ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΩΝ-ΛΕΝΙΝΙΣΤΩΝ (ΑΡΧΕΙΟΜΑΡΞΙΣΤΩΝ)
ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
Δημοσιεύτηκε: το Δεκέμβρη του 1931 και το Γενάρη 1932 στα Τεύχη 1 και 2 του «Δαυλού» –Μηνιαίο Θεωρητικό Όργανο της ΚΟΜΛΕΑ
Σύνταξη-Επιμέλεια: ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΘΩΜΑΔΑΚΗΣ
HTML Markup: Θ. Θωμαδάκης– Γ. Κουκλάκης για τα Μαρξιστικά Βιβλία στο INTERNET, Νοέμβρης 2008
Ο Παγκόσμιος πόλεμος υπήρξε η μοιραία συνέπεια του αδιεξόδου στο οποίο οδήγησαν την ανθρωπότητα οι εσωτερικές αντιθέσεις του κεφαλαιοκρατικού συστήματος. Μακριά όμως από το να εξαφανίσει τις αντιθέσεις αυτές ο πόλεμος της έκανε απεναντίας οξύτερες και πολύ βαθιές.
Εστοίχισε τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Κατέστρεψε πλούτο συσσωρευμένο από αιώνες, αύξησε τεράστια τα πολεμικά χρέη, έρριξε στην εξαθλίωση μεγάλα στρώματα πληθυσμού, κατέστρεψε εκτός των εργατικών μαζών και πολλά μικροαστικά και αγροτικά στρώματα τα οποία μεγάλωσαν το προλεταριάτο και λιγόστεψαν τους πελάτες της βιομηχανίας.
Αφού πέρασε την πρώτη μεταπολεμική περίοδο κοινωνικής κρίσης κι αντιμετώπισε το φάσμα της άμεσης ανατροπής του από το επαναστατημένο προλεταριάτο, αφού είδε το προλεταριάτο να επικρατεί και να στερεώνει στα χέρια του την εξουσία σε μια χώρα που αποτελεί το ένα έκτο της έκτασης της γης, ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός, κατόρθωσε, με τη βοήθεια της σοσιαλδημοκρατίας να σωθεί από τις πρώτες εφόδους του επαναστατικού κύματος, και να περάσει μετά τη μεγάλη ήττα της Γερμανικής Επανάστασης, στα 1923, σε μια περίοδο προσωρινής σταθεροποίησης και να επιτύχει για ένα διάστημα μια ανάπαυλα κατά την οποία επιδίωξε την οργάνωση της παραγωγής εις βάρος των εργαζόμενων μαζών.
Όλη όμως η προσπάθεια συστηματοποίησης της καπιταλιστικής παραγωγής που έγινε μετά την προσωρινή του σταθεροποίηση δεν κατόρθωσε να εξασφαλίση στον καπιταλισμό, μια μακρά περίοδο άνθησης. Ο αναρχικός καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής συνετέλεσε ώστε από το δεύτερο εξάμηνο του 1929 ο παγκόσμιος καπιταλισμός ν’ αρχίσει να μπαίνει σε μια καινούρια κρίση που σήμερα συγκλονίζει ολόκληρο το καπιταλιστικό συγκρότημα.
Η σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση χαρακτηρίζεται από την οξύτητά της που ξεπερνά κάθε προηγούμενη κυκλική κρίση. Κυριότερες αιτίες της κρίσης είναι οι εξής:
Υποκατανάλωση
Η αύξηση της γεωργικής παραγωγής κατά τα τελευταία χρόνια και η καλλιέργεια νέων ακαλλιέργητων πριν εκτάσεων, προκάλεσαν μια γεωργική υπερπαραγωγή που συνοδεύτηκε από μια μεγάλη πτώση των τιμών των γεωργικών προϊόντων κι έρριξε απότομα το επίπεδο της αγοραστικής ικανότητας των αγροτικών μαζών. Η γεωργική κρίση που ξέσπασε στα μέσα του 1929 υπήρξε η πρώτη και μια από της κυριότερες αφορμές της βιομηχανικής κρίσης.
Η πτώση του επιπέδου ζωής των εργατών, η ελάττωση της αγοραστικής ικανότητος των πληθυσμών των χωρών της Άπω Ανατολής λόγω κοινωνικών και πολιτικών διαταραχών, και λόγω της πτώσης της τιμής του νομίσματος καθώς επίσης και λόγω της δημιουργίας εγχωρίου βιομηχανίας, κατάφεραν μεγάλα πλήγματα στην Ευρωπαϊκή και Αμερικανική βιομηχανία.
Η μετά την προσωρινή σταθεροποίηση του καπιταλισμού συστηματοποίηση της παραγωγής, η πρόοδος των τεχνικών μέσων, ή καταστροφή μικροαστικών και αγροτικών στρωμάτων, ο περιορισμός του αριθμού των στρατευομένων ιδίως σε μια σειρά ηττημένων χωρών, προκάλεσαν μια μόνιμη ανεργία, η οποία με τη σειρά της προκάλεσε μια υποκατανάλωση και συνέτεινε στο ξέσπασμα της κρίσης.
Υπερπαραγωγή
Η συστηματοποίηση και τυποποίηση της παραγωγής που τα μεγάλα βιομηχανικά συγκροτήματα χρησιμοποίησαν για την επικράτηση τους στην παγκόσμια αγορά συνετέλεσαν όχι μόνο στην ελάττωση των χρησιμοποιουμένων εργατικών χεριών, αλλά και στη μεγάλη αύξηση της παραγωγικότητας. Το αναρχικό σύστημα της καπιταλιστικής παραγωγής που απορρέει από την ατομική ιδιοκτησία των μέσων της παραγωγής συνετέλεσε ώστε από ένα ορισμένο σημείο και πέρα η ποσότης των παραχθέντων εμπορευμάτων να ξεπεράσει τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς.
Ο πόλεμος έδοσε μια μεγάλη ώθηση προς τεχνικές ανακαλύψεις οι οποίες αφού χρησιμοποιήθηκαν για την αλληλοεξόντωση των λαών, μετά τη λήξη του πολέμου προσαρμόσθηκαν στις ανάγκες των διαφόρων βιομηχανικών κλάδων. Η τάση δε αυτή προς νέες ανακαλύψεις συνεχίστηκε και ενισχύθηκε με την συστηματοποίηση της παραγωγής.
Ο πόλεμος κατατεμάχισε πολλά κράτη. Τα νέα δε κράτη προσπάθησαν να γίνουν βιομηχανικώς και γεωργικώς αυτάρκη. Παντού δημιουργήθηκαν κι ενισχύθηκαν με διάφορα προστατευτικά μέτρα «εθνικές» βιομηχανίες οι οποίες αφήρεσαν ένα μέρος της πελατείας των παλαιών βιομηχανιών.
Ο Παγκόσμιος πόλεμος με τους αποκλεισμούς, το κλείσιμο των συνόρων, τη διακοπή των συγκοινωνιών, δημιούργησαν μεγάλες δυσκολίες στην εξασφάλιση των εσωτερικών αναγκών των διαφόρων χωρών. Σ’ αυτό οφείλεται και η τάση κάθε χώρας να εξασφαλίσει την επάρκειά της σε περίπτωση νέου πολέμου.
Ο καπιταλισμός χρησιμοποίησε, για να διατηρηθεί στην ιστορική σκηνή μέσα που εξαιτίας της αναρχίας που είναι το βασικό του γνώρισμα μετατράπηκαν σε όπλα εναντίον αυτού του ίδιου, τον υπέσκαψαν και του όξυναν τις αντιθέσεις μέσα στις οποίες είναι καταδικασμένος να χαθεί. Έτσι βρέθηκε ξαφνικά μπροστά στην πιο οξεία και πιο βαθιά κρίση που γνώρισε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα, κρίση της οποίας τις τρομακτικές συνέπειες αισθάνονται όλες οι καπιταλιστικές χώρες.
Η Γερμανία, ηττημένη στον πόλεμο, υποχρεώθηκε να πληρώνει κάθε χρόνο 100 εκατομμύρια λίρες για πολεμικές επανορθώσεις. Αφού είδε το μάρκο να καταστρέφεται και την επανάσταση να απειλεί τη ζωή της μπουρζουαζίας της, κατόρθωσε, με τη βοήθεια του αμερικανικού κεφαλαίου, την ανικανότητα της διοίκησης του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος και την προδοσία της Γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας, να διαφύγει τον κίνδυνο και να περάσει σε μια περίοδο κατά την οποία η παραγωγή και η οικονομία της πήραν μια μεγάλη ανάπτυξη. Για να πληρώνει τις πολεμικές επανορθώσεις και για να αναπτύξει τη βιομηχανία της, η Γερμανία υποδουλώθηκε στο αμερικανικό κεφάλαιο. Ένα μεγάλο μέρος γερμανικών επιχειρήσεων πέρασε στα χέρια αμερικανών. Σε 50 δισεκατομμύρια χρυσά φράγκα ανέρχονται τα αμερικάνικά κεφάλαια που είναι τοποθετημένα στη Γερμανία. Τα δάνεια στα οποία εξαναγκάστηκε να καταφύγει βραχυπρόθεσμα και με υψηλό τόκο, βάρυναν πολύ τη γερμανική οικονομία.
Για να μπορέσει η γερμανική κεφαλαιοκρατία να συναγωνιστεί στο επίπεδο του διεθνούς εμπορίου εσυστηματοποίησε περισσότερο την παραγωγή κι εντατικοποίησε την εργασία. Αποτέλεσμα η μόνιμη ανεργία που με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης έφτασε σε τρομακτικό αριθμό. Σήμερα ο αριθμός των μονίμων ανέργων ξεπερνά τα πέντε εκατομμύρια, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό των εργαζομένων κάνει ελάχιστα μεροκάματα μέσα στη βδομάδα.
Οι συνέπειες των επανορθώσεων, της κρίσης και της ανεργίας επιτείνονται κι από μια κρίση των οικονομικών του κράτους. Για ν’ αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή η κυβέρνηση Μπρίνιγκ έλαβε τα τελευταία εξαιρετικά μέτρα, ελαττώνοντας του μισθούς των υπαλλήλων, περιορίζοντας τις παροχές προς τους ανέργους και επιβάλλοντας τον «έκτακτο φόρο κρίσεως». Χωρίς όμως να λύνουν το ζήτημα τα μέτρα αυτά, επιβαρύνοντας τα καταπιεζόμενα στρώματα οξύνουν τις ταξικές αντιθέσεις, και δημιουργούν νέους κοινωνικούς κινδύνους στο καπιταλιστικό καθεστώς.
Ο κίνδυνος της πλήρους χρεοκοπίας και της ανατροπής απειλεί αμεσότερα από κάθε άλλον τον γερμανικό καπιταλισμό. Ο αμερικανικός καπιταλισμός που κινδυνεύει να χάσει τα τεράστια κεφάλαιά του που είναι τοποθετημένα στη Γερμανία προσπαθεί να βοηθήσει την τελευταία να αποφύγει την καταστροφή. Κι αυτό είναι ένας από τους σπουδαιότερους λόγους που ώθησαν στην διατύπωση της πρότασης του Χούβερ για την ετήσια αναβολή της καταβολής των επανορθώσεων και των πολεμικών δανείων.
Το σχέδιο Χούβερ δεν μπορεί να σώσει οριστικά τη Γερμανία. Την ελαφρύνει κατά 6-7 δισεκατομμύρια μάρκα που θά ’πρεπε να καταβάλει στους νικητές του πολέμου. Η Γερμανία όμως για ν’ αποφύγει τη χρεοκοπία έχει ανάγκη από 30 δισεκατομμύρια μάρκα. Η αθρόα έξοδος των κεφαλαίων την έφερε τελευταία στα πρόθυρα της οικονομικής της κατάρρευσης. Την απέφυγε προσωρινά χάρη στην ενίσχυση της Αμερικής και της Αγγλίας, θα την αντιμετωπίσει όμως πάλι αύριο με μεγαλύτερη οξύτητα. Δεν υπάρχει διέξοδος άλλη για τη Γερμανία από την ανατροπή του καπιταλισμού και την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου. Μπρος στον κίνδυνο αυτόν ο γερμανικός καπιταλισμός δυναμώνει τις φασιστικές ορδές του. Η πάλη μεταξύ φασισμού και κομμουνισμού σ’ ένα μέλλον προσεχές θα πάρει ασφαλώς μια μεγάλη οξύτητα.
Η Αγγλία διέρχεται την περίοδο της κατάπτωσής της. Επί εκατό χρόνια ήτανε η βιομηχανικότερη χώρα του κόσμου, το βιομηχανικό του εργοστάσιο. Στηρίζοντας την οικονομική της δύναμη πάνω στα μεγάλα αποθέματα του κάρβουνού της υπήρξε ο οικονομικός κυρίαρχος του κόσμου. Τα προϊόντα της βιομηχανίας της κατέκλυζαν την παγκόσμια αγορά. Ο κίνδυνος να χάσει την κοσμοκρατορία της με την οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας την ώθησε στον παγκόσμιο πόλεμο. Η Γερμανία νικήθηκε· αλλά και η Αγγλία δεν βγήκε κερδισμένη· έχασε τις αγορές των αποικιών της οι οποίες αναπτύχθηκαν βιομηχανικώς και ύψωσαν προστατευτικά τείχη εναντίον των ξένων βιομηχανικών προϊόντων καθώς και των Αγγλικών. Έχασε την αγορά της Κίνας. Στις Ινδίες μποϋκοτάρονται τ’ αγγλικά εμπορεύματα. Χρεώθηκε στο αμερικάνικό κεφάλαιο το οποίο εν τω μεταξύ γιγαντώθηκε. Η χρησιμοποίηση του πετρελαίου σαν κινητήριας δύναμης πρόσβαλε θανάσιμα τον βασικό πλουτοπαραγωγικό κλάδο της Αγγλίας, τ’ ανθρακωρυχεία. Η βιομηχανία της, καθυστερημένη στην οργάνωσή της εν σχέσει με τη βιομηχανία άλλων καπιταλιστικών χωρών δεν μπορεί να διεξαγάγει νικηφόρα τον συναγωνισμό. Μια μόνιμη ανεργία 1.500.000 εργατών τη μαστίζει. Σήμερα με την κρίση ο αριθμός των ανέργων ανέβηκε στα 3.000.000. Για να συγχρονίσει τη βιομηχανία της υπολογίζεται ότι χρειάζεται 2 δισεκατομμύρια λίρες. Κι αν όμως τά ’βρει θ’ αυξήσει την ανεργία της γιατί συγχρονισμός και συστηματοποίηση της παραγωγής υπό την αστική κυριαρχία σημαίνει αύξηση της ανεργίας. Ένα μέρος των άγγλων αστών φαντάστηκε για μια στιγμή πως θα μπορούσε να δημιουργήσει μια κλειστή αγορά ανταλλαγής βιομηχανικών και γεωργικών προϊόντων μεταξύ των αποικιών και της μητροπόλεως. Η απόπειρα απέτυχε στην τελευταία Αυτοκρατορική Διάσκεψη γιατί δεν κατορθώθηκε να ευρεθεί τρόπος ικανοποιητικού συνδυασμού των συμφερόντων της Αγγλίας και των αποικιών. Οι δεσμοί που ενώνουν σήμερα την Ευρωπαϊκή Αγγλία με τις αποικίες είναι πολύ αδύνατοι.
Η παρακμή της αγγλικής οικονομίας έχει αρχίσει. Τη θέση της κατακτά η Αμερική. Ο Αγγλικός ιμπεριαλισμός αναγκάστηκε να δεχτεί το μοίρασμα της κυριαρχίας του κόσμου με τον αμερικανικό ιμπεριαλισμό.
Η Γαλλία είναι εκείνη που από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα κέρδισε τα περισσότερα από τον πόλεμο. Εκτός του ότι εξασθένησε τη Γερμανία κατόρθωσε με τις επανορθώσεις που πήρε να ανανεώσει τη βιομηχανική της συγκρότηση. Εκμεταλλεύεται ένα αποικιακό κράτος που είναι το δεύτερο στον κόσμο. Μαζί με τα κράτη της Μικράς Αντάντ και την Πολωνία παίζει πρωτεύοντα ρόλο στη Ευρώπη. Τα μεγάλα αποθέματα χρυσού που έχει, το γεγονός ότι οι αποικίες οι δικές της είναι εκείνες στις οποίες η εκβιομηχάνιση κατά τον πόλεμο και μετά απ’ αυτόν δεν παρουσιάστηκε σε σοβαρό βαθμό, κατά συνέπεια η μητροπολιτική της βιομηχανία δεν έχασε αγορές, συνετέλεσαν ώστε η Γαλλία τελευταία απ’ όλες τις καπιταλιστικές χώρες να μπει στην κρίση. Η μεγάλη φθορά ανδρών κατά τον πόλεμο την απήλλαξε επίσης από το πρόβλημα μιας μόνιμης ανεργίας. Σήμερα όμως κι ο γαλλικός ιμπεριαλισμός υφιστάμενος τον αντίκτυπο της παγκόσμιας κρίσης συγκλονίζεται κι αυτός και προσπαθεί να κρατηθεί στη θέση του, διεξάγοντας μια σύντονη επίθεση εναντίον του επιπέδου ζωής των εργατών. Σήμερα οι άνεργοί της ξεπερνούν τις 500.000. Η υποχώρησή της στην πρόταση του Χούβερ, έχει ως συνέπεια να στερηθεί μεγάλα ποσά από τις γερμανικές επανορθώσεις, και επομένως η κρίση της θα μεγαλώσει. Παρ’ όλη της τη φαινομενική δύναμη δεν μπορεί να αντισταθεί στις θελήσεις του αμερικανικού κεφαλαίου.
Η Ιταλία δεν έμεινε κι αυτή απείραχτη από την κρίση. Η ανεργία πήρε κι εκεί διαστάσεις. Η βιομηχανική παραγωγή του 1930 ελαττώθηκε κατά 15-20 % εν σχέσει με το 1929. Στο 1931 η κατάσταση χειροτερεύει σταθερά. Ο φασισμός αποδείχνεται ότι παρ’ όλη την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης, παρ’ όλη τη δουλεία στην οποία την έχει ρίξει δεν μπορεί να θεραπεύσει τον καπιταλισμό από την αναρχία που τον κατατρώγει. Επιπλέον οι φασιστικές ορδές κι η πολυτελής φασιστική κρατική οργάνωση ρίχνουν πάνω στην πλάτη των καπαπιεζομένων αβάσταχτα βάρη. Ο κρατικός προϋπολογισμός του 1930 παρουσίασε έλλειμμα 700 εκατομμυρίων λιρετών. Για ν’ αντεπεξέλθει η φασιστική κυβέρνηση επέβαλε ελάττωση των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων. Για να επιτύχει την ελάττωση του κόστους των εμπορευμάτων έρριξε είδη κατά 10% τα ημερομίσθια όλων των εργατών.
Οι φασιστικές θεωρίες για την οργάνωση όλων των οικονομικών δυνάμεων της χώρας δεν κατάληξαν παρά στη χειροτέρευση της κατάστασης των εργαζομένων. Ο φασισμός δεν κρατιέται στην εξουσία παρά με την ωμή βία. Η βία όμως εφαρμοζόμενη για σκοπούς αντιδραστικούς καταλήγει σ’ αποτελέσματα αντίθετα από τα επιδιωκόμενα.
Η Ισπανία, μια από τις πιο καθυστερημένες καπιταλιστικές χώρες της Ευρώπης περνάει σήμερα από οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που οδηγούνε στην όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων και ανοίγουν προοπτικές νέων επαναστατικών αγώνων που ο τελικός σκοπός τους θά ’ναι η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου.
Παραμένοντας ουδέτερη κατά τον πόλεμο η Ισπανία μπόρεσε ν’ αναπτύξει τη βιομηχανία της χάρη στη μεγάλη εξωτερική ζήτηση που προκλήθηκε από τις ανάγκες των εμπόλεμων χωρών. Το τέλος του πολέμου περιόρισε τη ζήτηση των προϊόντων της ισπανικής βιομηχανίας. Ένας μαρασμός και μια μόνιμη ανεργία υπήρξαν οι κυριότερες συνέπειες. Για να υπερασπίσει την ισπανική βιομηχανία η δικτατορία του Πρίμο ντε Ριβέρα ύψωσε μεγάλους τελωνιακούς φραγμούς. Έτσι περιόρισε την εισαγωγή ξένων εμπορευμάτων. Αυξάνοντας όμως τις τιμές των εγχωρίων ειδών ελάττωσε την αγοραστική ικανότητα του πληθυσμού και αύξησε την εξαθλίωσή του. Ένα τεράστιο δημόσιο χρέος, ένας γραφειοκρατικός αρπακτικός μηχανισμός, αβάσταχτη φορολογία, μεγάλοι τελωνειακοί δασμοί, μόνιμη ανεργία, μεγάλες στρατιωτικές δαπάνες για την κατοχή του Μαρόκου –όλα αυτά έφεραν την Ισπανία σ’ ένα αδιέξοδο, όξυναν τις κοινωνικές αντιθέσεις κι οδήγησαν στην πτώση του το παλιό μοναρχικό καθεστώς. Η αστική όμως δημοκρατία είναι ανίκανη να διαταράξει τις παλιές βάσεις των οικονομικών και κοινωνικών σχέσεων. Μεγάλα κοινωνικά προβλήματα παραμένουν άλυτα. Οι μισοφεουδαλικές σχέσεις της αγροτικής παραγωγής, η αγροτική κρίση, ο αγροτικός υπερπληθυσμός θέτουν το ζήτημα της αγροτικής απαλλοτρίωσης σαν ένα ζήτημα ζωής ή θανάτου για τους αγροτικούς πληθυσμούς. Ούτε το πρόβλημα αυτό ούτε τα μεγάλα οικονομικά και πολιτικά προβλήματα του προλεταριάτου μπορεί να λύσει η αστική τάξη που διαμέσου των αστικών κομμάτων και των προδοτών σοσιαλιστών κατέχει την εξουσία. Το προλεταριάτο και τα φτωχά αγροτικά στρώματα βλέπουν κάθε μέρα τα συμφέροντά τους προδινόμενα από το νέο καθεστώς. Οι ελπίδες που στήριξαν στην αστική επανάσταση εξατμίζονται. Οι ταξικές συγκρούσεις οξύνονται.
Μόνο το προλεταριάτο στηριζόμενο στα φτωχά αγροτικά στρώματα θα μπορέσει να λύσει τα δημοκρατικά προβλήματα της ισπανικής επανάστασης και να βαδίσει προς την σοσιαλιστική επανάσταση. Στους ισπανούς κομμουνιστές και στους κομμουνιστές όλου του κόσμου πέφτει το βάρος της καθοδήγησης του ισπανικού προλεταριάτου στους αναπόφευκτους νέους αγώνες του που η νικηφόρα τους έκβαση θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα της συγκρότησης ενός Κομμουνιστικού Κόμματος που ακολουθώντας τη γραμμή του Λένιν θα φέρει το ισπανικό προλεταριάτο στην κατάληψη της πολιτικής εξουσίας.
Τα γεωργικά κράτη, τα Βαλκάνια, η Ουγγαρία, η Πολωνία κατατρώγονται κι αυτά από μια βαθιά κρίση που επιτάθηκε σε μέγιστο βαθμό από τη γενική κρίση.
Γεωργική και βιομηχανική κρίση, χρέη, αβάσταχτοι φόροι, κατώτατο επίπεδο ζωής, καταπίεση των μειονοτήτων αποτελούν την εικόνα των χωρών αυτών. Ανίκανη να παίξει έναν προοδευτικό ρόλο η αστική τάξη κι αδυνατώντας να επιβάλλει την κυριαρχία της με μέσα «κοινοβουλευτικά» καταφεύγει στην πιο γυμνή δικτατορία (Πιλσούδσκι, Χόρτι, Κάρολος, Αλέξανδρος κλπ.).
Η Αμερική έκανε το μεγαλύτερο βήμα της προς την οικονομική κατάκτηση του κόσμου και πρώτ’ απ’ όλα προς την οικονομική υποδούλωση της Ευρώπης κατά το Παγκόσμιο Πόλεμο. Επί τρία χρόνια ο αμερικανικός καπιταλισμός ήταν ο μεγάλος προμηθευτής των εμπολέμων ευρωπαϊκών κρατών.
Διακηρύσσοντας με τον πιο επίσημο τρόπο τον «φιλειρηνισμός της» μάζευε στα χρηματοκιβώτιά της τον αμύθητο πλούτο που της έστελνε η Ευρώπη. Μπήκε στον πόλεμο την τελευταία στιγμή, τη στιγμή που η νίκη έκλινε προς το μέρος της Γερμανίας. Η επέμβασή της μετέβαλε την κατάσταση. Οι σύμμαχοι νίκησαν. Έτσι περιέσωσε όσα οι σύμμαχοι της χρωστούσαν και ταυτόχρονα τσάκισε τη Γερμανία που απειλούσε να γίνει ο πιο επικίνδυνός της συναγωνιστής. Όταν η Ευρώπη των νικητών και των ηττημένων βγήκε από τον πόλεμο ερειπωμένη, η Αμερική διέθετε τεράστιες ποσότητες κεφαλαίων. Δανείζοντας την Ευρώπη για την αποκατάστασή της, η Αμερική σφυρηλατούσε στην ουσία τα δεσμά της Ευρώπης. Αφού έκανε προς όλες τις διευθύνσεις κρατικά δάνεια πέρασε κατόπιν στα βιομηχανικά δάνεια. Μετοχές τεραστίων επιχειρήσεων Ευρωπαϊκών και ιδίως γερμανικών βρίσκονται κατά πλειοψηφία στα χέρια αμερικανών τραπεζιτών. Ταυτόχρονα υποχρέωνε τα ευρωπαϊκά κράτη να πληρώνουν τις αβάσταχτες ετήσιες δόσεις των πολεμικών δανείων. Συστηματικά και «ειρηνικά» εισέδυε παντού και κατακτούσε βήμα προς βήμα την παγκόσμια αγορά ενώ από την άλλη μεριά ύψωνε τα δασμολογικά της τείχη κι εμπόδιζε την Ευρώπη να στείλει εμπορεύματα στη δική της αγορά. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός απόσπασε από τον αγγλικό το μονοπώλιο της κυριαρχίας των θαλασσών. Η Αγγλία μπήκε σε δεύτερη μοίρα. Η Αμερική έγινε η τράπεζα και το βιομηχανικό εργοστάσιο του κόσμου. Τοποθέτησε σ’ όλες τις χώρες τα κεφάλαιά της, και ίδρυσε ακόμα και εργοστάσια στην Ευρώπη και στις άλλες Ηπείρους. Ανέπτυξε την τεχνική της σε μέγιστο βαθμό κι εφήρμοσε τις τελειότερες μεθόδους εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης. Συγκεντροποίησε, συστηματοποίησε και τυποποίησε την παραγωγή της. Τα γεωργικά της προϊόντα προερχόμενα από μεγάλες οργανωμένες επιχειρήσεις, που χρησιμοποιούν τα τελειότερα μηχανικά μέσα κατακλύζουν τον κόσμο μαζί με τα προϊόντα τη βιομηχανίας της. Η Αμερική θεωρούνταν ο επίγειος παράδεισος του καπιταλισμού. Αλλ’ ακριβώς, η τεχνική αυτή πρόοδος της Αμερικής υπήρξε η αιτία ώστε εκεί η σημερινή οικονομική κρίση να ξεσπάσει με μεγάλη ένταση κι εκεί πιο ξεκάθαρα και πιο έκδηλα από κάθε άλλη χώρα να φανερωθούν οι μεγάλες αντιθέσεις του καπιταλιστικού συστήματος. Εκεί, τη στιγμή που τεράστιες ποσότητες εμπορεύματα παρέμεναν απούλητα μέσα στις αποθήκες και το στάρι καίγονταν για να κρατηθεί η τιμή του, υπολογίζονταν σε χίλιους κατά μέσον όρο οι άνεργοι που πέθαιναν κάθε μέρα από την πείνα. Ο επίγειος παράδεισος του καπιταλισμού αποδείχτηκε στην πραγματικότητα μια μαύρη κόλαση για τους καταπιεζόμενους.
Οι ανεξάντλητοι πόροι του αμερικανικού κεφαλαίου θα του επιτρέψουν ν’ αντέξει στην σημερινή του κρίση και να την υπερνικήσει. Αυτό όμως θα γίνει εις βάρος της εργατικής τάξης όχι μόνο της Αμερικής αλλά και ολόκληρου του κόσμου, αλλά και εις βάρος του καπιταλισμού των άλλων χωρών. Ακριβώς όμως αυτό θα την φέρει σε σύγκρουση με του άλλους καπιταλισμούς και ιδίως τον Ευρωπαϊκό.
Όσο κι αν είναι ισχυρός κι ακλόνητος σήμερα ο αμερικανικός καπιταλισμός εξαρτάται όμως κι αυτός από το παγκόσμιο καπιταλιστικό συγκρότημα. Την πτώση του ευρωπαϊκού καπιταλισμού θα επακολουθήσει αναπόφευκτα η πτώση του αμερικανικού καπιταλισμού.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση έφερε σε φως και με πρωτοφανή οξύτητα όλες τις αντιθέσεις του καπιταλιστικού συστήματος κι έδοσε θανάσιμα πλήγματα σ’ όλες τις αυταπάτες που οι ιμπεριαλιστές και οι λακέδες τους σοσιαλιστές πατσιφιστές κλπ., αγωνίστηκαν να δημιουργήσουν στα πνεύματα των εκμεταλλευομένων. Κάτω από το φως των γεγονότων, που με τόση γοργότητα εξελίσσονται, εξανεμίζονται όλοι οι πατσιφιστικοί θρύλοι που καλλιεργήθηκαν γύρω από την Κοινωνία των Εθνών και κουρελιάζονται όλα τα σύμφωνα κι όλες οι επαγγελίες για αιώνια ειρήνη και συνεννόηση των «λαών».
Υπό το βάρος των επανορθώσεων, των τόκων των δανείων της και της συνεχούς φυγάδευσης των ξένων και μεγάλου μέρους των εθνικών της κεφαλαίων, η Γερμανία αντιμετωπίζει πρώτη απ’ όλες τον κίνδυνο της οικονομικής της κατάρρευσης. Η «φιλάνθρωπος» Αμερική για να σώσει τα τοποθετημένα σε γερμανικές επιχειρήσεις μεγάλα κεφάλαιά της καλεί τους καπιταλιστές της Ευρώπης να ενισχύσουν μαζί της την κινδυνεύουσα Γερμανία. Η πρόταση Χούβερ ξαναζωντάνεψε για μια στιγμή τις ελπίδες σωτηρίας της Γερμανίας. Έφερε όμως στο φως όλη την οξύτητα του γαλλογερμανικού και αγγλογαλλικού ανταγωνισμού. Η Γαλλία βρίσκεται μπροστά στο δίλημμα: ή ν’ αφήσει την Γερμανία να καταρρεύσει όπότε η αναπόφευκτη κοινωνική ανατροπή που θα επακολουθήσει δεν θ’ αφήσει απείραχτη κι αυτήν, ή να την βοηθήσει και να ιδεί την Γερμανία στο μέλλον απειλητικό αντίπαλο στα σχέδια και τις βλέψεις της για την ηγεμονία της Ευρώπης. Για να βοηθήσει οικονομικά τη Γερμανία ζητεί να την υποδουλώσει πολιτικά. Ελπίζει έτσι πως αφού φέρει τη Γερμανία στο χείλος της καταστροφής θα την εξαναγκάσει να παραιτηθεί από το «Άνολους» (Γερμανο-Αυστριακή Ένωση) κι από την ναυπήγηση του νέου πολεμικού της.
Η Αγγλία, έχοντας κι αυτή συμφέροντα που κινδυνεύουν στη Γερμανία συμμαχεί με την Αμερική, γίνεται ο θερμότερος υποστηρικτής του σχεδίου Χούβερ και στέλνει τους υπουργούς της στο Βερολίνο για να διαπραγματευτούν με την γερμανική κυβέρνηση.
Η πανίσχυρη Αμερική, χωρίς ούτε για μια στιγμή ν’ αφήσει το ειρηνιστικό προσωπείο, επωφελείται της τραγικής κατάστασης της Γερμανίας και των κινδύνων που απειλούν την Ευρώπη ολόκληρη για να εισδύσει βαθύτερα μέσα σ’ αυτήν, και να εγκατασταθεί στερεότερα αυξάνοντας την ηγεμονία της πάνω στην Ευρώπη και πάνω στον κόσμο ολόκληρο, υποδουλώνοντας περισσότερο τη Γερμανία και υποθάλποντας κι οξύνοντας τις αντιθέσεις μεταξύ των Ευρωπαίων ιμπεριαλιστών.
Διαμέσου των ανταγωνισμών μεταξύ των Ευρωπαίων ιμπεριαλιστών και διαμέσου του ανταγωνισμού μεταξύ Αμερικής και Ευρώπης ανοίγεται ο δρόμος προς τον καινούριο παγκόσμιο πόλεμο που ετοιμάζεται στην ανθρωπότητα, προς ένα πόλεμο απείρως φοβερότερο και καταστρεπτικότερο από τον τελευταίο. Οι πυρετώδεις εξοπλισμοί της προ του 1914 περιόδου ωχριούν μπροστά στους σημερινούς εξοπλισμούς των ιμπεριαλιστών όλης της γης. Τα νέα μέσα της καταστροφής που εν τω μεταξύ ανακαλύφτηκαν κι ανακαλύπτονται καθημερινά είναι ασυγκρίτως πιο αποτελεσματικά κι εξολοθρευτικά. Ο χημικός πόλεμος που θα είναι ο νέος πόλεμος θα μεταβάλλει σε λίγες μέρες τη γήινη σφαίρα σ’ ένα απέραντο νεκροταφείο.
Ο πόλεμος αυτός θα σημάνει την επάνοδο της ανθρωπότητας σε μια βαρβαρότητα χειρότερη και σκοτεινότερη από τον μεσαίωνα. Στο παγκόσμιο προλεταριάτο πέφτει το βαρύ καθήκον ν’ απαλλάξει την ανθρωπότητα από την τρομακτική αυτή καταστροφή. Μόνο η ανατροπή του καπιταλισμού και η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου θα μπορέσει να καταστήσει αδύνατο κάθε ιμπεριαλιστικό πόλεμο. Στην προσπάθεια των Ευρωπαίων ιμπεριαλιστών να λύσουν τις αντιθέσεις τους μ’ έναν καινούριο πόλεμο το προλεταριάτο της Ευρώπης πρέπει ν’ απαντήσει με την πάλη για την μετατροπή του πολέμου σ’ εμφύλιο, για την ανατροπή του ευρωπαϊκού καπιταλισμού. Στην προσπάθεια του αμερικανικού ιμπεριαλισμού να υποτάξει την Ευρώπη, το προλεταριάτο της Ευρώπης πρέπει να απαντήσει με την πάλη για την εγκαθίδρυση των Ενωμένων Σοσιαλιστικών Πολιτειών της Ευρώπης. Θα είναι ο πρώτος καινούριος ιστορικός σταθμός προς τον θρίαμβο της Παγκόσμιας Προλεταριακής Επανάστασης, προς την εγκαθίδρυση της Παγκόσμιας Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.
Οι μεγαλειώδεις εργατικές εξεγέρσεις της Ισπανίας, οι ταξικές συγκρούσεις της Γερμανίας, οι μεγάλες απεργίες της Γαλλίας και οι τελευταίες επιτυχίες των κομμουνιστών στα Βαλκάνια είναι προανακρούσματα των προσεχών μεγάλων ταξικών αγώνων του προλεταριάτου.
Περικυκλωμένη από τον καπιταλιστικό κόσμο η Σοβιετική Ρωσία, γέννημα της Επανάστασης του Οκτώβρη και πρώτη χώρα στην οποία το προλεταριάτο κατέκτησε και στερέωσε στα χέρια του την εξουσία, βαδίζει σταθερά προς την πρόοδο με τη βοήθεια των σοσιαλιστικών μεθόδων παραγωγής. Οικονομικώς ανεξέλικτη, βιομηχανικώς καθυστερημένη, η Ρωσία πριν από την επανάσταση, αφού πέρασε από τα χρόνια του εμφυλίου πολέμου που ερήμωσαν κυριολεκτικά τη χώρα, έχει σήμερα επιτελέσει τεράστιες προόδους στο επίπεδο της τεχνικής, το δε πνευματικό της επίπεδο κατά τη μετεπαναστατική περίοδο ανέβηκε πολύ ψηλά. Τη στιγμή που ο καπιταλιστικός πολιτισμός καταρρέει σ’ ολόκληρο τον κόσμο, στην προλεταριακή αυτή χώρα ένας νέος πολιτισμός αναπτύσσεται. Στο πεδίο της επιστήμης και των τεχνών συντελέστηκαν μέγιστες πρόοδοι. Στο πεδίο της υγιεινής των εργαζομένων στρωμάτων της πόλης και του χωριού η πρόοδος επίσης υπήρξε εξαιρετική. Οι επιτυχίες της στην οικονομία υπήρξαν τεράστιες. Δεν υπάρχει λαμπρότερο παράδειγμα της υπεροχής των σοσιαλιστικών μεθόδων οργάνωσης επί των καπιταλιστικών από το παράδειγμα της μέχρι σήμερα ανάπτυξης της Σοβιετικής Ρωσίας.
Η Σοβιετική Ρωσία είναι το πρώτο τμήμα της Παγκόσμιας Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας όπως και η Επανάσταση του Οκτώβρη είναι ο πρώτος σταθμός της Παγκόσμιας Προλεταριακής Επανάστασης.
Η Σοβιετική Ρωσία είναι η πατρίδα του παγκόσμιου προλεταριάτου. Η υπεράσπισή της, τα προβλήματα της σοσιαλιστικής ανοικοδόμησής της, η πρόοδός της είναι προβλήματα αυτού του ίδιου του παγκόσμιου προλεταριάτου. Η πραγματοποίηση του Σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ρωσία δεν είναι πρόβλημα που η λύση του εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από τη θέληση του ρωσικού προλεταριάτου. Η Σοβιετική Ρωσία βρίσκεται περιτριγυρισμένη από καπιταλιστικά κράτη με τα οποία κατ’ ανάγκην συνδέεται οικονομικώς κι από την εξέλιξη των οποίων εξαρτάται σ’ ένα βαθμό η εσωτερική της οικονομική πρόοδος. Η επικράτηση του σοσιαλισμού μέσα σ’ αυτήν συνδέεται με την επέκταση της επανάστασης σε μια σειρά άλλων χωρών. Η ύπαρξη και η ανάπτυξη της Σοβιετικής Ρωσίας μέχρι της στιγμής της κατάληψης της εξουσίας από το προλεταριάτο των χωρών αυτών εξαρτάται κι από την εφαρμογή μιας σωστής λενινιστικής πολιτικής μέσα στη Ρωσία, αλλά σε μεγάλο βαθμό κι από την ενίσχυση του παγκόσμιου προλεταριάτου κι από την πίεση που αυτό θα εξασκήσει πάνω στην αστική τάξη για να επιτύχει κατά την τρέχουσα περίοδο τη διατήρηση διπλωματικών και οικονομικών σχέσεων που να συντελούν στην πρόοδο της ΕΣΣΔ.
Η καταπολέμηση της αντιδραστικής εθνικοσοσιαλιστικής θεωρίας περί αναπτύξεως του Σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα, που αποτελεί την ιδεολογική βάση του σταλινικού κεντρισμού που διευθύνει σήμερα την ΕΣΣΔ και την Κομμουνιστική Διεθνή είναι ένα από τα πρώτα καθήκοντα κάθε συνεπούς επαναστάτη μαρξιστή.
Η Σοβιετική Ρωσία σήμερα προχωρεί προς την ανάπτυξή της διαμέσου μεγάλων εξωτερικών και εσωτερικών κινδύνων που απειλούν την ύπαρξή της. Τα 150 εκατομμύρια των κατοίκων της, σαν σοβαρή καταναλωτική βάση, κι οι απέραντες και πλουσιότατες πηγές πρώτων υλών της αποτελούν για τον παγκόσμιο καπιταλισμό, και μάλιστα μέσα στα δύσκολα γι’ αυτόν μεταπολεμικά χρόνια μια ελπίδα σωτηρίας του από την κρίση που τον κατατρώγει. Ταυτόχρονα για τον καπιταλισμό, η Σοβιετική Ρωσία είναι ένας επικίνδυνος κοινωνικός εχθρός. Η διατήρηση της Δικτατορίας του Προλεταριάτου μέσα σ’ αυτήν είναι η μεγαλύτερη ενίσχυση του παγκόσμιου προλεταριακού επαναστατικού κινήματος, η δε εφαρμογή μιας σωστής πολιτικής εκ μέρους της Κομμουνιστικής Διεθνούς και του Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος θα συντελούσε στην επιτάχυνση της προόδου και της επικράτησης της παγκόσμιας επανάστασης. Ο καπιταλισμός επιδιώκει να εκμεταλλευθεί κάθε ευκαιρία για να διεισδύσει οικονομικώς στη Σοβιετική Ρωσία. Το μονοπώλιο του εξωτερικού εμπορίου, η εθνικοποίηση των τραπεζών, της βιομηχανίας και των πηγών πρώτων υλών αποτελούν γι’ αυτόν τόσα περισσότερα εμπόδια όσο η διαχείριση της εξουσίας του προλεταριάτου από το ΚΚ γίνεται καλύτερα. Η εξαφάνιση των εμποδίων αυτών δεν μπορεί να γίνει παρά με την ανατροπή της Δικτατορίας του Προλεταριάτου. Προς αυτό αποβλέπει ο παγκόσμιος καπιταλισμός. Ο οικονομικός αποκλεισμός της Ρωσίας, η άρνηση παροχής πιστώσεων, η τελευταία συνδυασμένη κι οργανωμένη εκστρατεία κατά του «Ντάμπιγκ» όπως θέλουν ν’ αποκαλούν οι καπιταλιστές την εξαγωγή ρωσικών προϊόντων με φθηνότερες απ’ αυτούς τιμές και η συνεχής δυσφημιστική εκστρατεία εναντίον της Σοβιετικής Ρωσίας που έχει αναλάβει ο διεθνής αστικός τύπος κι οι διάφοροι λακέδες της μπουρζουαζίας δεν είναι παρά τα μέσα που σήμερα μπορεί να χρησιμοποιήσει ο καπιταλισμός για να εμποδίσει την πρόοδο της προλεταριακής χώρας.
Οι ιμπεριαλιστές δεν θα σταματήσουν στα μέσα αυτά. Η προπαρασκευή μιας στρατιωτικής επέμβασης, ενός πολέμου εναντίον της ΕΣΣΔ θα είναι το τελευταίο καταφύγιό τους και η ιδεολογική προπαρασκευή των μαζών γι’ αυτό αποτελεί μια από τις καθημερινές απασχολήσεις των αστικών κυβερνήσεων. Η ύπαρξη του ερυθρού στρατού κι ο φόβος της εξέγερσης του προλεταριάτου εμποδίζουν σήμερα την πραγματοποίηση των σχεδίων αυτών των ιμπεριαλιστών. Η πρόοδος του επαναστατικού κινήματος στις καπιταλιστικές χώρες θα τα ματαιώσει οριστικά.
Οι εσωτερικοί κίνδυνοι που απειλούν τη Σοβιετική Ρωσία δεν είναι μικρότεροι. Η συνύπαρξη των σοσιαλιστικών και καπιταλιστικών μεθόδων παραγωγής, η αντίθεση των συμφερόντων μεταξύ των διαφόρων τάξεων και η πίεση του εξωτερικού καπιταλισμού συντελούν ώστε η πορεία της εξέλιξης μέσα στη Σοβιετική Ρωσία κατά τη μεταβατική προς το σοσιαλισμό περίοδο να είναι γεμάτη αντιθέσεις. Η πάλη των τάξεων συνεχίζεται στην περίοδο αυτή η δε διατήρηση της δικτατορίας του προλεταριάτου εξαρτάται από την ικανότητα του Κομμουνιστικού Κόμματος να αντιλαμβάνεται τα προβλήματα της κάθε περιόδου, να σφυγμομετρεί την δυναμικότητα των διαφόρων τάξεων και κοινωνικών στρωμάτων, ν’ αναμετρά τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας και πάνω στη βάση αυτή κι εν σχέσει και με την παγκόσμια κατάσταση να χαράζει μια σωστή λενινιστική πολιτική γραμμή, έχοντας σε κάθε στιγμή μπροστά του τον τελικό αντικειμενικό σκοπό που είναι όχι η απραγματοποίητη από τον υπόλοιπο κόσμο εφαρμογή του σοσιαλισμού μέσα σε μια μόνη χώρα, αλλά η πορεία προς το σοσιαλισμό μέσα σ’ αυτή σε συνδυασμό με τον αγώνα για την επέκταση της επανάστασης σε μια σειρά άλλων χωρών, πράγμα που θα επέτρεπε την οργάνωση της παραγωγής και της διανομής των προϊόντων σύμφωνα με τις σοσιαλιστικές μεθόδους.
Εκείνο που θα αποτελούσε εγγύηση για την επιτυχή και ασφαλή αντιμετώπιση των εσωτερικών δυσκολιών είναι η πλατιά συζήτηση μέσα στο Κόμμα όλων των προβλημάτων της ΕΣΣΔ, η εφαρμογή του καθεστώτος του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού σε συνδυασμό με την ιδεολογική επιλογή και τη συνεχή εκκαθάριση των γραμμών του Κόμματος.
Ακριβώς το αντίθετο έγινε από τη σημερινή σταλινική διοίκηση του Κόμματος. Το Κόμμα διαλύθηκε μέσα στην τάξη κατά την έκφραση του συντρόφου Τρότσκι. Το επίπεδό του δηλαδή υποβιβάστηκε με τη μαζική και ανεξέλεγκτη είσοδο στοιχείων μέσα σ’ αυτό, ενώ συγχρόνως ο ρόλος του έγινε εντελώς τυπικός περιοριζόμενος στην τυπική επικύρωση κι επιδοκιμασία των αποφάσεων μια φράξιας γραφειοκρατών που στηρίζονται πάνω στο μηχανισμό του Κόμματος και στέκονται υπεράνω του Κόμματος κι έξω από κάθε έλεγχο της βάσης του.
Αυτό επιτρέπει τη διείσδυση και ανάπτυξη μέσα στο μηχανισμό του Κόμματος ομάδων που εκπροσωπούν συμφέροντα εχθρικών προς το προλεταριάτο τάξεων και πρακτόρων του διεθνούς καπιταλισμού. Η αντίθεση προς τα συμφέροντα του προλεταριάτου επίδραση των ομάδων αυτών πάνω στην εξέλιξη της Σοβιετικής Ρωσίας είναι τόσο πιο ισχυρή όσο περισσότερη οικονομική δύναμη αποκτούν τα καπιταλιστικά στρώματα, όσο ισχυρότερη είναι η πίεση του διεθνούς καπιταλισμού, κι όσο πιο πολύ το Κόμμα, χάνοντας τις μπολσεβίκικές του ιδιότητες και στερούμενο της αριστερής λενινιστικής του πτέρυγας, χάνει και τη δυνατότητα να καταπολεμήσει τις ομάδες αυτές και να τις αποκλείσει.
Έτσι αναπτύσσονται στοιχεία δυϊσμού της εξουσίας που μπορούν να οδηγήσουν σ’ ένα θερμιδόρ, δηλαδή σε μια περίοδο που η σοβιετική γραφειοκρατία, περιερχόμενη ολοκληρωτικά στα χέρια εκπροσώπων της αστικής τάξης θα κυβερνήσει τη χώρα για λογαριασμό των καπιταλιστικών συμφερόντων διατηρώντας τη σοβιετική κρατική μορφή, ή σ’ ένα βοναπαρτισμό, δηλαδή στην ανατροπή του σοβιετικού καθεστώτος από μια στρατιωτική αντεπανάσταση και στην εγκαθίδρυση μιας στρατιωτικής δικτατορίας.
Το ν’ αρνείται κανείς τον κίνδυνο αυτόν, είναι τόσο αντιμαρξιστικό όσο και το να παραδέχεται πως τα στοιχεία αυτά έχουν τόσο πολύ αναπτυχθεί και κυριαρχήσει ώστε η Σοβιετική Ρωσία, σαν κράτος, έχασε ήδη τον προλεταριακό της χαρακτήρα. Η κοινωνική βάση της σοβιετικής εξουσίας εξακολουθεί να είναι το προλεταριάτο. Από το Κόμμα θα εξαρτηθεί η διατήρηση κι η τόνωση του προλεταριακού χαρακτήρα της σοβιετικής εξουσίας και η καταπολέμηση κι εκμηδένιση των αντιπρολεταριακών στοιχείων.
Το σπουδαιότερο γνώρισμα της σημερινής διοίκησης είναι η έλλειψη μιας διαυγούς προοπτικής κι ο εμπειρισμός που χαρακτηρίζει όλη της την πολιτική. Είναι ανίκανη να χαράξει μια σταθερή γραμμή και υφίσταται την πίεση πότε της δεξιάς και πότε της αριστεράς πτέρυγας του Κόμματος. Υπό την πίεση και την ενίσχυση της δεξιάς καταπολεμεί την αριστερά που προτείνει την οργάνωση της παραγωγής πάνω στη βάση ενός σχεδίου και ρίχνει το σύνθημα προς τους χωρικούς: «Πλουτίστε!» ενισχύοντας έτσι τους κουλάκους, για να θέσει κατόπιν σ’ εφαρμογή το πεντάχρονο σχέδιο μ’ ένα ρυθμό βραδύτατο στην αρχή και κατόπι απότομα ανώτερο των πραγματικών δυνατοτήτων της χώρας, εξαντλώντας τις φυσικές δυνάμεις των εργατών και κατεβάζοντας το επίπεδο της ζωής των, καταστρέφοντας την ποιότητα των παραγομένων ειδών και προκαλώντας μεγάλη φθορά στην παραγωγή. Η διαρκής αυτή πολιτική των ζιγκ-ζαγκ συνδυασμένη με την εξοντωτική πάλη κατά των μπολσεβίκων λενινιστών, αποτελούν την μεγαλύτερη ενίσχυση των αντιπρολεταριακών στοιχείων και θέτουν τη Σοβιετική Ρωσία μπροστά σε καθημερινά μεγαλύτερους κινδύνους. Οκτώ χιλιάδες μπολσεβίκοι λενινιστές, σαπίζουν σήμερα μέσα στις φυλακές και στις στέπες της Σιβηρίας. Ο Τρότσκι βρίσκεται μακριά από τη Ρωσία και στη θέση του Επίτροπου επί των Στρατιωτικών βρίσκεται ο δεξιός εθνικομπολσεβίκος Βοροσίλοφ. Ο Ρακόβσκι, άρρωστος, κινδυνεύει να πεθάνει στα άγρια βουνά του Αλτάι. Στη θέση, στην Πρεσβεία του Παρισιού, τοποθετήθηκε ο Μπεσεντόφσκι που μια νύχτα πήδησε από το τοίχο της Πρεσβείας για να προδόσει τα μυστικά της στη γαλλική Αστυνομία. Ο Μπλούμκιν τουφεκίστηκε κι αντικαταστάθηκε από τον προδότη Αγκαμπέκοφ. Ο παλιός μπολσεβίκος Ζινζάντζε πέθανε μέσα στις κακουχίες της εξορίας.
Η άνομη εξοντωτική αυτή πάλη εναντίον της Ρωσικής Αντιπολίτευσης, που εκπροσωπεί τα συμφέροντα του προλεταριάτου κι αγωνίζεται για τη συνέχιση της πολιτικής του Λένιν, περικλείνει το μεγαλύτερο απ’ όλους του κινδύνους που απειλούν τη Σοβιετική Ρωσία.
Το καθήκον του παγκόσμιου προλεταριάτου είναι να υπερασπίσει τη Σοβιετική Ρωσία και να εξασφαλίσει την πρόοδό της. Το καθήκον των μπολσεβίκων-λενινιστών είναι να δείξουν στο προλεταριάτο τον καλύτερο δρόμο για την υπεράσπιση της Σοβιετικής Ρωσίας. Κι ο δρόμος αυτός δεν βρίσκεται με την ψεύτικη εικόνα που δίνουν σήμερα για την κατάσταση της Σοβιετικής Ρωσίας οι σταλινικοί. Το προλεταριάτο οφείλει να μάθει την πραγματική κατάσταση. Ν’ αντιληφθεί όλες τις υπεράνθρωπες δυσκολίες που οι ρώσοι εργάτες συναντούν στο δρόμο τους κι όλα τα σφάλματα που διαπράχθηκαν. Μόνο έτσι θα μπορέσει ν’ αντιληφθεί τι είδους βοήθεια κάθε φορά χρειάζεται η σοβιετική πατρίδα. Μόνο έτσι θα μπορέσει να χρησιμοποιήσει την πείρα της ρωσικής επανάστασης και στον δικό του αγώνα. Και μόνο έτσι τα προβλήματα της ανοικοδόμησης της Σοβιετικής Ρωσίας θ’ απασχολήσουν το παγκόσμιο προλεταριάτο κι όχι μονάχα τη σοβιετική γραφειοκρατία.
Η εφαρμογή μιας σταθερής λενινιστικής πολιτικής μέσα στη Σοβιετική Ρωσία, η καταδίκη της αντιδραστικής εθνικοσοσιαλιστικής θεωρίας περί του σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα, η επικράτηση της θεωρίας της διαρκούς επανάστασης της οποίας την ορθότητα επιβεβαίωσε η Οκτωβριανή Επανάσταση, η επαναφορά στο Κόμμα της Αριστερής Αντιπολίτευσης, η εφαρμογή μέσα σ’ αυτό του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, η σύνδεση των προβλημάτων της σοσιαλιστικής ανοικοδόμησης της ΕΣΣΔ με τα άμεσα προβλήματα του παγκόσμιου προλεταριάτου όπως είναι σήμερα το πρόβλημα της ανεργίας αποτελούν όρους απαραίτητους για την ύπαρξη και την ανάπτυξη της Σοβιετικής Ρωσίας.
Σήμερα που ο καπιταλισμός κατατρωγόμενος από την βαθιά του κρίση στρέφει τα βλέμματά του προς την πρώτη πατρίδα του προλεταριάτου κι ελπίζει με τη πτώση της σοβιετικής εξουσίας να βρει μια διέξοδο για την κρίση του αυτή, στο προλεταριάτο όλων των χωρών, και πρώτ’ απ’ όλα στους κομμουνιστές βαρύτατα μπαίνουν τα καθήκοντα της έμπρακτης υπεράσπισης της πιο μεγάλης κατάκτησης του Κόκκινου Οκτώβρη, της Ένωσης των Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών.
Αν το 1909 μπορεί να χαρακτηριστεί σαν ένας σταθμός στην ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού, εντούτοις πραγματικά μονάχα από τους πολέμους του 1912-1913 και τον μεγάλο παγκόσμιο πόλεμο μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός καπιταλισμός πήρε μια σοβαρή ανάπτυξη μετά δε το 1922 απέκτησε την κυριαρχούσα θέση στην οικονομική ζωή της χώρας.
Οι πόλεμοι του 1912 και 1913, που υπήρξαν οι πρώτες εκδηλώσεις της επίδρασης της αστικής τάξης στην πολιτική ζωής της χώρας καθώς και ο μεγάλος πόλεμος υπήρξαν τα χρυσά χρόνια για την αστική τάξη. Σ’ αυτό το διάστημα η συσσώρευση του πλούτου στα χέρια της και η φτώχεια των μεγάλων στρωμάτων του πληθυσμού προχώρησαν ραγδαία. Ο πόλεμος έπαιξε και στη χώρα μας το ρόλο του μεγάλου απαλλοτριωτή με την επιτάχυνση της συσσώρευσης και συνεπώς συνετέλεσε στην γρήγορη ανάπτυξη της αστικής τάξης.
Από τη συμμετοχή του ελληνικού εμπορικού στόλου στις παγκόσμιες μεταφορές το ελληνικό εφοπλιστικό κεφάλαιο συσσώρευσε τεράστια κέρδη τα οποία δυνάμωσαν το τμήμα αυτό της αστικής τάξης.
Όλα αυτά τα συσσωρευμένα κεφάλαια των πολεμικών χρόνων ρίχτηκαν στην παραγωγή όταν η προσφυγική καταστροφή του 1922 έρριξε στην αγορά το ενάμιση εκατομμύριο των προσφύγων. Η προσφυγική συμφορά ωφέλησε τον ελληνικό καπιταλισμό γιατί αφ’ ενός του έδοσε πολύ φτηνά εργατικά χέρια, και γι’ αυτό οι μεγαλύτεροι αστικοί προσφυγικοί συνοικισμοί έχουν γίνει γύρω στην Αθήνα, στον Πειραιά και στη Σαλονίκη και είναι μέχρι σήμερα οι μεγάλες δεξαμενές εργατικής δύναμης. αφ’ ετέρου η αποκατάσταση ενός τόσο μεγάλου πληθυσμού, που εστερείτο τα πάντα υπήρξε αληθινό χρυσωρυχείο για την αστική μας τάξη, γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό από τα προσφυγικά δάνεια μπήκε στα ταμεία της. Επιπλέον οι πρόσφυγες αύξησαν το καταναλωτικό κοινό το οποίον τροφοδοτείται από τον ελληνικό καπιταλισμό.
Η αποκατάσταση των προσφύγων και των κολίγων στα τσιφλίκια, η ανάπτυξη των πόλεων Αθηνών-Πειραιώς και Σαλονίκης, η ανάγκη της συγκοινωνίας για την ανταλλαγή και συγκέντρωση των προϊόντων έκαναν φανερή την καθυστέρηση της χώρας από την άποψη έργων κοινής ωφελείας. Έργα ύδρευσης, κίνησης, φωτισμού, λιμενικά έργα, οδοποιίας, αποξηραντικά, έπρεπε να γίνουν. Και η αστική μας τάξη με τη βοήθεια του ξένου κεφαλαίου καταπιάστηκε στην εκτέλεση των έργων αυτών (Ούλεν, Πάουερ, Φαουντέσιον, Μονξ-Ούλεν, λιμενικά έργα, Μακρής, τηλέφωνα). Για να εκτελεσθούν τα έργα αυτά κι εφ’ όσον το ελληνικό κεφάλαιο δεν ήτανε αρκετό έγιναν δάνεια με την εγγύηση του κράτους. Και από τα έργα και από τα δάνεια η αστική τάξη έβγαλε τη μερίδα του λέοντος και η συσσώρευση πλούτου στα χέρια της μεγάλωσε.
Τα μετά το 1922 χρόνια αποτελούν για τον ελληνικό καπιταλισμό την εποχή της ορμητικής του ανάπτυξης. Οι οικονομικές οργανώσεις του γίνονται πάνω στο καλούπι των πιο εξελιγμένων μορφών του δυτικού καπιταλισμού. Τη θέση της ατομικής επιχείρησης παίρνει η ανώνυμη εταιρία, από δε του 1922 μέχρι του 1927 οι ανώνυμες εταιρίες ιδρύονται η μια μετά την άλλη. Οι τράπεζες με επικεφαλής την Εθνική Τράπεζα παίζουν μεγάλο ρόλο σ’ αυτή την κίνηση, και δεν υπάρχει σχεδόν καμιά εταιρία κάποιας σημασίας στην οποία να μην βρίσκονται οι τράπεζες.
Βρισκόμαστε και στην Ελλάδα μπροστά στο φαινόμενο του χρηματιστικού κεφαλαίου. Οι Δροσόπουλος, Χαρίλαος, Κανελλόπουλος, Μαρής, Στρίγκος κλπ., βρίσκονται στα διοικητικά συμβούλια Τραπεζών, βιομηχανικών επιχειρήσεων, ασφαλιστικών εταιριών. Παράλληλα μ’ αυτή τη συγκεντροποίηση του κεφαλαίου εμφανίζεται και μια τάξη ραντιέρηδων-καπιταλιστών των οποίων ο ρόλος συνίσταται στην είσπραξη των τοκομεριδίων των εθνικών δανείων και οι οποίοι δεν παίζουν κανένα ρόλο στην παραγωγή. Η τάξη αυτή απορροφά κάθε χρόνο δυο δισεκατομμύρια περίπου από τον κρατικό προϋπολογισμό ως τόκους και χρεολύσια των εσωτερικών δανείων.
Ο οργανισμός αυτός παίζει όλο και πιο πολύ ένα τεράστιο ρόλο στην οικονομική ζωή της Ελλάδος, γίνεται δε το κέντρο γύρω στο οποίο στρέφεται η οικονομική κίνηση. Με τη δημιουργία της Τράπεζας της Ελλάδος, της Κτηματικής Τράπεζας και της Αγροτικής, με την εξάρτηση της Εμπορικής Τράπεζας, της Τράπεζας της Ανατολής, και με την απορρόφηση της Τράπεζας Εθνικής Οικονομίας και της Τράπεζας Θεσσαλίας, αποτελεί ένα πανίσχυρο τραπεζικό οργανισμό, μέσον του οποίου διοχετεύονται στη χώρα τα δάνεια του κράτους και τα ιδιωτικά. Σε συνεργασία με τον Χάμπρο του Λονδίνου ίδρυσε την εταιρία «Ελληνικό Τραστ» για την τροφοδότηση των ελληνικών επιχειρήσεων με κεφάλαια. Οι μεγαλύτερες ελληνικές επιχειρήσεις βρίσκονται υπό την εξάρτηση της. Ηλεκτρική Εταιρία Παραγωγής και Διανομής, Τραμ (Πάουερ), Ελληνική Εριουργία, Λιπάσματα, Οδοποιία (Μακρής) Σιδηρόδρομοι ΣΠΑΠ κλπ.
Το δυνάμωμα του ελληνικού κεφαλαίου δεν μπορούσε παρά να ρίξει κάτω από την επιρροή του και τους οργανισμούς εκείνους τους οποίους το κράτος εδημιούργησε για την οργάνωση της γεωργικής παραγωγής, όπως ο Αυτόνομος Σταφιδικός Οργανισμός και η Αγροτική Τράπεζα. Αντίθετα προς τις διακηρύξεις της κυβέρνησης για το ρόλο αυτών των οργανισμών, στην πραγματικότητα δεν χρησιμεύουν παρά ως μέσα διείσδυσης του κεφαλαίου και υποταγής των γεωργών στην εξουσία του καπιταλισμού.
Υπό την πίεση των ακτημόνων χωρικών η αστική κυβέρνηση απαλλοτρίωσε τα μεγαλύτερα τσιφλίκια της παλαιάς Ελλάδας και έτσι ξεπλήρωσε και μια επιθυμία της αστικής τάξης η οποία έβλεπε αυξανόμενο τον κύκλο των καταναλωτών με τον πολλαπλασιασμό των μικροϊδιοκτητών. Οι ανάγκες της εγκατάστασης των προσφύγων έκαναν απαραίτητη την κατάργηση της μεγάλης αγροτικής ιδιοκτησίας και έτσι εκτός πολύ μικρών εξαιρέσεων η Ελλάδα μετεβλήθη σε μια χώρα μικρής γεωργικής ιδιοκτησίας. Στην κατεύθυνση αυτή σπρώχτηκε η αστική τάξη εκτός των άλλων λόγων και από τη σκέψη ότι η μικρή ιδιοχτησία είναι το προπύργιο κατά του κομμουνισμού. Επιπλέον στη Μακεδονία και την Ανατολική Θράκη πέτυχε με την εγκατάσταση των προσφύγων και τον εξελληνισμό των επαρχιών αυτών.
Η ανεπάρκεια της γης στη Μακεδονία και Θράκη έσπρωξε τους χωρικούς στην καπνοκαλλιέργεια η οποία έχει μεγαλύτερη απόδοση εν σχέσει με άλλα γεωργικά προϊόντα στην ίδια έκταση.
Ο μέσος όρος της καπνοπαραγωγής είναι 50 εκατομμύρια οκάδες το χρόνο εκ των οποίων μόνο τα 4 εκατομμύρια οκάδες ξοδεύονται στην Ελλάδα το δε υπόλοιπο μένει προς εξαγωγή.
Σ’ ολόκληρη σχεδόν την Πελοπόννησο, στα Εφτάνησα και στην Κρήτη ο γεωργικός πληθυσμός απασχολείται με την καλλιέργεια της κορινθιακής σταφίδας και της σουλτανίνας. Στα ίδια μέρη ένα μέρος της σταφίδας μεταβάλλεται σε κρασί και σε οινόπνευμα.
Στα νησιά του Αιγαίου, στην Πελοπόννησο, στην Κέρκυρα, περιφέρεια Πρεβέζης, Βόλου κλπ. καλλιεργείται η ελιά, η οποία ρίχνεται στην αγορά, είτε αυτούσια, είτε υπό μορφή λαδιού.
Ένα μεγάλο μέρος των γεωργών, κυρίως στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία, στη Θράκη, απασχολείται με την καλλιέργεια των δημητριακών και κυρίως του σταριού, το οποίο καταναλίσκεται εντός της χώρας.
Ο καπνός, η σταφίδα, η ελιά, το κρασί και το λάδι είναι τα κυριότερα προϊόντα της χώρας τα οποία εξάγονται στη διεθνή αγορά και υπόκεινται στις διακυμάνσεις των τιμών που επικρατούν σ’ αυτήν. Έτσι η αγροτική οικονομία της Ελλάδος είναι εμπορευματική, οι αγρότες παράγουν εμπορεύματα για την αγορά και μάλιστα τη διεθνή. Η αυτάρκης γεωργική οικονομία διαρκώς περιορίζεται κάτω από τα χτυπήματα του ντόπιου και ξένου καπιταλισμού και ο χωρικός όλο και πέφτει κάτω από την εξάρτηση του κεφαλαίου.
Οι παραγωγοί των καπνών έχουν μεταβληθεί σε υποτελείς του ξένου καπνικού κεφαλαίου το οποίο κανονίζει τέτοιες τιμές ώστε μόλις να ικανοποιείται ο καπνοπαραγωγός και να μην αποφασίζει να εγκαταλείψει την καλλιέργεια του καπνού. Συστηματικά το ξένο καπνικό κεφάλαιο επεδίωξε και πέτυχε να εξοντώσει σχεδόν το ελληνικό καπνεμπόριο και έτσι να ωφελείται όλο το κέρδος του μεσάζοντος που άλλοτε το ωφελούνταν ο ντόπιος καπνέμπορος. Οι σταφιδοπαραγωγοί και οι ελαιοπαραγωγοί βρίσκονται υποταγμένοι στους σταφιδέμπορους, τους οινοβιομήχανους και στους εμπόρους του λαδιού. Πάνω από τον έμπορο και από τον ξένο καπιταλιστή υψώνεται ο τοκογλύφος που βυζαίνει το αίμα του χωρικού. Κι η εικόνα του αγροτικού παράδεισου, συμπληρώνεται με το δημόσιο εισπράκτορα και τον χωροφύλακα που κυνηγούν το χωρικό για να εισπράξουν τους εξοντωτικούς φόρους.
Η ανεπάρκεια της γης η οποία γίνεται όλο και πιο μεγάλη με τη μεγάλη αύξηση του πληθυσμού, οι φόροι, έμμεσοι και άμεσοι, η τοκογλυφία, οι συνεχείς κακές σοδιές, το σταμάτημα της εξωτερικής μετανάστευσης αναγκάζουν συνεχώς τα πιο αδύνατα οικονομικώς στρώματα των χωρικών να γίνονται προλετάριοι. Ένα μέρος μένει στα χωριά και μισθώνει την εργασία του στους πιο πλούσιους χωρικούς και το άλλο κατεβαίνει στις πόλεις για ν’ αυξήσει τον όγκο των προλεταρίων και το στρατό των ανέργων.
Η συρροή των προσφύγων, πολλοί από τους οποίους στη χώρα τους έπαιζαν το ρόλο του αστού απέναντι στον τούρκο χωρικό, το μοίρασμα των προσφυγικών αποζημιώσεων ετόνωσαν προς στιγμή τον μικροεπαγγελματισμό κι εδημιούργησαν μια πληθωρική μικρή παραγωγή, κι έναν επαγγελματικό πληθωρισμό. Η επέκταση της καπιταλιστικής παραγωγής με τη φτήνια των προϊόντων, η κρίση και οι φόροι συνετέλεσαν στην καταστροφή μεγάλου μέρους των μικροεπαγγελματιών οι οποίοι πέφτουν στην κατάσταση του προλεταριάτου.
Η σχετική συμπλήρωση της προσφυγικής εγκατάστασης, ο εξανεμισμός των προσφυγικών αποζημιώσεων, υπήρξαν τα πρώτα απειλητικά φαινόμενα για την περαιτέρω ανάπτυξη του ελληνικού καπιταλισμού. Με την εξάντληση των κεφαλαίων της προσφυγικής αποκατάστασης περιορίστηκε η αγοραστική ικανότης του νέου πληθυσμού και επομένως και ο κύκλος της πελατείας της ελληνικής βιομηχανίας και του εμπορίου. Η σταθεροποίηση της δραχμής έδειξε στους καπιταλιστές την πραγματική τους κατάσταση, και συνέτεινε στο ξεκαθάρισμα των επιχειρήσεων που στηριζότανε σε ασταθείς βάσεις. Την ίδια ακριβώς εποχή αρχίζει να γίνεται αισθητή η δυσχέρεια της τοποθέτησης στην εξωτερική αγορά των γεωργικών προϊόντων της χώρας. Συνέπεια της μεγάλης παραγωγής του λαδιού οι τιμές ξέπεσαν σε τέτοιο σημείο που η εξαγωγή λαδιού στο εξωτερικό σταμάτησε ολότελα. Η σταφίδα αντιμετωπίζοντας τον ανταγωνισμό της Αυστραλιανής και της Καλιφορνιακής σταφίδας έχασε στις τιμές της και περιορίστηκε λόγω των απαγορευτικών μέτρων τα οποία ελήφθησαν στη Γαλλία εναντίον των ελληνικών και των ξένων κρασιών. Όλες αυτές οι δυσκολίες έγιναν πιο μεγάλες συνεπεία της βαθιάς παγκόσμιας οικονομικής κρίσης η οποία ξέσπασε κατά το φθινόπωρο του 1929 με το κραχ της Νέας Υόρκης.
Το ξέπεσμα των τιμών των γεωργικών προϊόντων, η δυσκολία στην εξαγωγή τους, και οι συνεχείς καταστροφές στις σοδιές ελάττωσαν σε απελπιστικό σημείο την αγοραστική ικανότητα των χωρικών. Μονάχα οι ζημιές της γεωργικής παραγωγής κατά το 1930 από τις θεομηνίες υπολογίστηκαν σε ένα δισεκατομμύριο δραχμές. Η μείωση της αγοραστικής ικανότητας των χωρικών είχε αντανάκλαση πάνω στη βιομηχανία και το εμπόριο των οποίων ο τζίρος ελαττώθηκε σημαντικά. Αποτέλεσμα υπήρξε το σταμάτημα πολλών εργοστασίων και η ανεργία η οποία πάλι με τη σειρά της λιγόστεψε την πελατεία του ελληνικού καπιταλισμού. Ο περιορισμός της επεξεργασίας του καπνού είχε ως συνέπεια την ελάττωση του ποσού που ξοδεύονταν για μισθούς καπνεργασίας. Από τα 400 εκατομμύρια που έπαιρναν οι καπνεργάτες της Καβάλας για την επεξεργασία του καπνού τώρα παίρνουν μόλις 80 εκατομμύρια.
Η ελληνική ναυτιλία υπέστη και αυτή τον αντίκτυπο της διεθνούς οικονομικής κρίσης συνεπεία της οποίας ξέπεσαν οι ναύλοι και λιγόστεψαν οι θαλάσσιες μεταφορές. Το ένα τέταρτο του ελληνικού εμπορικού στόλου αργεί. Αποτέλεσμα η ανεργία των ναυτεργατών και το σταμάτημα των εργασιών των ναυπηγείων και της μηχανουργίας του Πειραιά. Η γεωργική εμποροβιομηχανική κρίση περιόρισε το έδαφος της ενέργειας του ελληνικού καπιταλισμού στο εσωτερικό.
Οι πιο αδύνατες επιχειρήσεις κλείνουν ενώ οι άλλες πέφτουν υπό την εξάρτηση των τραπεζών και κυρίως της Εθνικής Τράπεζας (Λιπάσματα κτλ.).
Μέχρι της εποχής των βαλκανικών πολέμων η Ελλάδα δεν παρουσίαζε αξιόλογη οικονομική και βιομηχανική πρόοδο. Χωρίς μέσα συγκοινωνίας, με πληθυσμό καθυστερημένο και διάγοντα κατά σημαντικό μέρος σ’ ένα καθεστώς κλειστής οικονομίας, με περιορισμένες ανταλλαγές περιστρεφόμενες γύρω από είδη πρώτης ανάγκης, με πληθυσμό καταγινόμενο κατά το πλείστον σε μια στοιχειώδη γεωργική και κτηνοτροφική εργασία, παρουσίαζε μια κατάσταση οικονομικής και πνευματικής στασιμότητας και πολιτικής καθυστέρησης. Κατά την περίοδο αυτή οι οικονομικώς και πολιτικώς δεσπόζοντες ήταν κυρίως οι γαιοκτήμονες που αποτελούσαν και τους πολιτικούς παράγοντες των διαφόρων περιοχών. Κατά δεύτερο λόγο οι τοκογλύφοι, οι έμποροι και οι εξελισσόμενοι τις περισσότερες φορές σ’ εκμεταλλευτές της υπαίθρου, δικηγόροι, γιατροί κλπ.
Ένα κύμα μεταναστευτικό είχε ξεσπάσει σ’ ολόκληρη τη χώρα σαν συνέπεια του οικονομικού αδιεξόδου μεγάλων χωρικών στρωμάτων που είχαν περιέλθει σε κατάσταση εσχάτης πενίας στερούμενα γης και μέσων παραγωγής. Ένα πνεύμα εμπορικού τυχοδιωκτισμού και μια τάση προς παρασιτικά επαγγέλματα (μεσίτες, μεταπράτες, μικρέμποροι, μεσάζοντες κλπ.), υπήρξε για πολύ διάστημα το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιόδου αυτής. Η «μεγάλη ιδέα» που εξέφραζε την τάση προς επέκταση των συνόρων υπήρξε το άπαντο της πολιτικής όλων των κομμάτων, η προγονοπληξία η πνευματική τροφή του ελληνικού λαού.
Ο ρόλος της αστικής τάξης κατά την επανάσταση του 1921 ανεκόπη λόγω των καταστροφών που υπέστη κατά τα χρόνια της επανάστασης. Η όλη οικονομική καθυστέρηση δεν έδοσε ώθηση προς μια γρήγορη ανάπτυξη των νεοτέρων μεθόδων παραγωγής και επομένως επεβράδυνε την πολιτική ανάδειξη και κυριαρχία της νεότερης αστικής τάξης. Σ’ ορισμένες πόλεις της Ελλάδος στα παράλια και στα νησιά παρατηρούνταν μια κίνηση εμπορική και ναυτιλιακή κατά τις τέσσερες δε τελευταίες δεκαετίες του περασμένου αιώνα, αρχίζει να εμφανίζεται μια μικρή χειροτεχνία, βιοτεχνία και βιομηχανία. Καθ’ όλη την περίοδο αυτή το ελληνικό κράτος βρισκόταν σε αξιοθρήνητη οικονομική κατάσταση. Ο κομματισμός σαν μέσο χρηματισμού ήκμαζε. Ο δημόσιος πλούτος σπαταλούνταν για την εξυπηρέτηση των κομματικών σκοπών, των μικροαστικών και μισοφεουδαρχικών κομμάτων, επικρατούσε δε μια ατμόσφαιρα πολιτικής διαφθοράς. Σχεδόν ολοκληρωτική έλλειψη ταξικής συνείδησης και αγώνων τάξεων, πλήρης σχεδόν αγραμματοσύνη στην ύπαιθρο χώρα, σκότος αμάθειας κι εκμετάλλευση ανηλεής των χωρικών και των εργαζομένων στρωμάτων των πόλεων εκ μέρους των μισοφεουδαρχικών στοιχείων, των γαιοκτημόνων, των τοκογλύφων, των εμπορομεσιτών και κάθε μορφής εκμεταλλευτών, όλ’ αυτά αποτελούσαν την εικόνα της προπολεμικής Ελλάδας.
Ο σημαντικότερος συντελεστής στη δημιουργία όρων απαραίτητων για την ανάπτυξη της βιομηχανίας υπήρξε ο πόλεμος με τη δημιουργία νέων αναγκών, την αύξηση των συγκοινωνιών, την καταστροφή μικροαστικών και μεσαίων αγροτικών στρωμάτων και την συσσώρευση κεφαλαίων. Η Εθνική Τράπεζα προόδευσε, άλλοι οικονομικοί οργανισμοί άρχισαν να παίζουν σημαντικό ρόλο στη ζωή του τόπου και για μια σειρά προϊόντων ιδίως αμέσου ανάγκης (είδη διατροφής, ενδύσεως κλπ.) άρχισαν να αναπτύσσονται βιομηχανίες ευδοκιμούσες. Εν τω μεταξύ ένα σημαντικότατο μέρος πλούτου συγκεντρώθηκε στα χέρια των μερίδων της αστικής τάξης που εκπροσωπούσαν το εμπορικό, ναυτιλιακό, βιομηχανικό και τραπεζιτικό κεφάλαιο.
Ο Βενιζέλος υπήρξε ο πολιτικός εκπρόσωπος της ανερχόμενης αστικής τάξης της χώρας μας. Αντιπροσώπευσε κατά τον ικανοποιητικότερο τρόπο την τάξη αυτή, τις βλέψεις της, διευκόλυνε την πραγματοποίηση των επιδιώξεών της, επιτάχυνε την πλήρη οικονομική της επικράτηση και διεξήγαγε αποτελεσματικά τον αγώνα εναντίον των μισοφεουδαρχικών και συντηρητικών στοιχείων που παρεμπόδιζαν και επιβράδυναν την εξέλιξή της. Στον αγώνα αυτόν χρησιμοποίησε σαν την πιο μαχητική μερίδα την πολιτικά ασχημάτιστη ακόμα εργατική τάξη, εξαρτημένη κι επηρεαζόμενη από την τάξη των εργοδοτών. Την τάξη αυτή επεδίωξε να οργανώσει και να την προσεταιρισθεί.
Το βενιζελικό κόμμα είναι το κατ’ εξοχήν κόμμα της αστικής τάξης. Τις δυνάμεις του και την επιρροή του στήριξε πάντα στην αμέριστη βοήθεια των τραπεζιτών, των βιομηχάνων, των εμπόρων, των μεγαλοεπιχειρηματιών από την τάξη των οποίων βγήκαν και τα κυριότερα στελέχη του, καθώς επίσης και στη μερίδα των αξιωματικών που ενσάρκωνε τις κατακτητικές βλέψεις της νεαρής αστικής τάξης.
Παρ’ όλον ότι επεδίωξε να εμφανιστεί ως μεταρρυθμιστής και ιδίως στο εξωτερικό καλλιέργησε τη φήμη ότι εφαρμόζει σοσιαλιστικά μέτρα, δημιούργησε τους απεχθέστερους όρους εκμεταλλεύσεως του εργαζόμενου πληθυσμού και υποδουλώσεώς του στην κεφαλαιοκρατική ολιγαρχία της χώρας μας.
Η ζωτικότης της αστικής τάξης και του εκπροσώπου της κόμματος εκδηλώθηκε κυρίως στη εξοντωτική πάλη που διεξήχθη μεταξύ αυτής και των συντηρητικών στοιχείων της χώρας κατά την περίοδο του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Τα στοιχεία αυτά, συσπειρωμένα γύρω από το θρόνο, και παίρνοντας τη θέση της ουδετερότητος υπερίσχυσαν τότε προσωρινά, τελικά όμως ο βενιζελισμός, στηριζόμενος στη βοήθεια των συμμαχικών στρατευμάτων, ξαναπήρε την εξουσία στα χέρια του.
Η Μικρασιατική καταστροφή δημιούργησε τους όρους για την οριστική πολιτική εκμηδένιση των αντιδραστικών στοιχείων.
Οι συνθήκες ανάπτυξης της εργατικής τάξης στη χώρα μας, δεν επέτρεψαν τη δημιουργία σημαντικού στρώματος εργατικής αριστοκρατίας που είναι η κυριότερη προϋπόθεση για τη δημιουργία και ανάπτυξη κόμματος σοσιαλιστικού. Έτσι το ρόλο της αποπλανήσεως των εργατικών, των φτωχών αγροτικών και μικροαστικών στρωμάτων ανέλαβαν κόμματα καθ’ αυτό αστικά όπως η Δημοκρατική Ένωση (Κόμμα Εργατοαγροτικό!!) που δεν είναι παρά η αριστερή πτέρυγα του βενιζελικού κόμματος.
Η κεφαλαιοκρατική πολιτική του βενιζελικού κόμματος που προκαλεί την επιδείνωση της καταστάσεως όχι μόνο των εργατικών αλλά και των φτωχών και μεσαίων αγροτικών στρωμάτων και η χρεοκοπία των διαφόρων αντιβενιζελικών παρατάξεων έδοσε αφορμή στη γένεση μιας εκτεταμένης αγροτικής κινήσεως. Η κίνηση αυτή, ως εκ της συνθέσεως της αγροτικής τάξης δεν είναι δυνατόν να έχει πολιτικήν αυτοτέλεια. Μέσα σ’ αυτήν διασταυρώνονται όλες οι επιρροές, μικροαστικών, ψευτοεπαναστατικών, αντικαπιταλιστικών, ριζοσπαστικών τάσεων με επικρατούσα την αστική, σκεπασμένη με αριστερή φρασεολογία.
Η διαφορά και αντίθεση των οικονομικών συμφερόντων των διαφόρων στρωμάτων των αγροτών (εργάτες, αγρότες, φτωχοί, μεσαίοι, εκμεταλλευτές) και η εξάρτηση της υπαίθρου από την πόλη καθιστούν απολύτως ανίκανα τα κόμματα αυτά να διαδραματίσουν ένα ανεξάρτητο ρόλο μέσα στο σημερινό κεφαλαιοκρατικό σύστημα. Η ιστορία των τελευταίων δεκαετηρίδων επιβεβαίωσε την μαρξιστική αυτή εκτίμηση. Τα κόμματα αυτά συγκεντρώνουν μέσα στις γραμμές τους αφθονία στοιχείων αριβιστικών και κατευθύνονται από γνωστούς εκμεταλλευτές των φτωχών αγροτικών στρωμάτων.
Τα κόμματα αυτά παρά την αριστερή φρασεολογία τους δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον οικονομικό κλοιό της επικρατούσας αστικής τάξεως.
Διαρκώς φθίνουσα είναι η εξέλιξη των μοναρχικών συγκροτημάτων και ιδίως του Λαϊκού Κόμματος που εκπροσωπεί σήμερα τα υπολείμματα του προκαπιταλιστικού κόσμου και μικροαστικά, ιδίως, αγροτικά στρώματα. Η συνταύτιση της τύχης του με το μοναρχικό καθεστώς, η εντελώς ασυγχρόνιστη θέση του πάνω στα διάφορα μεγάλα ζητήματα, ο συντηρητισμός και το καθαρά αντιδραστικό του περιεχόμενο καταδικάζουν το κόμμα αυτό, παρ’ όλες τις προσπάθειές του να εμφανιστεί σαν συγχρονισμένο αστικό κόμμα και να κερδίσει την εμπιστοσύνη της μεγαλοαστικής τάξεως, σε μια συνεχή εξασθένιση, και το περιορίζουν στο ρόλο μιας τυπικής αντιπολιτεύσεως κατά βάθος αρνητικώς ενισχυτικής της πολιτικής του βενιζελικού κόμματος.
Το πρόβλημα της χρεοκοπίας και της απώλειας της επιρροής των αστικών κομμάτων συμπεριλαμβανομένων και των πρακτόρων της αστικής πολιτικής αγροτιστών, εξαρτάται κατά μέγα μέρος από την οικονομική εξέλιξη και τον αντίκτυπο της διεθνούς οικονομικής κατάστασης. Η αφόρητη οικονομική κατάσταση και οι βιοτικές συνθήκες της μεγίστης πλειοψηφίας του πληθυσμού της Ελλάδος, των εργατών, φτωχών και μεσαίων αγροτών των καταστρεφομένων μικροαστών, των μικροεπαγγελματιών και υπαλλήλων επιδεινώνονται συνεχώς. Επιπλέον τα δημόσια οικονομικά της χώρας και το τεράστιο δημόσιο χρέος αποκλείουν κάθε δυνατότητα μέτρων ανακουφιστικών μεγάλης εκτάσεως. Για ν’ ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις της υπηρεσίας του δημόσιου χρέους, στις στρατιωτικές, ναυτικές και αεροπορικές δαπάνες, αυξάνουν κατά τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη φορολογική επιβάρυνση των εργαζομένων (π.χ. δασμός σίτου με την πρόφαση ενισχύσεως της εγχωρίου παραγωγής).
Η φορολογία που ισχύει σήμερα είναι αβάσταχτη θα καταστεί δε ανεφάρμοστη λόγω της καθημερινής χειροτέρευσης των συνθηκών ζωής των φορολογουμένων φτωχών στρωμάτων, της καταστροφής των χωρικών και μικροαστών και της αδυναμίας τους ν’ ανταποκριθούν στις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Η αναπόφευκτη δε αύξηση της φορολογίας θα δημιουργήσει συνθήκες ομαδικής εξέγερσης των καταπιεζομένων στρωμάτων.
Δεδομένου ότι όλη η οικονομική ζωή της χώρας επηρεάζεται κι εξαρτάται από μια καπιταλιστική ολιγαρχία που μεθοδικότατα μ’ επικεφαλής την Εθνική Τράπεζα και σε στενή συνεργασία με το ξένο κεφάλαιο, προχωρεί προς την πλήρη υποδούλωση των καταπιεζομένων στρωμάτων, είναι φανερό πως στο προσεχές μέλλον ο εργαζόμενος της χώρας θα βρεθεί σε κατάσταση πλήρους υποτέλειας στο οικονομικό αυτό συγκρότημα το οποίο χάρη στην οικονομική του επιρροή και την εξασφάλιση νέων επικερδών εργασιών μέσα στη χώρα θα επιτύχει την πλήρη διείσδυσή του μέσα σ’ όλες τις σφαίρες της οικονομικής και πολιτική ζωής της χώρας. Το βενιζελικό κόμμα, εν πλήρει συνειδήσει και μ’ όλες του τις δυνάμεις εργάζεται προς την κατεύθυνση αυτή που αποτελεί άλλωστε και τη μόνη οδό για την εξασφάλιση της περαιτέρω ανάπτυξης της αστικής τάξης και για την αντιμετώπιση της οξείας εσωτερικής οικονομικής κρίσης που συγκλονίζει τον καπιταλισμό μας και του αντίκτυπου των συνεπειών της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Σ’ αυτό συνίσταται το αδιέξοδο στο οποίο βαδίζει η αστική πολιτική γιατί η προς την κατεύθυνση αυτή αναπόφευκτη άλλωστε για την αστική τάξη πορεία συσσωρεύει ανυπόφορα και δυσβάστακτα βάρη για τα εργαζόμενα στρώματα στων οποίων την άμεση και έμμεση εκμετάλλευση αποβλέπει το αστικό συμφέρον.
Η βενιζελική κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τους ευρύτατους ορίζοντες δράσεως που κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες διανοίγονται στους επαναστατικούς οργανισμούς. Γι’ αυτό και επιδιώκει με διάφορα νομοθετικά μέτρα και με την εφαρμογή μιας άγριας τρομοκρατίας να παρεμποδίσει και να ματαιώσει τη διαφωτιστική εργασία τους μέσα στα καταπιεζόμενα στρώματα για τη συνειδητοποίησή τους, την προσπάθεια να οργανώσουν τα στρώματα αυτά, κι επικεφαλής τους ν’ αγωνιστούν για την επίλυση των άμεσων ζητημάτων τους και για την αποτίναξη της δυσβάστακτης αυτής εκμετάλλευσης που μόνο με τον επαναστατικό αγώνα, για την ανατροπή του καπιταλισμού την κατάληψη της πολιτικής εξουσίας και την εγκαθίδρυση της δικτατορίας του προλεταριάτου θα καταστεί δυνατή.
Το καθήκον των κομμουνιστικών οργανώσεων είναι να καταδείξουν τα σχέδια της αστικής πολιτικής, να καταγγείλουν τους σκοπούς που υπαγορεύουν τ’ αντιδραστικά μέτρα και να εξεγείρουν εναντίον του καθεστώτος που εκπροσωπούν, τους καταπιεζόμενους, οργανώνοντας συνεχώς τους καθημερινούς οικονομικούς και πολιτικούς αγώνες τους και βρισκόμενοι επικεφαλής τους. Οι αγώνες αυτοί πρέπει να διεξαχθούν κάτω από τα ακόλουθα συνθήματα:
1) Πολιτικές ελευθερίες, (λόγου, τύπου, προσωπικές, συνέρχεσθαι και συνεταιρίζεσθαι).
2) Κατάργηση του Ιδιώνυμου και των εκτοπισμών.
3) Αμνηστία θυμάτων ιδιώνυμου.
4) Συνδικαλιστικές ελευθερίες –ακύρωση αποφάσεων διάλυσης των σωματείων.
5) Κατάργηση του νόμου περί Τύπου.
6) Κατάργηση νόμου επιστρατεύσεως απεργούντων εργατών.
7) Κατάργηση νόμου απόλυσης κομμουνιζόντων.
8) Κατάργηση νόμου διάλυσης δημοσιοϋπαλληλικών οργανώσεων (Συνδικαλιστικές ελευθερίες δημοσίων υπαλλήλων).
9) Απαγόρευση απολύσεως λόγω πολιτικών φρονημάτων.
10) Κοινωνικές ασφαλίσεις εις βάρος κράτους και εργοδοτών.
11) Επιδόματα στους άνεργους –Κατάργηση των εξοπλισμών.
12) 7ωρο για την αντιμετώπιση της ανεργίας με τις αυτές αποδοχές.
13) Προστασία παιδιών και εργαζομένων γυναικών.
14) Εφαρμογή εργατικής νομοθεσίας.
15) Κατάργηση φόρων ειδών πρώτης ανάγκης.
16) Ακύρωση του δημοσίου χρέους –Κατάργηση του «Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου».
17) Κατάργηση των εμμέσων φόρων. Αύξηση των φόρων του κεφαλαίου.
18) Ακύρωση των χρεών των προσφύγων και φτωχών χωρικών, (των καθυστερουμένων φόρων, των χρεών προς την Εθνική Τράπεζα, Αγροτική, τοκογλύφους κλπ.).
Το ενιαίο μέτωπο πάλης των επαναστατικών δυνάμεων μπορεί στην περίοδο αυτήν ν’ αποβεί σε συνδυασμό με μια συστηματική διαφωτιστική και οργανωτική εργασία μέσα στις μάζες, το αποτελεσματικότερο όπλο εναντίον της αστικής επιθέσεως.
Στον επαγγελματικό αγώνα, στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας και της αντιδράσεως σε κάθε αγώνα οικονομικό ή πολιτικό, μερικό ή γενικό η τακτική του ενιαίου μετώπου θα έδινε μια σημαντικότατη ώθηση στην οργάνωση και την πάλη της εργατικής τάξης κι όλων των καταπιεζομένων και θ’ απέβαινε μέσον ευρύτατης κινητοποίησής τους.
Στα 1918, κάτω από την επίδραση μιας οικονομικής κατάστασης που δημιούργησαν οι πολεμικές καταστροφές, υφιστάμενο τον αντίκτυπο της νικηφόρου Ρωσικής Επανάστασης και των επαναστατικών γεγονότων της Δύσης, το εργατικό κίνημα της χώρας μας, αντιτάσσοντας την επιρροή της αστικής πολιτικής έπαιρνε μια ορμητική κι επαναστατική ανάπτυξη. Οι διάφορες αυτοτελείς ως τότε σοσιαλιστικές κι εργατικές ομάδες συνενώθηκαν και ίδρυσαν το Σοσιαλ-Εργατικό Κόμμα της Ελλάδος. Το κόμμα αυτό αποτελώντας τον μοναδικό πολιτικό οργανισμό της εργατικής τάξης κατά την πρώτη περίοδο αυθόρμητης ανάπτυξης του επαναστατικού κινήματος συγκέντρωσε τις συμπάθειες μεγάλων εργατικών κι άλλων καταπιεζομένων στρωμάτων της πόλης και του χωριού.
Η νεαρότης κι ο πρωτογονισμός του κινήματος, η έλλειψη κάθε μαρξιστικής μόρφωσης, η επίδραση του μικροαστικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο βρισκόταν η χώρα, η ανυπαρξία μιας επαναστατικής παράδοσης και πείρας υπήρξαν οι σπουδαιότεροι συντελεστές της εισροής μέσα στο Κόμμα αυτό πληθώρας στοιχείων με αριβιστικές διαθέσεις, τα οποία με τη χρησιμοποίηση μιας επαναστατικοφανούς ριζοσπαστικής φρασεολογίας, επέπλευσαν μέσα σ’ αυτό.
Χωρίς ένα ομοιογενή ηγετικό πυρήνα οπλισμένο με τη θεωρία του επαναστατικού μαρξισμού και ικανό να αφομοιώσει την πείρα του διεθνούς επαναστατικού κινήματος, το Κόμμα αυτό αφού παραμέλησε ολοκληρωτικά το ζήτημα της δημιουργίας στελεχών και στάθηκε ανίκανο να δημιουργήσει μια ποσότητα στοιχείων των οποίων το μαρξιστικό κριτήριο θ’ αποτελούσε εγγύηση για την κομμουνιστική πολιτική του και θά ’δινε τη δυνατότητα ενός ελέγχου που θα εξασφάλιζε το συνδυασμό της κομμουνιστικής θεωρίας και πράξεως, έγινε έρμαιο των αριβιστικών και τυχοδιωκτικών διαθέσεων των στοιχείων αυτών που κάτω από ομαλές συνθήκες αναπτύξεως ενός Κομμουνιστικού Κόμματος θά ’ταν αδύνατο να παίξουν κατευθυντικό ρόλο(Γεωργιάδης, Σαργολόγος, Σταυρίδης κλπ.).
Μολονότι το Κόμμα στα 1921 προσχώρησε στην Γ΄ Διεθνή κι αποδέχτηκε τους 21 όρους, η εσωτερική του κατάσταση δεν μεταβλήθηκε καθόλου, η επίδραση της πολιτικής, των οργανωτικών μεθόδων και της πείρας του Μπολσεβίκικου Κόμματος πάνω σ’ αυτό υπήρξε μηδαμινή. Εντούτοις υπό τις εξαιρετικά ευνοϊκές συνθήκες που δημιουργήθηκαν, ιδίως μετά την μικρασιατική κατάστροφή, η επιρροή του εξακολουθούσε να είναι σημαντική.
Η κατάσταση αυτή του Κόμματος συνετέλεσε στο να δημιουργηθεί μια μόνιμη κρίση οφειλόμενη στις εξής αιτίες:
1) Έλλειψη ικανότητος αφομοιωτικής λόγω της ανυπαρξίας ιδεολογικού αφομοιωτικού πυρήνα.
2) Ανάδειξε σε ρόλους ηγετικούς και διευθυντικούς ως επί το πλείστον επιτήδειων και φιλόδοξων στοιχείων –τύπων χωρίς ιδεολογικότητα που συμμετείχαν στο κίνημα από αριβισμό.
3) Διεξαγωγή μιας συνεχούς πάλης καθαρά προσωπικής μεταξύ των στοιχείων αυτών για την ανάδειξη κι επικράτησή τους μέσα στο Κόμμα.
Η πάλη αυτή, που εξωτερικά εμφανιζόταν πάντοτε σαν πάλη μεταξύ δεξιών και αριστερών στοιχείων διεξάγονταν και εξακολουθεί να διεξάγεται μέχρι σήμερα με τα πιο ανήθικα, ύπουλα και αντικομμουνιστικά μέσα. Η ρευστότητα των μελών του Κόμματος είναι εξαιρετική. Χιλιάδες εργάτες έρχονται, γίνονται μέλη με τη μεγαλύτερη ευκολία, και φεύγουν γιατί από το εσωτερικό καθεστώς του και την ακολουθούμενη πολιτική δεν κατορθώνεται να κρατηθούν και να αφομοιωθούν τουλάχιστο τα καλύτερα και μαχητικότερα στοιχεία της εργατικής τάξης. Τουναντίον, η εσφαλμένη του πολιτική, οι εσωτερικοί προσωπικοί αγώνες, η αδυναμία των νέων και άπειρων κατά το πλείστον κάθε φορά μελών του να συντελέσουν στην εγκαθίδρυση ενός καθεστώτος ιδεολογικής πάλης και η διαφθορά κι η εξαχρείωση που προέκυπτε από τον χαρακτήρα της διεξαγόμενης προσωπικής πάλης συντελούσαν ώστε να παραμένουν μέσα στο Κόμμα και ν’ αφομοιώνονται σε μεγάλο βαθμό ομοιογενή προς τ’ αντιμαχόμενα στοιχεία δηλαδή αριβιστικά και ματα! ιόδοξα που επιζητούσαν εύκολη ανάδειξη με τον εύκολο δρόμο του προσεταιρισμού της ομάδος που κάθε φορά επικρατούσε.
Κατά το 1919, αφού επίμονες προσπάθειες για την εφαρμογή των κομμουνιστικών αρχών και μεθόδων οργάνωσης και δράσης μέσα στο Σοσιαλ-Εργατικό Κόμμα, για την καθιέρωση αυστηρού ελέγχου της εργασίας των μελών, την επιλογή των μελών, τη διενέργεια εκκαθάρισης των αρνητικών στοιχείων, τη λειτουργία του Κόμματος σύμφωνα με τα συμπεράσματα της πείρας του Μπολσεβίκικου Κόμματος απότυχαν, δημιουργήθηκε η Κομμουνιστική Ένωση, από ομάδα νέων αγωνιστών που ως τότε αποτελούσαν την αριστερή πτέρυγα του Σοσιαλ-Εργατικού Κόμματος, είχαν μια σοβαρή μαρξιστική μόρφωση κι ήταν απαλλαγμένοι από σοσιαλδημοκρατικές προλήψεις και θιασώτες του Ρωσικού Μπολσεβικικού Κόμματος.
Η Κομμουνιστική Ένωση εξέδωκε το περιοδικό «Κομμουνισμός» στο οποίο για πρώτη φορά δημοσιεύτηκαν οι θέσεις και οι αποφάσεις των πρώτων δυο Συνεδρίων της Κομμουνιστικής Διεθνούς, και τα καλύτερα έργα επαναστατών μαρξιστών άγνωστα τελείως ως τότε στη χώρα μας. Διεξήγαγε μια συστηματική δουλειά μέσα στα προλεταριακά στρώματα και τους διανοούμενους, αποτέλεσμα της οποίας υπήρξε η συγκέντρωση γύρω από τον αρχικό της πυρήνα σοβαρού αριθμού νέων ιδίως στοιχείων. Η αστική τάξη έγκαιρα αντελήφθηκε τη σοβαρότητα της κίνησης αυτής γι’ αυτό κι εστράφηκε εναντίον της κι εφήρμοσε άγρια τρομοκρατικά μέτρα για να την πνίξει στη γένεσή της.
Η ορμητική ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος στη Ευρώπη, η χρεοκοπία της Β΄ Διεθνούς, η αυθόρμητη επαναστατικότης του ελληνικού προλεταριάτου, η αντίληψη ότι η επικράτηση του κομμουνισμού, σ’ όλον τον κόσμο είναι προσεχής, ώθησαν το Σοσιαλ-Εργατικό Κόμμα προς την Γ΄ Διεθνή η οποία διευθυνόμενη από τον Λένιν και τον Τρότσκι καθοδηγούσε τότε τους μεγάλους επαναστατικούς αγώνες του διεθνούς προλεταριάτου, είχε τεράστιο κύρος και συγκέντρωνε την εμπιστοσύνη των εκατομμυρίων καταπιεζομένων όλης της γης.
Με την προσχώρηση του Κόμματος στην Γ΄ Διεθνή διελύθη και η Κομμουνιστική Ένωση και συγχωνεύτηκε μ’ αυτό.
Η προσπάθεια όμως των αγωνιστών της Κομμουνιστικής Ένωσης να μπολιάσουν το Κόμμα με τις μπολσεβικικές αντιλήψεις απότυχε. Η εργασία τους συνεχιζόμενη μέσα στις γραμμές του συναντούσε την συστηματική αντίδραση των διαφόρων ηγετών. Η προσπάθεια για την μόρφωση και την κομμουνιστική διαπαιδαγώγηση των μελών του Κόμματος χτυπήθηκε από τη διοίκηση με τα πιο ύπουλα κι ανήθικα μέσα.
Ένας αριθμός μελών της Κ.Ε. αφομοιώθηκε με τις προσωπικές ομάδες, που αγωνίζονταν μέσα στο Κόμμα για την κατάκτηση της Διοίκησής του. Ταυτόχρονα όμως νέα στοιχεία, νέοι προλετάριοι και διανοούμενοι συγκεντρώθηκαν γύρω από τον παλιό πυρήνα της Κομμουνιστικής Ένωσης. Έτσι συνεχίστηκε με πείσμα και μεθοδικότητα μέσα στις γραμμές του Κόμματος η εργασία των πρώτων ελλήνων κομμουνιστών ως ότου η αυξανόμενη αντίδραση που προέρχονταν από τις ανώτερες σφαίρες του Κόμματος έρριξε τους συντρόφους αυτούς έξω από τις γραμμές του.
Έτσι πρωτοεμφανίστηκε κι εξελίχθηκε η κίνηση που με την έκδοση του περιοδικού «Αρχείον Μαρξισμού» πήρε αργότερα το όνομα «Αρχειομαρξισμός».
Η πείρα που μέχρι σήμερα αποκτήθηκε απ’ την Οργάνωσή μας επιβεβαίωσε τα πρώτα θεωρητικώς εξαγχθέντα συμπεράσματα των πρώτων συντρόφων μας, ότι θεμελιώδης όρος για την ανάπτυξη ενός κομμουνιστικού κινήματος είναι η διαμόρφωση ενός ομοιογενούς ιδεολογικού πυρήνος. Ότι εφόσον εφαρμόζονται αυστηρά οι κομμουνιστικές αρχές οργάνωσης και δράσης, εφόσον επικρατεί καθεστώς καθημερινής ελεγχόμενης εργασίας και συστηματικής κομμουνιστικής μόρφωσης, και με τη βασική προϋπόθεση μιας ορθής πολιτικής εκτίμησης της κατάστασης, ο πυρήνας αυτός διαρκώς θα ευρύνεται με τη συνεχή προσθήκη νέων στελεχών. Ότι εφόσον όλη η εργασία θα διεξάγεται επί των παραπάνω βάσεων με συνέπεια και συστηματικότητα το μεγαλύτερο μέρος των συμπαθούντων θα πρέπει ν’ αφομοιώνεται και να μη διαρρέει. Κατά συνέπεια ότι θα πρέπει μετά την παρέλευση ενός χρονικού διαστήματος συνεπούς κομμουνιστικής δράσης να μπούμε σε μια νέα περίοδο του επαναστατικού κινήματος που θα χαρακτηρίζεται από την ύπαρξη εκατοντάδων στελεχών, χιλιάδων σταθερά συνδεόμενων και επηρεαζόμενων απ’ την κομμουνιστική ιδεολογία εργατών, περίοδο η οποία, δεδομένων των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών της εποχής μας, θά ’δινε τη δυνατότητα ανάπτυξης ενός μεγάλου Κομμουνιστικού Κόμματος καθ’ όλα ανταποκρινόμενου προς τις απαιτήσεις του επαναστατικού κινήματος της χώρας μας, ενός Κόμματος ικανού να οδηγήσει το προλεταριάτο της χώρας μας πλάι στο διεθνές προλεταριάτο προς την ολοκλήρωση των μεγάλων ιστορικών του καθηκόντων.
Το Κόμμα αφού στην αρχή διοικήθηκε από στοιχεία ως επί το πλείστον με σοσιαλ-δημοκρατικές αντιλήψεις και πέρασε κατόπι στα χέρια εξτρεμιστικών και τυχοδιωκτικών στοιχείων, μετά την πλήρη επικράτηση του σταλινισμού μέσα στην Κ.Δ., και τον αποκλεισμό της Ρωσικής και Διεθνούς Αριστερής Αντιπολίτευσης περιήλθε τελικά σε μια κλίκα γραφειοκρατών της χειρότερης μορφής η οποία εφήρμοσε στη χώρα μας την σταλινική πολιτική και μάλιστα κατά τον χειρότερο από κάθε άλλη χώρα τρόπο. Ακολουθώντας μια ασυνεπή πολιτική, (ουρά της Κυβέρνησης Πλαστήρα στα 1922, χαρακτηρισμός της ως Κυβέρνησης Κερένσκι, ουρά του στρατηγού Πάγκαλου τον οποίο καλούσε να τεθεί επικεφαλής του προλεταριάτου, «Ριζοσπάστης» 1925, ουρά του στρατηγού Κονδύλη, συνθήματα της «Καθαρής δημοκρατίας» και της «Αριστερής δημοκρατίας» κλπ.), δεν μπόρεσε να δημιουργήσει μια παράδοση μπολσεβικικής δράσης. Τα στοιχεία που μέσα από τις γραμμές του βγήκαν στα 1927 και επεδίωξαν να εμφανιστούν ως Αριστεροί Αντιπολιτευόμενοι, δεν ήσαν παρά αριβιστικά και φιλόδοξα ως επί το πλείστον στοιχεία που από προσωπικούς κυρίως λόγους βρέθηκαν αντιμέτωποι της φράξιας Χαϊτά και μηχανικά υιοθέτησαν τις απόψεις της Ρωσικής Αντιπολίτευσης.
Έτσι το Κόμμα, χωρίς να περάσει από μια περίοδο συνεπούς κομμουνιστικής δράσης, πέρασε στο σταλινισμό. Η τυχοδιωκτική πολιτική στο μακεδονικό ζήτημα, όπου προσπάθησε να αναζωογονήσει μηχανικά και γραφειοκρατικά μια παλαιά αυτονομιστική κίνηση, η εσφαλμένη του πολιτική στο επαγγελματικό, η παράδοση της Γενικής Συνομοσπονδίας στα χέρια των αντιδραστικών και ψευτοσοσιαλιστών με τον ηλίθιο τρόπο σύγκλησης του Γ΄ Πανελλαδικού Συνεδρίου, η τακτική της δημιουργίας διασπαστικών «αριστερών» Σωματείων, η διάλυση σειράς κλαδικών οργανώσεων για τη δημιουργία Βιομηχανικών Ενώσεων σε επαγγέλματα που αυτές με κανένα λόγο δεν δικαιολογούνταν η ίδρυση της «Ενωτικής» και η πολιτική της «τρίτης περιόδου» σε συνδυασμό με την διαφθορά των ηγετικών του στοιχείων οδήγησαν το Κόμμα αυτό στην σημερινή άθλια οργανωτική και ποιοτική του κατάσταση.
Οι ιδιάζουσες συνθήκες της ανάπτυξης του επαναστατικού κινήματος στη χώρα μας είχαν ως αποτέλεσμα η διαμόρφωση του μπολσεβικικού πυρήνα του κινήματος να πραγματοποιηθεί μέσα στη χώρα μας από οργανωτικής απόψεως έξω από τις γραμμές του επίσημου τμήματος της Κ.Δ. Μέσα στις γραμμές της Κομμουνιστικής Ένωσης στην αρχή, μέσα στις γραμμές του Αρχείου κατόπιν. Ο πυρήνας αυτός μετά την εκδήλωση της κρίσης μέσα στο Ρωσικό Κόμμα και την Κ.Δ. παρά την έλλειψη στοιχείων επαρκών και παρ’ όλη τη διαστρέβλωση των απόψεων και αντιλήψεων της Ρωσικής Αντιπολίτευσης σταθερά προσανατολίστηκε προς αυτήν. Προς την κατεύθυνση των αρχών της Αριστερής Αντιπολίτευσης, σαν συνέχειας της πολιτικής των πρώτων χρόνων της Κ.Δ. η Οργάνωση των Αρχειομαρξιστών διαπαιδαγώγησε τα μέλη της.
Η εφαρμογή μιας ασυνεπούς, αλλοπρόσαλλης και τυχοδιωκτικής πολιτικής, η κακή οργανωτική του κατάσταση και η περιφρόνηση κάθε εργασίας διαπαιδαγώγησης αγωνιστών, οδήγησαν το Κόμμα σε μια εσωτερική συνεχή χειροτέρευση. Η συνεπής επαναστατική εργασία των αγωνιστών της, η συνεπής προσπάθεια εφαρμογής των μπολσεβίκικων οργανωτικών αρχών, η επαναστατική τους πειθαρχία και η αφομοίωση των ιδεών της Αριστερής Αντιπολίτευσης, οδήγησαν την οργάνωση των Αρχειομαρξιστών στην σταθερή της ανάπτυξη.
Η πρώτη Εθνική Συνδιάσκεψη της Οργάνωσής μας συνέδεσε επίσημα το κίνημα των Αρχειομαρξιστών με τη Διεθνή Αριστερή Αντιπολίτευση. Η ανοιχτή εκδήλωση της Οργάνωσής μας συνέπεσε με το πέρασμα του κινήματος σε μια περίοδο που παρέχει πολλές δυνατότητες ανάπτυξης και κατάκτησης των συμπαθειών μεγάλων καταπιεζομένων στρωμάτων. Η εντεινόμενη οικονομική κρίση δημιουργεί για τα καταπιεζόμενα στρώματα συνθήκες τραγικές. Η ανεργία εμφανίζεται σε μεγάλη έκταση, τα βάρη όλα της κρίσης ρίχνονται από τους καπιταλιστές πάνω στα στρώματα των εργαζομένων, κι η εργατική τάξη αρχίζει να δείχνει έντονα διαθέσεις αποφασιστικότερης αντιμετώπισης της καπιταλιστικής επίθεσης. Ο κομμουνισμός σταθερά κατακτά έδαφος. Τα προβλήματα του κινήματος μπαίνουν ολοένα με μεγαλύτερη οξύτητα μπροστά στους κομμουνιστές και είναι τόσο μεγαλύτερα τα προβλήματα αυτά όσο όλη η δράση του σταλινισμού μέχρι σήμερα συσσώρευσε ερείπια επί ερειπίων.
Αν η περίοδος που προηγήθηκε της Α΄ Εθνικής Συνδιάσκεψης υπήρξε γόνιμη στο πεδίο της στρατολογίας και σταθεροποίησης αγωνιστών, της μόρφωσης και κομματικής διαπαιδαγώγησής τους, της πλούσιας σ’ αποτελέσματα εργασίας τους μέσα στα σωματεία και τα εργατικά στρώματα η μετά την Α΄ Συνδιάσκεψη περίοδος, με την ολοκλήρωση των αγώνων της οργανώσεως επί όλων των τομέων δράσεως και την καθημερινή επιβεβαίωση της ορθότητος των απόψεων τους συνετέλεσαν σε μια νέα πρόοδο προς την κατεύθυνση της εξυψώσεως του πολιτικού επιπέδου της ωριμότητας των μελών και της αθρόας συνδέσεως με την οργάνωση νέων στρωμάτων συμπαθούντων και ξυπνημένων προλετάριων.
Η γόνιμη επαγγελματική εργασία των συντρόφων μας πριν από την Α΄ Εθνική Συνδιάσκεψη η σωστή θέση που έγκαιρα, η οργάνωσή μας πήρε στο ζήτημα της ανεργίας, και η δραστηριότητά της γύρω απ’ αυτό σε μια περίοδο που η σταλινική φράξια κολυμπούσε μέσα στο πέλαγος της «τρίτης περιόδου», η ακαταπόνητη εργασία προπαγάνδας και οργάνωσης μέσα στα προλεταριακά στρώματα συνετέλεσαν ώστε η ανοιχτή πολιτική εμφάνιση της οργάνωσής μας να βρει μια δυνατή απήχηση μέσα σ’ ένα σημαντικό στρώμα προχωρημένων εργατών.
Με δυνάμεις σημαντικές και καλά οργανωμένες, με καλό και υπομονητικά σφυρηλατημένο παράνομο οργανισμό και με ξεκαθαρισμένη την πολιτική γραμμή της, η οργάνωση των Μπολσεβίκων-Λενινιστών της Ελλάδος, τμήμα επίσημο της Διεθνούς Αριστερής Αντιπολίτευσης, μπορεί με το Α΄ Εθνικό της Συνέδριο να περάσει σε μια νέα περίοδο δράσης, φαρδιάς, μαζικής, για την κατάκτηση τόσο των κομμουνιστών εργατών που ακολουθούν τη γραμμή των σταλινικών όσο και μεγάλων προλεταριακών στρωμάτων πάνω στη γραμμή της σωστής κομμουνιστικής πολιτικής και δράσης που είναι η γραμμή της Αριστερής Αντιπολίτευσης.
Η τακτική του ενιαίου μετώπου την οποία ακολούθησε και εφήρμοσε απέναντι του Κόμματος από της πολιτικής της εκδήλωσης η Οργάνωσή μας παρά τη θέληση των διοικούντων το Κόμμα σταλινικών, πρέπει να συνεχιστεί. Η πολιτική αυτή προπαρασκευάζει το έδαφος και θα οδηγήσει στην ενοποίηση των κομμουνιστικών δυνάμεων της χώρας μας. Το σύνθημα της ενοποίησης, καθώς και το σύνθημα του ενιαίου μετώπου δεν αποτελούν απλώς συνθήματα προπαγάνδας και ζύμωσης. Είναι συνθήματα πραγματοποιήσιμα κατά την τρέχουσα και την αμέσως προσεχή περίοδο.
Η δύναμή τους οφείλεται στην υπάρχουσα στη χώρα μας αναλογία των πραγματικών επαναστατικών δυνάμεων. Με άλλα λόγια, η δύναμη της οργάνωσής μας, η μαχητικότητά της, το πολιτικό επίπεδο των μελών της, ο πρωτοποριακός της ρόλος στους καθημερινούς αγώνες απότελούν τον συντελεστή εκείνο που κάνει το σύνθημα της ενότητας ένα σύνθημα όχι μόνο προπαγάνδας αλλά φλέγουσας επικαιρότητας, άμεσου αναγκαιότητας και συντριπτικής δύναμης εναντίον της γραφειοκρατίας. Το σύνθημα αυτό θα παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος της χώρας μας. Θα βάλει τη γραφειοκρατία μπροστά σε ένα δίλημμα: ή να απογυμνωθεί από τα ειλικρινή μέλη του Κόμματος και να μετατραπεί σε μια ομάδα ή να εξαναγκαστεί να δεχτεί την ενότητα των κομμουνιστικών δυνάμεων.
Από πολλές ουσιώδεις απόψεις οι δυνάμεις της οργάνωσής μας είναι υπέρτερες των δυνάμεων του Κόμματος. Από την άλλη μεριά το Κόμμα διαθέτει μια διάχυτη επιρροή την οποία δεν είναι δυνατόν ν’ αποκρυσταλλώσει λόγω της εσωτερικής του ρευστότητας, της μηχανικής του εργασίας και της τυχοδιωκτικής και εντυπωσιακής πολιτικής του. Η επιρροή του αυτή θ’ αυξηθεί κατά την αμέσως προσεχή περίοδο και θα επεκταθεί ιδίως σε στρώματα νέα προλεταριακά και αγροτικά που πιεζόμενα από την χειροτέρευση των συνθηκών ζωής τους στρέφονται αυθόρμητα προς τ’ αριστερά. Τα στρώματα αυτά, αγνοώντας την ιστορία του κινήματος στη χώρα μας, τις διαφορές που χωρίζουν τις δυό οργανώσεις και τη δυναμικότητά τους, δεν μπορεί παρά να στραφούν προς το Κόμμα, σαν επίσημο τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς, να δουν σ’ αυτό την οργάνωση που εκπροσωπεί την επαναστατική ιδεολογία της τάξης τους.
Κάτω απ’ τους όρους αυτούς η εφαρμογή της τακτικής του ενιαίου μετώπου είναι ο μόνος δρόμος που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός ισχυρού και ιδεολογικά διαμορφωμένου Κομμουνιστικού Κόμματος. Έτσι μονάχα, μέσα στην πράξη, κατά τη διεξαγωγή των κοινών αγώνων θα διαπιστωθεί ποιες είναι οι ορθές αντιλήψεις και θα προετοιμαστεί το έδαφος για τη συγχώνευση των δυό οργανώσεων στο μοναδικό Κομμουνιστικό Κόμμα της χώρας μας. Τα ειλικρινή μέλη του Κόμματος οφείλουν να εργασθούν προς την κατεύθυνση αυτή στιγματίζοντας τον τορπιλισμό του ενιαίου μετώπου εκ μέρους της σταλινικής τους διοίκησης κάτω από το πρόσχημα του ενιαίου μετώπου «εκ των κάτω» που αποτελεί σύνθημα χωρίς έννοια και είναι ένας σκεπασμένος τρόπος της άρνησης του ενιαίου μετώπου. Οφείλουν να στιγματίσουν επίσης την παιδαριώδη θεωρία ότι το Κόμμα δεν μπορεί να δέχεται συνεργασία με οργανώσεις αλλά μόνο μέλη των οργανώσεων αυτών οφείλουν ν’ ακολουθούν τη γραμμή του.
Μπροστά σε κάθε μέλος του Κόμματος μπορεί να φανεί καθαρά η έκταση της ζημιάς του επαναστατικού κινήματος που προκύπτει απ’ την άρνηση της εφαρμογής του ενιαίου μετώπου, και η μεγάλη ώθηση που θα έπαιρνε το επαναστατικό κίνημα από μια ειλικρινή συνεργασία των δυό οργανώσεων με μια παράλληλη ιδεολογική συζήτηση, μπροστά στην εργατική τάξη πάνω στις διαφορές τους.
Η Οργάνωσή μας θα εφαρμόσει την τακτική του ενιαίου επαναστατικού μετώπου και παρά την άρνηση της Διοίκηση του Κόμματος στο μέτρο που αυτό είναι δυνατόν με την τορπιλιστική δράση της Διοίκησης αυτής, γιατί πιστεύει ακράδαντα πως η τακτική αυτή αποτελεί τον καλύτερο δρόμο για την ενοποίηση των επαναστατικών δυνάμεων πάνω στην πιο σωστή γραμμή και τη δημιουργία του πραγματικού κομμουνιστικού κόμματος της χώρας μας, του πραγματικού ελληνικού τμήματος της Γ΄ Διεθνούς.