μια θεωρητική πάλη. Όχι μόνο ο Σάχτμαν και ο Άμπερν, μα και ο ίδιος ο Μπάρναμ πρέπει να το καταλαβαίνει αυτό. Ποιά είναι λοιπόν η πηγή της δίψας τους για δημοσιότητα; Η εξήγηση είναι πολύ απλή: ανυπομονούν να δικαιολογηθούν μπροστά στη δημοκρατική κοινή γνώμη, να φωνάξουν σ’ όλους τους Ίστμαν, τους Χουκ και τους άλλους, πως αυτοί, η αντιπολίτευση δεν είναι τόσο κακοί όσο εμείς. Αυτή η εσωτερική αναγκαιότητα πρέπει να είναι ιδιαίτερα πιεστική για τον Μπάρναμ. Πρόκειται για το ίδιο είδος εσωτερικής συνθηκολόγησης που παρατηρήσαμε στον Ζινόβιεφ και τον Κάμενεφ την παραμονή της Οκτωβριανής Επανάστασης, και σε πολλούς «διεθνιστές» κάτω από την πίεση του πατριωτικού κύματος του πολέμου. Αν κάνουμε αφαίρεση όλων των προσωπικών ιδιομορφιών, των τυχαίων γεγονότων ή των παρεξηγήσεων και των σφαλμάτων, βρισκόμαστε μπροστά στο πρώτο σοσιαλπατριωτικό αμάρτημα στο Κόμμα μας. Σωστά εγκαθιδρύσατε αυτό το γεγονός από την αρχή, αλλά εμφανίζεται σε μένα με πλέρια καθαρότητα μόνο τώρα, αφού διακήρυξαν την επιθυμία τους να αναγγείλουν –όπως οι Πουμιστές, οι Πιβεριστές, και πολλοί άλλοι– ότι δεν είναι τόσο κακοί όσο οι «Τροτσκιστές».
Αυτή η σκέψη είναι ένα συμπληρωματικό επιχείρημα ενάντια σε κάθε παραχώρησή μας σ’ αυτό το πεδίο. Στις δοσμένες συνθήκες, έχουμε όλο το δικαίωμα να τους πούμε: Πρέπει να περιμένετε την ετυμηγορία του Κόμματος, και να μην υποβάλετε έφεση στους δημοκράτες πατριώτες δικαστές πριν αναγγελθεί η ετυμηγορία.
Μέχρι τώρα, έβλεπα το ζήτημα πολύ αφηρημένα –δηλαδή μόνο από την άποψη της θεωρητικής πάλης και απ’ αυτή την άποψη, συμφωνώ απόλυτα με τον σύντροφο Γκόλντμαν, πως δεν μπορεί παρά να νικήσουμε. Αλλά το πιο ευρύ πολιτικό κριτήριο δείχνει πως θα έπρεπε να εξαλείψουμε την πρόωρη επέμβαση του δημοκρατικού πατριωτικού παράγοντα στην εσωκομματική μας πάλη, και πως στη συζήτηση η αντιπολίτευση δεν θα πρέπει να υπολογίζει παρά μόνο στις δικές της τις δυνάμεις, όπως κάνει και η πλειοψηφία. Κάτω από τέτοιες συνθήκες, η δοκιμασία και η επιλογή διαφόρων στοιχείων της αντιπολίτευσης, θα είχαν ένα χαρακτήρα πιο επαρκή και τα αποτελέσματα θα ήταν πιο ευνοϊκά για το Κόμμα.
Ο Έγκελς μίλησε κάποτε για τις διαθέσεις των εξαγριωμένων μικροαστών. Μου φαίνεται πως μπορούμε να βρούμε ένα ίχνος αυτών των διαθέσεων στις γραμμές της αντιπολίτευσης. Χτες, πολλοί απ’ αυτούς είχαν υπνωτιστεί από τη μπολσεβίκικη παράδοση. Ποτέ δεν την αφομοίωσαν βαθιά, αλλά δεν τολμούσαν να την αμφισβητήσουν ανοιχτά. Αλλά, ο Σάχτμαν και ο Άμπερν τους έδωσαν αυτό το θάρρος και, τώρα, εκφράζουν ανοιχτά τις διαθέσεις των εξαγριωμένων μικροαστών. Αυτή, για παράδειγμα, την εντύπωση μου έδωσαν τα τελευταία άρθρα και γράμματα του Στάνλεϊ. Έχει χάσει εντελώς κάθε συναίσθηση αυτοκριτικής, και πιστεύει ειλικρινά πως κάθε έμπνευση που του περνάει από το μυαλό, αξίζει να διακηρυχτεί και να τυπωθεί αρκεί να κατευθύνεται ενάντια στο πρόγραμμα και την παράδοση του Κόμματος. Το έγκλημα του Σάχτμαν και του Άμπερν βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι έχουν προκαλέσει μια τέτια έκρηξη μικροαστικής αυτοϊκανοποίησης.
W. RORK (Λεόν Τρότσκι)
Υ. Γ. Είναι απόλυτα σίγουρο πως οι σταλινικοί πράκτορες δουλεύουν ανάμεσά μας, με σκοπό να οξύνουν τη συζήτηση και να προκαλέσουν ένα σχίσμα. Είναι αναγκαίο να ελεγχθούν πολλοί «αγωνιστές» της φράξιας από την ιδιαίτερη αυτή σκοπιά.
W. R.
3 του Γενάρη 1940
Αγαπητοί φίλοι,
Έλαβα τα δυο ντοκουμέντα της αντιπολίτευσης[3]. Μελέτησα αυτό που αναφέρεται στον γραφειοκρατικό συντηρητισμό και τώρα μελετάω το δεύτερο πάνω στο ρωσικό ζήτημα. Τι αξιοθρήνητα γραφτά! Είναι δύσκολο να βρεις μια φράση που να εκφράζει μια σωστή ιδέα ή να βάζει μια σωστή ιδέα στη σωστή θέση. Έξυπνοι, και μάλιστα προικισμένοι άνθρωποι, πήραν μια θέση φανερά λαθεμένη και σπρώχνονται όλο και πιο βαθιά σ’ ένα αδιέξοδο.
Η φράση του Άμπερν για το «σχίσμα», μπορεί να έχει δυο έννοιες: ή επιθυμεί να σας τρομάξει με την προοπτική ενός σχίσματος, όπως έκανε στη διάρκεια της συζήτησης για τον εισοδισμό[4], ή θέλει πραγματικά να αυτοκτονήσει πολιτικά. Στην πρώτη περίπτωση δεν θα μας εμποδίσει βέβαια να δόσουμε μια μαρξιστική εκτίμηση της πολιτικής της αντιπολίτευσης. Στη δεύτερη περίπτωση δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε: αν ένας ενήλικας θέλει να αυτοκτονήσει είναι δύσκολο να τον εμποδίσει κανείς.
Η αντίδραση του Μπάρναμ αντιπροσωπεύει μια κτηνώδη πρόκληση σ’ όλους τους μαρξιστές. Αν η διαλεκτική είναι μια θρησκεία, κι αν είναι αλήθεια πως η θρησκεία είναι το όπιο του λαού, πώς μπορεί να αρνηθεί να παλέψει για να απελευθερώσει το ίδιο του το Κόμμα απ’ αυτό το δηλητήριο; Γράφω τώρα ένα ανοιχτό γράμμα στον Μπάρναμ πάνω σ’ αυτό το ζήτημα. Δεν πιστεύω πως η κοινή γνώμη της Τέταρτης Διεθνούς θα επέτρεπε στον αρχισυντάκτη του θεωρητικού μαρξιστικού περιοδικού να περιορίζεται σε μάλλον κυνικούς αφορισμούς πάνω στα θεμέλια του επιστημονικού σοσιαλισμού. Όπως και νά ’χει, δεν θα ησυχάσω μέχρι που να ξεσκεπαστούν ως τη ρίζα τους οι αντιμαρξιστικές αντιλήψεις του Μπάρναμ μπροστά στο Κόμμα και τη Διεθνή. Ελπίζω να στείλω το ανοιχτό αυτό γράμμα μεθαύριο, τουλάχιστον το ρωσικό κείμενο.
Ταυτόχρονα, γράφω μια ανάλυση των δυο ντοκουμέντων. Εξαιρετική είναι η εξήγηση γιατί συμφωνούν να διαφωνήσουν πάνω στο ρωσικό ζήτημα.
Τρίζω τα δόντια μου γιατί χάνω τον καιρό μου διαβάζοντας τα εντελώς μουχλιασμένα αυτά ντοκουμέντα. Τα λάθη είναι τόσο στοιχειώδη, που πρέπει να κάνω προσπάθεια να θυμηθώ τα αναγκαία επιχειρήματα από τα άλφα – βήτα του μαρξισμού.
W. RORK (Λεόν Τρότσκι)
Κογιοακάν D.F.
4 του Γενάρη 1940
Αγαπητοί φίλοι,
Εσωκλείω ένα αντίγραφο του γράμματός μου προς τον Σάχτμαν που το έχω στείλει εδώ και δυο βδομάδες[5]. Ο Σάχτμαν δεν μπήκε καν στον κόπο να μου απαντήσει. Αυτό δείχνει την κατάσταση στην οποία έχει σπρωχτεί από την χωρίς αρχές πάλη του. Κάνει ένα μπλοκ με τον αντιμαρξιστή Μπάρναμ, και αρνείται να απαντήσει στα γράμματά μου που αφορούν αυτό το μπλοκ. Το γεγονός από μόνο του έχει, βέβαια, αμφισβητήσιμη σπουδαιότητα, αλλά είναι αναμφισβήτητα χαρακτηριστικό. Γι’ αυτό το λόγο, σας στέλνω ένα αντίγραφο του γράμματός μου προς τον Σάχτμαν.
Με τις καλύτερες ευχές
Λ. ΤΡΟΤΣΚΙ
Κογιοακάν D.F.
ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΤΖΟΖΕΦ ΧΑΝΣΕΝ
5 του Γενάρη 1940
Αγαπητέ Τζο,
Σε ευχαριστώ για τις ενδιαφέρουσες πληροφορίες σου. Σε περίπτωση που είναι αναγκαίο ή σκόπιμο, ο Τζιμ θα μπορούσε να δημοσιεύσει την αλληλογραφία μας και την αλληλογραφία με τον Ράιτ οσοναφορά το ζήτημα του σχίσματος. Αυτή η αλληλογραφία δείχνει τη σταθερή μας επιθυμία να διαφυλάξουμε την ενότητα του Κόμματος, παρά τη σκληρή φραξιονιστική πάλη. Ανάφερα, στο γράμμα μου προς τον Ράιτ[6] , ότι ακόμα και σαν μειοψηφία, η μπολσεβίκικη πτέρυγα του Κόμματος θα έπρεπε, κατά τη γνώμη μου, να παραμείνει πειθαρχημένη, και ο Τζίμ μου απάντησε πως συμφωνούσε ολόψυχα μ’ αυτή την άποψη. Αυτά τα δυο αποσπάσματα είναι αποφασιστικά στην προκειμένη περίπτωση.
Οσοναφορά τις παρατηρήσεις μου για τη Φιλανδία που περιέχονται στο άρθρο για τη μικροαστική αντιπολίτευση, θα πω εδώ λίγα μόνο λόγια. Υπάρχει –ναι ή όχι;– διαφορά αρχών ανάμεσα στις περιπτώσεις της Φιλανδίας και της Πολωνίας; Η εισβολή του Κόκκινου Στρατού στην Πολωνία συνοδεύτηκε –ναι ή όχι;– από έναν εμφύλιο πόλεμο; Ο Τύπος των μενσεβίκων, που είναι πολύ καλά πληροφορημένοι χάρη στη φιλία τους με την Μπουντ και τους εμιγκρέδες του P.P.S., λέει ανοιχτά πως ένα επαναστατικό κύμα αγκάλιασε την προέλαση του Κόκκινου Στρατού. Κι όχι μονάχα στην Πολωνία, αλλά και στη Ρουμανία.
Το Κρεμλίνο δημιούργησε την κυβέρνηση Κούουζινεν με τον ολοφάνερο στόχο να συμπληρώσει τον πόλεμο με τον εμφύλιο πόλεμο. Υπήρχαν πληροφορίες πως άρχισε να δημιουργείται ένας Φιλανδικός Κόκκινος Στρατός, πως υπάρχει «ενθουσιασμός» στους φτωχούς Φιλανδούς αγρότες στις καταχτημένες περιοχές, όπου η μεγάλη έγγειος ιδιοκτησία κατάσχονταν, και λοιπά. Τι είναι, αν όχι η απαρχή ενός εμφύλιου πολέμου;
Η παραπέρα ανάπτυξη του εμφυλίου πολέμου εξαρτιόταν ολότελα από την προέλαση του Κόκκινου Στρατού. Ο «ενθουσιασμός» του λαού δεν ήταν προφανώς αρκετά θερμός, ώστε να προκαλέσει ανεξάρτητες εξεγέρσεις των αγροτών και των εργατών κάτω από το σπαθί του δήμιου Μανερχάιμ. Η υποχώρηση του Κόκκινου Στρατού σταμάτησε, αναγκαστικά, πάνω στο ξεκίνημά τους, τα στοιχεία του εμφυλίου πολέμου.
Αν οι ιμπεριαλιστές βοηθήσουν αρκετά τη φιλανδική μπουρζουαζία να υπερασπίσει το καπιταλιστικό καθεστώς, ο εμφύλιος πόλεμος στη Φιλανδία θα είναι αδύνατος για την επόμενη περίοδο. Αλλά αν, πράγμα πιο πιθανό, τα ενισχυμένα αποσπάσματα του Κόκκινου Στρατού διεισδύσουν στη χώρα με περισσότερη επιτυχία, θα δούμε αναπόφευκτα το προτσές του εμφυλίου πολέμου παράλληλα με την εισβολή.
Δεν μπορούμε να προβλέψουμε όλα τα στρατιωτικά επεισόδια, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες, που ενδιαφέρουν από μια άποψη καθαρά τακτικής, αλλά δεν αλλάζουν τη γενική «στρατηγική» γραμμή των γεγονότων. Σ’ αυτήν την περίπτωση, όπως και σ’ όλες τις άλλες, η αντιπολίτευση υιοθετεί μια καθαρά ευκαιριακή και ιμπρεσιονιστική πολιτική και όχι μια πολιτική αρχών. (Δεν είναι αναγκαίο να επαναλάβει κανείς πως ο εμφύλιος πόλεμος στη Φιλανδία όπως και στην περίπτωση της Πολωνίας, θα είχε έναν περιορισμένο μισο-πνιγμένο χαρακτήρα, και πως μπορεί, στο επόμενο στάδιο, να μετατραπεί σε εμφύλιο πόλεμο, ανάμεσα στις φιλανδικές μάζες και τη μοσχοβίτικη γραφειοκρατία. Αυτό το γνωρίζουμε τουλάχιστον τόσο καθαρά όσο και η αντιπολίτευση και προειδοποιούμε ανοιχτά τις μάζες. Αλλά αναλύουμε το προτσές όπως είναι, και δεν ταυτίζουμε το πρώτο στάδιο με το δεύτερο).
Με θερμές ευχές και χαιρετισμούς για όλους τους φίλους
Λ. ΤΡΟΤΣΚΙ
Κογιοακάν D.F.
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
———————
[1]. Το άρθρο που αναφέρει είναι το «Μια μικροαστική Αντιπολίτευση στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα», βλέπε σελ. 88 αυτού του τόμου. –Εκδ.
[2]. Η μειοψηφία της Εθνικής Επιτροπής απαίτησε να μεταφερθεί η συζήτηση στη «Σοσιαλιστική Έκκληση» και στη «Νέα Διεθνή». Αυτό απορρίφτηκε από την πλειοψηφία. –Εκδ.
[3]. Αυτά τα ντοκουμέντα ήταν «Ο Πόλεμος και ο Γραφειοκρατικός Συντηρητισμός» και «Ποιο είναι το Ζήτημα στη Διαμάχη για το Ρωσικό Ζήτημα». –Εκδ.
[4]. Όταν οι αμερικάνοι τροτσκιστές συζητούσαν για να κάνουν εισοδισμό στο Σοσιαλιστικό Κόμμα, τους πρώτους μήνες του 1936, ο Άμπερν αντιτάχτηκε λυσσασμένα σ’ αυτή την πρόταση. –Εκδ.
[5]. Βλέπε σελ. 113 αυτού του τόμου. –Εκδ.
[6]. Βλέπε σελ. 111 αυτού του τόμου. –Εκδ.