Η ΘΑΝΑΣΙΜΗ ΑΓΩΝΙΑ ΤΟΥ
ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΘΗΚΟΝΤΑ
ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ
Γράφτηκε: το 1938 και υιοθετήθηκε από το Ιδρυτικό Συνέδριο της Τέταρτης Διεθνούς
Πηγή: Εκδόσεις "ΑΛΛΑΓΗ", 1975, 1985
Σύνταξη: Θεοδόσης Θωμαδάκης
Μετάφραση-Επιμέλεια: ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΘΩΜΑΔΑΚΗΣ
HTML Markup: Θ. Θωμαδάκης - Ι. Κουκλάκης για τα Μαρξιστικά Βιβλία στο INTERNET, Φλεβάρης 2005
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:
l ΠΡΟΛΟΓΟΣ
l ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ
l ΤΟ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Μέρος Α΄
l ΤΟ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Μέρος Β΄
l ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ
l ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ: ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟΝ ΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ!
l ΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΙΔΡΥΕΙ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ ΔΙΕΘΝΗ
l Ο ΤΡΟΤΣΚΙ ΣΥΖΗΤΑΕΙ ΓΙΑ ΤΟ «ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟ»
Το Μεταβατικό Πρόγραμμα της Τέταρτης Διεθνούς είναι το βασικό ντoκoυμέντο που ψήφισε το 1938 το Ιδρυτικό της Συνέδριο. Αποτελεί τη σύνθεση των συμπερασμάτων από την πάλη του Μαρξισμού για την παγκόσμια επανάσταση, ιδιαίτερα στην κρίσιμη περίοδο από τη Ρωσική Επανάσταση μέχρι τον Δεύτερο Παγκόσμιο Ιμπεριαλιστικό Πόλεμο. Και συνιστά ως σήμερα το προγραμματικό πλαίσιο της επαναστατικής δράσης του παγκόσμιου τροτσκιστικού κινήματος.
Ήδη, η Τρίτη Κομμουνιστική Διεθνής, στην πρώτη επαναστατική της περίοδο κάτω από την ηγεσία του Λένιν και του Τρότσκι, είχε εκφράσει, στα Τέσσερα Πρώτα Συνέδριά της, την ανάγκη της επεξεργασίας ενός προγράμματος του Παγκόσμιου Κόμματος, που θα βασίζεται στη φύση και τις ανάγκες της ιμπεριαλιστικής εποχής. Η εποχή της ιμπεριαλιστικής παρακμής και επιθανάτιας αγωνίας του καπιταλισμού είναι μια εποχή επαναστατικής μετάβασης στον παγκόσμιο σοσιαλισμό, και σαν τέτοια απαιτεί ένα προγραμματικό σύστημα μεταβατικών διεκδικήσεων για την επαναστατική κινητοποίηση των μαζών στο δρόμο της κατάληψης της κρατικής εξουσίας. Ένα τέτοιο Μεταβατικό Πρόγραμμα εκφράζει τα αναγκαία καθήκοντα της εργατικής τάξης που πηγάζουν από την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση. Δεν ξεκινάει ούτε περιορίζεται στη συγκυρία, στη μία ή την άλλη στροφή μιας ιστορικής εποχής γεμάτης ζιγκ ζαγκ, αλλά αγκαλιάζει το περίγραμμα των γενικών τάσεων της παγκόσμιας εξέλιξης. Καθορίζεται όχι από το επίπεδο της αυθόρμητης συνείδησης της εργατικής τάξης, αλλά από την αντικειμενική κατάσταση, από το Κοινωνικό Είναι, την οικονομική-ταξική δομή της κοινωνίας
Η Τρίτη Διεθνής δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει την προετοιμασία ενός Μεταβατικού Προγράμματος. Οι καταστροφικές ήττες της εργατικής τάξης, μετά τη Ρώσικη Επανάσταση και στο μεσοπόλεμο, και η άνοδος του σταλινισμού την έπνιξαν. Το Μεταβατικό Πρόγραμμα διαμορφώθηκε τελικά από εκείνους τους μαρξιστές και μπολσεβίκους ηγέτες σαν τον Τρότσκι, που αρχικά μέσα από την Αριστερή Αντιπολίτευση κι αργότερα με την ίδρυση της Τέταρτης Διεθνούς, εξασφάλισαν, δίνοντας εκατόμβες μαρτύρων στον Μολώχ της σταλινικής γραφειοκρατίας, τη συνέχεια της Οκτωβριανής Επανάστασης και του Μαρξισμού
Το Μεταβατικό Πρόγραμμα ήταν και είναι ένας αναντικατάστατος οδηγός στη δράση του παγκόσμιου Τροτσκισμού, ένα πολύτιμο όπλο. Το τροτσκιστικό κίνημα, ιδιαίτερα μετά τη δολοφονία του Τρότσκι και στη μεταπολεμική περίοδο, χρειάστηκε να το υπερασπίσει, με μεγάλους πολιτικούς-ιδεολογικούς αγώνες απέναντι στον διπλό κίνδυνο: τον κίνδυνο του οπορτουνισμού και τον κίνδυνο του φορμαλιστικού προπαγανδισμού.
Ο πρώτος κίνδυνος, εκδηλώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του '50, με το ρεβιζιονιστικό ρεύμα γύρω από τον τότε γραμματέα της Τέταρτης Διεθνούς Μιχάλη Ράπτη-Πάμπλο και τη Διεθνή Γραμματεία του που επιχείρησαν να «προσαρμόσουν», οπορτουνιστικά το πρόγραμμα του Τροτσκισμού στις εντυπώσεις τους για την μεταπολεμική συγκυρία, διαλύοντας τη Διεθνή μέσα στα γραφειοκρατικά κόμματα του σταλινισμού και της σοσιαλδημοκρατίας. Ενάντια στον Παμπλισμό, συγκροτήθηκε το 1953 η Διεθνής Επιτροπή της Τέταρτης Διεθνούς που υπερασπίστηκε νικηφόρα την ιστορική συνέχεια του Τροτσκισμού, την οργάνωσή του και τα θεωρητικά και προγραμματικά του θεμέλια.
Ο δεύτερος κίνδυνος έγινε ανάγλυφος στη δεκαετία του '70 όταν τερματιζόταν η μεταπολεμική άνθηση του καπιταλισμού και μετατρεπόταν στην τωρινή παγκόσμια αποτελμάτωση. Ομάδες, όπως η γαλλική ΟCΙ (Οrganisatiοn Communiste Ιnternatiοnalist –Κομμουνιστική Διεθνιστική Οργάνωση), μετατρέψανε το Μεταβατικό Πρόγραμμα σε φετίχ κι ασάλευτο δόγμα. Κόβοντας το από τις υλικές-ιστορικές συνδέσεις, με την περίοδο που το διαμόρφωσαν, το μετατρέψανε στο τελικό όριο του Μαρξισμού, έναν υπεριστορικό τυφλοσούρτη, από τον οποίο τελετουργικά επαναλαμβάνονται φόρμουλες για την κάθε περίπτωση.
Διεθνής Επιτροπή της Τέταρτης Διεθνούς πάλεψε και νίκησε πολιτικά αυτή την προπαγανδιστική τάση τυπικής προσκόλλησης στο Πρόγραμμα, τονίζοντας ότι ο Μαρξισμός δεν είναι ένα κλειστό σύστημα προγραμματικών θέσεων, αλλά επιστημονική κοσμοθεωρία, θεμελιωμένη στον διαλεκτικό υλισμό, σαν τη θεωρία της γνώσης κι οδηγό στην πράξη της παγκόσμιας σοσιαλιστικής επανάστασης. Η προειδοποίηση ότι χωρίς τη διαρκή εκπαίδευση στελεχών στον διαλεκτικό υλισμό, το ίδιο το επαναστατικό πρόγραμμα απονεκρώνεται και εγκαταλείπεται, αποδείχτηκε σωστή με το παραπάνω. Το σημερινό PCΙ (πρώην ΟCΙ) είναι στη Γαλλία ο πιο δουλικός απολογητής του ιμπεριαλιστικού καθεστώτος του Μιτεράν.
Μονάχα όταν το μαρξιστικό κόμμα ξεκινάει από το ζωντανό παρόν, τη μεταβαλλόμενη αντικειμενική πραγματικότητα της παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής κρίσης του καπιταλισμού, ζωντανεύει κι όλες τις θεωρητικές κατακτήσεις του παρελθόντος, μαζί και το Μεταβατικό Πρόγραμμα. Ένα Πρόγραμμα, που, όπως το ίδιο το όνομα λέει στηρίζεται στη μετάβαση, δεν μπορεί να είναι οδηγός στη δράση, χωρίς τη διαρκή διαλεκτική μελέτη των μεταβάσεων, των αλληλοσυνδέσεων, των αντιφάσεων της εκρηκτικής μας εποχής.
Η κεντρική θέση του Μεταβατικού Προγράμματος είναι τώρα πιο επίκαιρη παρά ποτέ: «Η ιστορική κρίση της ανθρωπότητας έχει αναχθεί σε κρίση της επαναστατικής ηγεσίας του προλεταριάτου, που δεν μπορεί να λυθεί παρά από την Τέταρτη Διεθνή».
Η αξεπέραστη οικονομική αποτελμάτωση και σήψη του παγκόσμιου ιμπεριαλισμού, που απειλεί την ανθρωπότητα ξανά με φασιστικές δικτατορίες και με το θερμοπυρηνικό εφιάλτη, μπορεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί από την ανίκητη δύναμη της διεθνούς εργατικής τάξης και των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, κάτω από την ηγεσία της Διεθνούς Επιτροπής της Τέταρτης Διεθνούς, του Παγκόσμιου Κόμματος της Σοσιαλιστικής Επανάστασης, που στηρίζεται στο Μεταβατικό Πρόγραμμα και τη διαλεκτική υλιστική μέθοδο.
Είναι μέσα από την πάλη για την οικοδόμηση του Παγκόσμιου Κόμματος, που το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Επιτροπής της Τέταρτης Διεθνούς παλεύει τώρα να μετατρέψει την EΔE στο Νέο Επαναστατικό Κόμμα της εργατικής τάξης. Μ' αυτό το στόχο προχωράμε και στην επανέκδοση στα ελληνικά μιας βελτιωμένης μετάφρασης του Μεταβατικού Προγράμματος (ελέγχοντάς το κι από το αγγλικό κείμενο –Θ.Θ.). Η πρώτη έκδοση το 1975 ήταν άμεσο προϊόν της κατάρρευσης της χούντας. Η δεύτερη έκδοση, μετά 10 χρόνια, συμπέφτει με το τέλος της μεταπολίτευσης: η παγκόσμια κρίση έχει αλλάξει δραματικά όλες τις πολιτικές σχέσεις και θεσμούς, που διαμορφώθηκαν με την πτώση της δικτατορίας. Η πρώτη έκδοση συνδεόταν με την μετάβαση της EΔE από την παρανομία στη νομιμότητα. Η δεύτερη έκδοση του Μεταβατικού Προγράμματος συνδέεται με την ιστορική μετάβαση από την EΔE –την πρωτοπόρα τροτσκιστική οργάνωση στην προπαρασκευαστική περίοδο πριν την επανάσταση– στο Νέο Κόμμα της Σοσιαλιστικής Επανάστασης και στην οργάνωση της πάλης για Εργατική Εξουσία.
Σ. Μιχαήλ
Σεπτέμβρης 1985
Από την ίδρυση τού διεθνούς σοσιαλιστικού κινήματος στα μέσα του 19ου αιώνα, η εργατική τάξη σε όλο τον κόσμο έχει περάσει μέσα από ιστορικούς αγώνες, παλεύοντας να χτίσει μια διεθνή ηγεσία. Το Μεταβατικό Πρόγραμμα, Η Θανάσιμη Αγωνία του Καπιταλισμού και τα Καθήκοντα της Τέταρτης Διεθνούς είναι το βασικό προγραμματικό ντοκουμέντο του Παγκόσμιου κινήματος, που ίδρυσαν ο Λεόν Τρότσκι και οι σύντροφοί του. Η Τρίτη (Κομμουνιστική) Διεθνής έπρεπε να χτιστεί μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγω της κατάρρευσης και των προδοσιών της Δεύτερης Διεθνούς της Σοσιαλδημοκρατίας. Το 1938 οι επαναστάτες μαρξιστές είχαν βρει ότι ήταν αναγκαίο να θεμελιώσουν την Τέταρτη Διεθνή, για να αποκαταστήσουν την ηγεσία της εργατικής τάξης, μετά τις ήττες που προετοίμασε η σταλινική γραφειοκρατία που έλεγχε την Κομμουνιστική Διεθνή. Η ήττα της Γερμανικής Επανάστασης, το 1923, της βρετανικής Γενικής Απεργίας, το 1926, και της Κινέζικης Επανάστασης το 1927, που ακολουθήθηκαν από τη νίκη του Χίτλερ πάνω στην γερμανική εργατική τάξη, το 1933, τελικά απόκλεισαν την προοπτική να αλλάξει η Κομμουνιστική Διεθνής με εσωτερική αντιπολίτευση. Το Μεταβατικό Πρόγραμμα υιοθετήθηκε από το Ιδρυτικό Συνέδριο της Τέταρτης Διεθνούς «κάπου στην Ελβετία» στις 3/9/1938.
Σ' αυτό το συνέδριο παραβρέθηκαν 30 αντιπρόσωποι από οργανώσεις 11 χωρών –τις ΕΠΑ, τη Μ. Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Σοβιετική Ένωση, την Ιταλία, την Πολωνία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, την Ελλάδα και τη Λατινική Αμερική.
Το Μεταβατικό Πρόγραμμα δεν έχει τίποτα να κάνει με το μίνιμουμ πρόγραμμα ή το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των σοσιαλδημοκρατών ή των σταλινικών. Ακολουθώντας τη γραμμή των αποφάσεων των πρώτων Τεσσάρων Συνεδρίων της Κομμουνιστικής Διεθνούς περιγράφει μια σειρά αιτήματα που βάζουν συγκεκριμένα το ζήτημα της κρατικής εξουσίας. Οι ρεφορμιστές δουλεύουν για αλλαγές μέσα στις υπάρχουσες καπιταλιστικές δομές, φανταζόμενοι ή υποκρινόμενοι ότι αυτές τελικά θα φτάσουν σε τέτοιο βαθμό που θα κάνουν τον καπιταλισμό αγνώριστο. Οι σταλινικοί και άλλοι «αριστεροί» περιορίζονται στην πάλη για μεταρρυθμίσεις, προσθέτοντας με την ευκαιρία καθαρά προπαγανδιστικά συνθήματα για μια μελλοντική αλλαγή εξουσίας (αν και αυτό τώρα προβάλλεται με καθαρά κοινοβουλευτικούς, δηλαδή ρεφορμιστικούς όρους). Οι μαρξιστές δεν εξαπατούν την εργατική τάξη με υπαινιγμούς ότι ένα οποιοδήποτε μεγάλο κέρδος μπορεί να επιτευχθεί μέσα στα πλαίσια του καπιταλισμού. Όσο η εξουσία παραμένει στα χέρια της καπιταλιστικής τάξης, πρέπει να διεξάγεται μια πάλη για τη διατήρηση κάθε προόδου που ήδη έχει γίνει, και, στην πορεία αυτής της πάλης, πρέπει να χτιστεί ένα κίνημα που να μπορεί να ανατρέψει το καπιταλιστικό κράτος.
Ωστόσο, δεν είναι αρκετό να λέμε απλά ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν αξίζουν τίποτε και ότι πρέπει να έχουμε ένα καθαρό σχέδιο για μια ολοκληρωτική, επαναστατική αναδιοργάνωση της κοινωνίας. Ότι η επανάσταση και η σοσιαλιστική ανοικοδόμηση πρέπει να είναι το έργο της ίδιας της εργατικής τάξης. Στην πάλη της, η εργατική τάξη πρέπει να κερδίσει μια καθαρή συνείδηση της φύσης της καπιταλιστικής κρατικής εξουσίας, της ανάγκης για το τσάκισμά της, ακόμα και για να λυθούν τα πιο πιεστικά προβλήματα.
Μεταβατικά αιτήματα είναι εκείνα τα αιτήματα που συνενώνουν την εργατική τάξη σε μια δύναμη ικανή να τσακίσει τον κρατικό μηχανισμό, μια δύναμη συνειδητή και με εμπιστοσύνη στον ίδιο της τον εαυτό. Αυτή η συνείδηση και η αυτοπεποίθηση καταχτιέται μόνο αν μια σωστή μαρξιστική ηγεσία μπορεί να διατυπώνει αιτήματα που βασίζονται σε μια αντικειμενική μελέτη των κινητήριων δυνάμεων της ιμπεριαλιστικής εποχής και μετά να παλεύει γι' αυτά σε κάθε τμήμα του εργατικού κινήματος, ενάντια στους ψευτοηγέτες της εργατικής τάξης. Γι' αυτό, εξαιρετικά αναγκαίο, όπως αποδείχτηκε θετικά στην Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, στη Ρωσία, και αρνητικά στις ήττες σ' άλλες χώρες από τότε και μετά, είναι ένα επαναστατικό κόμμα μπολσεβίκικου τύπου. Η Τέταρτη Διεθνής είναι πάνω από όλα το κίνημα για το χτίσιμο αυτών των επαναστατικών κομμάτων σε κάθε χώρα, παλεύοντας για να βάλει τη μαρξιστική επιστημονική θεωρία επικεφαλής της στρατηγικής της εργατικής τάξης.
Ο Τρότσκι περιέγραψε τη σπουδαιότητα του Μεταβατικού Προγράμματος απ' αυτήν ακριβώς την άποψη, σαν το πρακτικό πρόγραμμα της δουλειάς των τμημάτων της Τέταρτης Διεθνούς:
«Η σπουδαιότητά του βρίσκεται στο εξής, ότι αντί να προσφέρει ένα εκ των προτέρων θεωρητικό σχέδιο, κάνει τον ισολογισμό της ήδη συσσωρευμένης πείρας των εθνικών μας τμημάτων και στη βάση αυτής της πείρας ανοίγει πλατύτερες διεθνείς προοπτικές. Η αποδοχή αυτού του προγράμματος, που προετοιμάστηκε και σιγουρεύτηκε από μια μακριά συζήτηση πρώτα, ή μάλλον, μια ολόκληρη σειρά συζητήσεων, αντιπροσωπεύει την πιο κεφαλαιώδη μας κατάχτηση. Η Τέταρτη Διεθνής είναι τώρα η μόνη διεθνής οργάνωση, που όχι μόνο παίρνει υπόψη της την κινητήρια δύναμη της ιμπεριαλιστικής εποχής, αλλά και είναι οπλισμένη με ένα σύστημα μεταβατικών αιτημάτων που μπορούν να ενώσουν τις μάζες για έναν επαναστατικό αγώνα για την εξουσία».
Πολλές από τις "αριστερές" ομάδες και κόμματα, μπορεί να προβάλουν συνθήματα που φαίνεται ότι είναι επανάληψη τμημάτων του Μεταβατικού Προγράμματος, π.χ. το αίτημα για εργατικό έλεγχο της βιομηχανίας, ή για μια εργατοαγροτική κυβέρνηση. Αλλά εδώ πρέπει να πάρουμε πολύ στα σοβαρά την προειδοποίηση του ίδιου του Προγράμματος: Έξω από την προοπτική της κατάκτησης της πολιτικής εξουσίας από την εργατική τάξη και από το χτίσιμο επαναστατικών κομμάτων, αυτά τα συνθήματα χάνουν τη σημασία τους και ακόμα γίνονται και αντιδραστικά, δικαιώνοντας την υπάρχουσα ηγεσία και την υπάρχουσα οικονομική δομή.
Το Μεταβατικό Πρόγραμμα είναι το βασικό ντοκουμέντο, πάνω στο οποίο πρέπει να δοκιμάζονται όλες οι ρεβιζιονιστικές παραλλαγές του «τροτσκισμού», ιδιαίτερα αυτές που εκφράζονται από την ομάδα του Πάμπλο, που απατηλά χρησιμοποιεί το όνομα της Τέταρτης Διεθνούς. Αντιπρόσωποι αυτής της ομάδας στη Γαλλία ατίμασαν το όνομα του προγράμματος του Τρότσκι, δημοσιεύοντας (στην εφημερίδα τους L' Internationale, Ιούλης 1962) μια προσπάθεια να το «εκμοντερνίσουν», ένα τέχνασμα με το οποίο το Μεταβατικό Πρόγραμμα ευνουχίζεται εντελώς, και μάλιστα στρέφεται στο αντίθετό του. Για να "επεκτείνουν" τάχα το Πρόγραμμα ώστε να περιλαμβάνει αιτήματα σχετικά με την «σχόλη», την «κουλτούρα» και «τη θέση των εργατών στο έθνος και στην επιχείρηση»(!), παραλείπουν εντελώς οποιαδήποτε μνεία για τις απεργιακές φρουρές και τις εργατικές πολιτοφυλακές –κι αυτό στη Γαλλία του Ντε Γκολ!
Τα καταφέρνουν να αγνοήσουν επίσης εκείνα τα τμήματα του Μεταβατικού Προγράμματος που χαρακτηρίζουν καθαρά σαν προδότες τους γραφειοκράτες των σοσιαλδημοκρατικών και σταλινικών κομμάτων και συνδικάτων. Αυτό, φυσικά, είναι εντελώς συνεπές με τη ρεβιζιονιστική θέση τους για την ΕΣΣΔ και για την ταξική πάλη στις υποανάπτυκτες χώρες. Έχουν υποτιμήσει βολικά τη στρατηγική της πολιτικής επανάστασης στην ΕΣΣΔ, την Ανατολική Ευρώπη και την Κίνα, έχουν δεχτεί την ικανότητα των μικροαστών ηγετών στις υποανάπτυκτες χώρες να «επιβεβαιώσουν τη θεωρία της Διαρκούς Επανάστασης».
Σ' όλες αυτές τις περιπτώσεις, το βασικό σημείο διαφοράς, το σημείο στο οποίο ο ιστορικός ρόλος της Τέταρτης Διεθνούς είναι συγκεντρωμένος, είναι η ανάγκη να χτιστούν επαναστατικά κόμματα της εργατικής τάξης, ανεξάρτητα από τις γραφειοκρατίες που φέρνουν την ιμπεριαλιστική επιρροή μέσα στο προλεταριάτο. Ούτε ένα μέρος του Μεταβατικού Προγράμματος δεν μπορεί να έχει πολιτικό νόημα έξω από αυτή την προοπτική, γιατί κάθε μεταβατικό αίτημα είναι μελετημένο ακριβώς για να οδηγεί αμετάκλητα σε μια σύγκρουση των εργατών, μέσα από τους υλικούς καθημερινούς αγώνες τους, με την ανάγκη να καταλάβουν την πολιτική εξουσία. Χωρίς ένα επαναστατικό κόμμα, αυτό είναι αδύνατο:
«Το χτίσιμο εθνικών επαναστατικών κομμάτων σαν τμημάτων τις Τέταρτης Διεθνούς, είναι το κεντρικό καθήκον της μεταβατικής εποχής».
Είναι καθήκον κάθε κόμματος της Τέταρτης Διεθνούς να εκπαιδεύσει λεπτομερειακά τα μέλη του στο Μεταβατικό Πρόγραμμα, και να επεξεργαστεί μια επέκτασή του για τις συνθήκες κάθε χώρας και ηπείρου. Η ανατύπωση αυτού του απαραίτητου ντοκουμέντου αυτή την εποχή, έχει σκοπό λοιπόν όχι μόνο να εκπληρώσει ένα ιστορικό καθήκον, αλλά να συμβάλει πρακτικά στα καθήκοντα της Τέταρτης Διεθνούς, της μόνης εγγύησης για την επιτυχή έκβαση της διεθνούς πάλης ενάντια στον ιμπεριαλισμό
Κ. Σλότερ