Λεόν Τρότσκι

Ο ΣΤΑΛΙΝ ΚΑΙ Η
ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Μέρος Πρώτο

Η Κινέζικη Επανάσταση του 1925-1927 παραμένει το μεγαλύτερο γεγονός της νεότερης ιστορίας, μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 στη Ρωσία. Πάνω στα Προβλήματα της Κινέζικης Επανάστασης συγκρούστηκαν τα βασικά ρεύματα του κομμουνισμού. Ο τωρινός επίσημος ηγέτης της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Κόμιντερν)[1], ο Στάλιν[2] αποκάλυψε όλον του τον εαυτό στα γεγονότα της Κινέζικης Επανάστασης. Τα βασικά ντοκουμέντα, που αφορούν την Κινέζικη Επανάσταση, είναι σκορπισμένα, πεταγμένα και ξεχασμένα. Και ορισμένα απ’ αυτά είναι με ιδιαίτερη προσοχή κρυμμένα.

Στις σελίδες αυτές θέλουμε να ξαναζωντανέψουμε τα βασικά στάδια της Κινέζικης Επανάστασης, στο φως των λόγων και των άρθρων του Στάλιν, των πλησιέστερων βοηθών του, καθώς επίσης και των αποφάσεων της Κομμουνιστικής Διεθνούς που έχουν υπαγορευτεί από τον ίδιο τον Στάλιν. Χρησιμοποιούμε γι’ αυτό αυθεντικά κείμενα από το αρχείο μας. Ιδιαίτερα παρουσιάζουμε αποσπάσματα από το λόγο του Χιτάροβ, στο Δέκατο Πέμπτο Συνέδριο του Κόμματος, που ο Στάλιν κρύβει με επιμέλεια από το φως της δημοσιότητας. Οι αναγνώστες θα πειστούν για την τεράστια σημασία που έχουν οι αποδείξεις του Χιτάροβ, ενός αυτόπτη μάρτυρα της Κινέζικης Επανάστασης, που, ταυτόχρονα, ήταν κι ένας από τους νεαρούς σταλινικούς υπαλλήλους-καριερίστες.

Για να καταστήσουμε πιο καθαρά τα ντοκουμέντα θεωρούμε σωστό να υπενθυμίσουμε στους αναγνώστες τη χρονική αλληλουχία των βασικότερων γεγονότων της Κινέζικής Επανάστασης:

– 20 του Μάρτη 1926. Πρώτο πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ[3] στην Καντόνα[4].

– Φθινόπωρο του 1926. Η Έβδομη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς με τη συμμετοχή αντιπροσώπου του Τσιαγκ Κάι-σεκ από το Κουόμινταγκ[5].

– 13 Απρίλη 1927. Πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ στη Σαγκάη.

– Τέλος Μάη 1927. Αντεπαναστατικό πραξικόπημα του «αριστερού» Κουόμινταγκ στο Βουχάν[6].

– Τέλος Μάη 1927. Η 8η Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κόμιντερν διακηρύσσει ότι το καθήκον των κομμουνιστών είναι να παραμείνουν στο «αριστερό» Κουόμινταγκ.

– Αύγουστος του 1927. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας καλεί σε εξέγερση.

– Δεκέμβρης του 1927. Η εξέγερση στην Καντόνα.

– Φλεβάρης του 1928. Η 9η Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς διακηρύσσει για την Κίνα: εμπρός για την ένοπλη εξέγερση και τα Σοβιέτ[7].

– Ιούλης του 1928. Το 6ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς ανακαλεί το σύνθημα της ένοπλης εξέγερσης ως σύνθημα πράξης.

Η πολιτική του Στάλιν για την Κίνα στηριζόταν στο μπλοκ των τεσσάρων τάξεων[8]. Να τι έγραφε για την πολιτική αυτή το όργανο των Μενσεβίκων[9] του Βερολίνου:

«Στις 10 του Απρίλη (1927), ο Μαρτίνοφ[10] απόδειξε στην “Πράβντα” (“Αλήθεια”)[11], πολύ λογικά και ...εντελώς μενσεβίκικα, την ορθότητα της επίσημης γραμμής που επέμενε στην αναγκαιότητα διατήρησης του “μπλοκ των τεσσάρων τάξεων”, που δεν έβλεπε την ανάγκη γρήγορης διάλυσης του κυβερνητικού συνασπισμού στον οποίο οι εργάτες συνεδριάζουν μαζί με τη μεγάλη αστική τάξη και δεν θεωρούσε σωστό να του αναθέσουμε πρόωρα “σοσιαλιστικά καθήκοντα”», («Σοσιαλιστικό Δελτίο», Νο 8, 23 του Απρίλη 1927, σελ. 4).

Τί μορφή έπαιρνε η πολιτική συνεργασία με την αστική τάξη; Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το επίσημο όργανο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το περιοδικό «Κομμουνιστική Διεθνή».

«Η Κυβέρνηση της Καντόνας δημοσίευσε στις 5 του Γενάρη 1927 ένα νέο νόμο για τις απεργίες. Με τον νόμο αυτό απαγορεύει στους εργάτες να οπλοφορούν στις διαδηλώσεις, να συλλαμβάνουν εμπόρους και βιομηχάνους και να κατάσχουν τα προϊόντα τους. Με τον καινούριο νόμο, εγκαθίσταται υποχρεωτική διαιτησία για μια σειρά συγκρούσεις. Στο νόμο αυτό υπάρχουν αρκετοί παράγραφοι που προστατεύουν τα δικαιώματα των εργατών... Όμως, παράλληλα με αυτές τις παραγράφους, υπάρχουν άλλες που περιορίζουν την ελευθερία των απεργιών περισσότερο απ’ ότι το απαιτούν τα συμφέροντα άμυνας κατά τη διάρκεια του επαναστατικού πολέμου», (όπ.π., σελ. 11, Νο 82, 1927).

Από το σκοινί με το οποίο η αστική τάξη έχει δέσει τους εργάτες, ξεφτούν νήματα (παράγραφοι) προς όφελος των εργατών. Το ελάττωμα της θηλιάς συνίσταται στο ότι αυτή είναι πιο σφιχτή από ότι το απαιτούν τα «αμυντικά συμφέροντα» (της κινέζικης μπουρζουαζίας). Αυτό γράφουν στο κεντρικό όργανο της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ποιος το γράφει; Ο Μαρτίνοφ. Πότε το γράφει; Στις 5 του Φλεβάρη, έξι βδομάδες πριν το λουτρό αίματος στη Σαγκάη[12].

Πώς εκτιμούσε ο Στάλιν τις προοπτικές της επανάστασης που καθοδηγούσε ο σύμμαχός του Τσιαγκ Κάι-σεκ; Να οι λιγότερο σκανδαλώδεις από τις δηλώσεις του Στάλιν (οι πιο σκανδαλώδεις δηλώσεις του δεν βλέπουν ποτέ το φως της δημοσιότητας):

«Ο επαναστατικός στρατός στην Κίνα (δηλαδή ο στρατός του Τσιαγκ Κάι-σεκ) είναι ο βασικότερος παράγοντας στην πάλη των κινέζων εργατών και αγροτών για την απελευθέρωσή τους. Κι αυτό γιατί η προώθηση των στρατευμάτων της Καντόνας σημαίνει ένα χτύπημα ενάντια στον ιμπεριαλισμό, ένα χτύπημα στους πράκτορές του στην Κίνα, σημαίνει ελευθερία των συγκεντρώσεων, ελευθερία των απεργιών, ελευθερία του Τύπου, ελευθερία της οργάνωσης όλων των επαναστατικών στοιχείων στην Κίνα γενικά και ιδιαίτερα των εργατών», (Στάλιν: «Για τις Προοπτικές της Κινέζικης Επανάστασης», σελ. 46).

Ο στρατός του Τσιαγκ Κάι-σεκ είναι ο στρατός των εργατών και των αγροτών. Αυτός θα απελευθερώσει όλο το λαό και «ιδιαίτερα τους εργάτες»

Τί χρειάζεται για την επιτυχία της Επανάστασης; Ελάχιστα πράγματα:

«Η φοιτητική νεολαία (η επαναστατική νεολαία), η εργατική νεολαία, οι νέοι αγρότες –όλοι αυτοί αποτελούν μια τέτοια δύναμη που θα μπορούσε να προωθήσει την επανάσταση με γοργά βήματα, αν την υποτάξουμε στην ιδεολογική και πολιτική καθοδήγηση του Κουόμινταγκ», (όπ.π., σελ. 55).

Σύμφωνα με τα παραπάνω, το καθήκον της Κομμουνιστικής Διεθνούς συνίστατο όχι στην απελευθέρωση των εργατών από την επίδραση της μπουρζουαζίας, αλλά στην υποταγή τους σ’ αυτήν. Οι αράδες αυτές γράφονταν τις ημέρες εκείνες που ο Τσιαγκ Κάι-σεκ, εξοπλισμένος από τον Στάλιν, βάδιζε επικεφαλής των εργατών και αγροτών (των υποταγμένων σ’ αυτόν) «με γοργά βήματα» προς το... πραξικόπημα της Σαγκάης

Μετά το αποσιωπημένο από τον Τύπο μας πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ στην Καντόνα, το Μάρτη του 1926, όταν οι κομμουνιστές υποβιβάστηκαν στον αξιοθρήνητο ρόλο ουράς του Κουόμινταγκ και μάλιστα υπόγραψαν την υποχρέωση να μην κριτικάρουν τον Σουνγιατσενισμό[13], ο Τσιαγκ Κάι-σεκ (μια αξιοσημείωτη πραγματικά λεπτομέρεια!) πίεζε να γίνει δεκτό το Κουόμινταγκ στους κόλπους της Κομμουνιστικής Διεθνούς: προετοιμαζόμενος για το ρόλο του δήμιου, ήθελε να έχει την κάλυψη του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Κάτι που σε τελική ανάλυση πέτυχε. Το Κουόμινταγκ, καθοδηγούμενο από τον Τσιαγκ Κάι-σεκ και τον Χου Χαν-μιν έγινε δεκτό στην Κομμουνιστική Διεθνή (σαν «συμπαθών» κόμμα). Ενώ προετοιμαζόταν για τις αποφασιστικές αντεπαναστατικές του ενέργειες του Απρίλη 1927, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ φρόντισε ταυτόχρονα να ανταλλάξει πορτρέτα με τον Στάλιν. Η εδραίωση αυτή των δεσμών φιλίας είχε προετοιμαστεί με την επίσκεψη του Μπουμπνόφ[14], μέλους της Κεντρικής Επιτροπής και έμπιστου του Στάλιν, στον Τσιαγκ Κάι-σεκ. Και μια ακόμη «λεπτομέρεια»: το ταξίδι του Μπουμπνόφ στην Καντόνα συνέπεσε με το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ, το Μάρτη. Πώς αντέδρασε ο Μπουμπνόφ; Υποχρέωσε τους κινέζους κομμουνιστές να υποταχτούν και να σωπάσουν.

Μετά το πραξικόπημα της Σαγκάης, η γραμματεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς, με εντολή του Στάλιν, προσπάθησε να αρνηθεί ότι ο δήμιος Τσιαγκ Κάι-σεκ παράμενε ακόμα μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς. [Οι κύριοι αυτοί με πολύ ζέση δήλωναν ότι το Κουόμινταγκ δεν ανήκε ποτέ του στην Κομμουνιστική Διεθνή][15]. Ξέχασαν ότι στην ψηφοφορία του Πολιτικού Γραφείου όλοι τους ενάντια σε έναν (τον Τρότσκι) επικύρωσαν την είσοδο του Κουόμινταγκ στην Κομμουνιστική Διεθνή με συμβουλευτική ψήφο. Ξέχασαν ότι στην Έβδομη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς που καταδίκασε την Αριστερή Αντιπολίτευση έλαβε μέρος ο αντιπρόσωπος του Κουόμινταγκ, ο «σύντροφος Σάο Λι-τσε», που μεταξύ άλλων είπε στην ομιλία του:

«Ο σύντροφος Τσιαγκ Κάι-σεκ, σε μια ομιλία του προς τα μέλη του Κουόμινταγκ, τόνισε ότι η Κινέζικη Επανάσταση δεν θα είχε νόημα αν δεν πετύχαινε να λύσει το αγροτικό πρόβλημα. Το Κουόμινταγκ αγωνίζεται ώστε μετά την εθνική επανάσταση στην Κίνα να μην κυριαρχήσει η αστική τάξη όπως στη Δύση, όπως σε όλες τις χώρες του κόσμου αν εξαιρέσουμε την ΕΣΣΔ... Είμαστε όλοι πεπεισμένοι, πως με την καθοδήγηση της Κομμουνιστικής Διεθνούς το Κουόμινταγκ θα φέρει σε πέρας την ιστορική του αποστολή», (Ρώσικα πρακτικά της Διευρυμένης Ολομέλειας της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, τόμος 1ος, σελ. 459).

Έτσι είχαν τα πράγματα στην Έβδομη Ολομέλεια το Φθινόπωρο του 1926. Αφού το μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς «σύντροφος Τσιαγκ Κάι-σεκ» δήλωσε πως κάτω από την καθοδήγηση της Κομμουνιστικής Διεθνούς θα λύσει όλα τα προβλήματα της χώρας του, περιορίστηκε να λύσει μόνο ένα: έπνιξε στο αίμα την Επανάσταση. Μετά τη συντριβή της Επανάστασης, η Όγδοη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, το Μάη του 1927, τόνιζε στην απόφασή της σχετικά με το κινέζικο ζήτημα:

«Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς διαπιστώνει πως η πορεία των γεγονότων δικαίωσε ολοκληρωτικά τις προβλέψεις της Έβδομης Διευρυμένης Ολομέλειας», (Ρώσικη Έκδοση, σελ. 219).

Δικαίωση, και μάλιστα ολοκληρωτική! Αν αυτό είναι αστείο, τότε πρόκειται για ένα πολύ άσχημο αστείο. Δεν μπορούμε, όμως, να ξεχάσουμε ότι το αστείο αυτό είναι βουτηγμένο στο πηχτό αίμα των εργατών της Σαγκάης.

Ποιά είναι τα καθήκοντα που έβαζε ο Λένιν[16] στην Κόμιντερν σε σχέση με τις καθυστερημένες χώρες;

«Είναι αναγκαίο να διεξαχθεί μια αποφασιστική πάλη ενάντια στην προσπάθεια των αστικοδημοκρατικών απελευθερωτικών κινημάτων στις καθυστερημένες χώρες να περιβληθούν τον μανδύα του κομμουνισμού».

Στο όνομα αυτής της οδηγίας, το Κουόμινταγκ, που υποσχέθηκε ότι θα εγκαθιδρύσει στην Κίνα ένα «μη αστικό καθεστώς», έγινε δεκτό στους κόλπους της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Ο Λένιν, εννοείται, αποδεχόταν την αναγκαιότητα προσωρινών συμμαχιών με το αστικοδημοκρατικό κίνημα, όμως κατανοούσε τη συμμαχία αυτή όχι ως συμμαχία με τα αστικά κόμματα, που εξαπατούν και προδίδουν την επαναστατική μικροαστική δημοκρατία (τους αγρότες και τους μικροαστούς των πόλεων), αλλά ως συμμαχία με τις οργανώσεις και τις ομάδες των ίδιων των μαζών ενάντια στην εθνική αστική τάξη. Με αυτήν την έννοια, πως έβλεπε ο Λένιν τη συμμαχία με τα αστικοδημοκρατικά κόμματα των αποικιών; Και σ’ αυτό το ερώτημα ο Λένιν απαντά στις Θέσεις που έγραψε για το Δεύτερο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς:

«Η Κομμουνιστική Διεθνής πρέπει να συνάπτει προσωρινές συμμαχίες με την αστική τάξη των αποικιών και των καθυστερημένων χωρών, δεν πρέπει, όμως, να συγχωνευτεί μαζί της, αλλά θα πρέπει χωρίς όρους να εξασφαλίζει τον ανεξάρτητο χαρακτήρα του εργατικού κινήματος ακόμα και στην πιο εμβρυακή του μορφή».

Είναι φανερό, λοιπόν, ότι στο όνομα αυτής της απόφασης του Δεύτερου Συνεδρίου το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας μπήκε στο Κουόμινταγκ και το Κουόμινταγκ έγινε δεκτό στην Κομμουνιστική Διεθνή. Και όλα αυτά, παρμένα στο σύνολό τους, ονομάζονται Λενινισμός!

Το πώς έβλεπε η ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης την κυβέρνηση του Τσιαγκ Κάι-σεκ ένα χρόνο μετά το πρώτο πραξικόπημα που αυτός έκανε στην Καντόνα (στις 20 του Μάρτη 1926), το δείχνουν οι δημόσιες ομιλίες των μελών του Πολιτικού Γραφείου του Κόμματος.

Ο Καλίνιν[17], μιλώντας το Μάρτη του 1927 στο εργοστάσιο Γκοσζνάκ της Μόσχας, έλεγε:

«Όλες οι τάξεις της Κίνας, από το προλεταριάτο μέχρι την μπουρζουαζία, μισούν σαν εγκάθετους του ξένου κεφαλαίου τους κινέζους στρατοκράτες. Όλες οι τάξεις της Κίνας θεωρούν την κυβέρνηση της Καντόνας σαν εθνική κυβέρνηση όλης της χώρας», [«Ιζβέστιγια» («Ειδήσεις»), 6 του Μάρτη 1927].

Ένα άλλο μέλος του Πολιτικού Γραφείου, ο Ρουτζουτάκ[18], μίλησε ύστερα από μερικές μέρες σε μια συνέλευση εργατών των τραμ. Η ανταπόκριση της «Πράβντα» γράφει:

«Σχολιάζοντας την κατάσταση στην Κίνα, ο σύντροφος Ρουτζουτάκ σημειώνει ότι η επαναστατική κυβέρνηση έχει την υποστήριξη όλων των τάξεων της χώρας», («Πράβντα», 9 του Μάρτη 1927).

Στο ίδιο μήκος κύματος μίλησε πολλές φορές ο Βοροσίλοφ[19].

Μα την αλήθεια, μάταια ο Λένιν ξέθαψε τη μαρξιστική Θεωρία του Κράτους από τα μικροαστικά σκουπίδια. Οι επίγονοι έτρεξαν, και πολύ σύντομα σκέπασαν ξανά τη Θεωρία με διπλάσια σκουπίδια.

Στις 5 του Απρίλη ο Στάλιν μίλησε στην Αίθουσα με τις Κολώνες, υπερασπίζοντας την παραμονή των κομμουνιστών στο κόμμα του Τσιαγκ Κάι-σεκ, και μάλιστα αρνούμενος τον κίνδυνο προδοσίας από την πλευρά του συμμάχου του: «Ο Μποροντίν[20] Αγρυπνεί!». Το πραξικόπημα έγινε ακριβώς μετά από μια βδομάδα.

Εδώ έχουμε την πολύτιμη μαρτυρία ενός αυτόπτη μάρτυρα, του Χιτάροβ, ενός σταλινικού υπάλληλου που έφτασε από την Κίνα στις παραμονές του Δέκατου Πέμπτου Συνεδρίου, και μάλιστα μίλησε στο Συνέδριο. Με τη σύμφωνη γνώμη του Χιτάροβ, ο Στάλιν αφαίρεσε τα πιο σημαντικά σημεία της εισήγησής του από τα πρακτικά. Απαγορεύεται να δημοσιευτεί η αλήθεια, αν η αλήθεια αυτή επιβεβαιώνει όλες τις κατηγορίες της Αντιπολίτευσης ενάντια στον Στάλιν.

Ας δώσουμε, όμως, το λόγο στον ίδιο τον Χιτάροβ (16η Συνεδρίαση του Δέκατου Πέμπτου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, 11 του Δεκέμβρη 1927):

«Το πρώτο αιματηρό πλήγμα στην Κινέζικη Επανάσταση καταφέρθηκε στη Σαγκάη με την εκτέλεση των εργατών της Σαγκάης στις 11 και 12 του Απρίλη.

Θα ήθελα να διηγηθώ το πραξικόπημα της Σαγκάης με περισσότερες λεπτομέρειες, επειδή απ’ ότι ξέρω το Κόμμα δεν γνωρίζει πολλά γι’ αυτό.

Στη Σαγκάη υπήρχε για 21 μέρες η λεγόμενη Λαϊκή Κυβέρνηση, στην οποία οι κομμουνιστές είχαν την πλειοψηφία. Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι στη Σαγκάη υπήρξε για 21 μέρες κομμουνιστική κυβέρνηση. Αυτή, όμως, η κομμουνιστική κυβέρνηση έδειξε πλήρη απραξία, παρά το γεγονός ότι το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ αναμενόταν από μέρα σε μέρα.

Πρώτα πρώτα, η κομμουνιστική κυβέρνηση για πολύ καιρό δεν άρχισε τις εργασίες της, προβάλλοντας σαν επιχείρημα, από τη μια μεριά, ότι η αστική πτέρυγα της κυβέρνησης θέλει να σαμποτάρει τη λειτουργία της, και, από την άλλη, ότι η Κυβέρνηση του Βουχάν[21] δεν επικύρωσε τη σύνθεση της κυβέρνησης της Σαγκάης. Από τη δράση της κυβέρνησης αυτής είναι γνωστά τρία διατάγματα που το ένα τους, ανάμεσα σ’ άλλα, αναφέρεται στην προετοιμασία της θριαμβευτικής υποδοχής του Τσιαγκ Κάι-σεκ, ο οποίος έπρεπε να μπει στη Σαγκάη.

Τον καιρό εκείνο, στη Σαγκάη οξύνθηκαν οι αντιθέσεις ανάμεσα στο στρατό και τους εργάτες. Είναι γνωστό, για παράδειγμα, ότι ο στρατός (δηλαδή οι αξιωματικοί του Τσιαγκ Κάι-σεκ –Λ.Τ.) οδηγούσε συνειδητά τους εργάτες στη σφαγή. Ο στρατός, για μια περίοδο αρκετών ημερών, είχε στρατοπεδεύσει στα προάστια της Σαγκάης και δεν ήθελε να μπει στην πόλη επειδή γνώριζε πως οι εργάτες αγωνίζονταν ενάντια στους σαντουνγκικούς[22] και περίμεναν να καταρρεύσουν σ’ αυτή τους την πάλη. Περίμεναν να μπουν αργότερα στη Σαγκάη, όπως και έγινε. Αλλά ανάμεσα σ’ αυτά τα στρατεύματα υπήρχε και μια μεραρχία που συμπαθούσε τους εργάτες. Ήταν η Πρώτη Μεραρχία του στρατού της Καντόνας, που ο διοικητής της, Σέι-Ο είχε πέσει σε δυσμένεια γιατί ο Τσιαγκ Κάι-σεκ ήξερε ότι ο Σέι-Ο συμπαθούσε το μαζικό κίνημα επειδή και ο ίδιος είχε βγει από τη φτωχολογιά και από διοικητής ενός λόχου έφθασε να διοικεί μια μεραρχία.

Ο Σέι-Ο πήγε στους συντρόφους στη Σαγκάη και είπε πως ετοιμάζεται στρατιωτικό πραξικόπημα και πως ο Τσιαγκ Κάι-σεκ τον κάλεσε στο Στρατηγείο του, όπου τον δέχτηκε πολύ ψυχρά, όμως ο ίδιος ο Σέι-Ο δεν θα ξαναπάει επειδή φοβάται μην πέσει σε παγίδα. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ πρότεινε στο Σέι-Ο να βγει με τη μεραρχία του από την πόλη και να πάει στο μέτωπο. Κι αυτός, ο Σέι-Ο, πρότεινε στην Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος να μην υπακούσει στις εντολές του Τσιαγκ Κάι-σεκ. Ο ίδιος ο Σέι-Ο ήταν πρόθυμος να μείνει στη Σαγκάη, και μαζί με τους εργάτες της πόλης να παλέψει ενάντια στο στρατιωτικό πραξικόπημα που προετοιμαζόταν. Στις προτάσεις του αυτές οι υπεύθυνοι ηγέτες του Κόμματος, κι ανάμεσά τους ο Τσεν Του-χσιου[23], του δήλωσαν ότι για το επικείμενο πραξικόπημα είναι ήδη πληροφορημένοι, όμως, δεν θέλουν μια πρόωρη σύγκρουση με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ [και του πρότειναν να παραιτηθεί για να αποδείξει τη νομιμοφροσύνη του στον Τσιαγκ Κάι-σεκ][24]. Η πρώτη μεραρχία βγήκε από τη Σαγκάη, και στην πόλη μπήκε η δεύτερη μεραρχία με διοικητή τον Μπάι Σουγκ-τζι και ύστερα από δυο μέρες σφάχτηκαν οι εργάτες της Σαγκάης».

Γιατί το πραγματικά συνταρακτικό αυτό ντοκουμέντο αφαιρέθηκε (σελ. 32) από τα πρακτικά; Γιατί η όλη υπόθεση αφορά όχι τους κινέζους κομμουνιστές, αλλά το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης.

Στις 24 του Μάη 1927 ο Στάλιν έλεγε στην Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς:

«Η Αντιπολίτευση δεν είναι ευχαριστημένη επειδή οι εργάτες της Σαγκάης δεν μπήκαν σε αποφασιστική μάχη ενάντια στους ιμπεριαλιστές και τους συνεργούς τους. Αλλά δεν καταλαβαίνει ότι η επανάσταση στην Κίνα δεν μπορεί να εξελιχθεί με γοργό ρυθμό. Δεν καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί κανείς να δώσει αποφασιστική μάχη κάτω από δυσμενείς συνθήκες. Η Αντιπολίτευση δεν καταλαβαίνει πως αν δεν αποφύγουμε την αποφασιστική μάχη (όταν αυτό μπορούμε να το κάνουμε) κάτω από δύσκολες για μας συνθήκες, σημαίνει ότι βοηθάμε το έργο των εχθρών της επανάστασης...».

Αυτό το απόσπασμα από το λόγο του Στάλιν έχει σαν τίτλο: «Τα Λάθη της Αντιπολίτευσης». Στην τραγωδία της Σαγκάης ο Στάλιν είδε λάθη της ...Αντιπολίτευσης. Στην πραγματικότητα η Αντιπολίτευση δεν γνώριζε τον καιρό εκείνο τη συγκεκριμένη κατάσταση στη Σαγκάη. Δεν ήξερε δηλαδή πόσο ευνοϊκή ήταν η κατάσταση για τους εργάτες της πόλης το Μάρτη και στις αρχές του Απρίλη, παρά τα προηγούμενα λάθη και τα εγκλήματα της ηγεσίας της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ακόμα και από τη σκόπιμα παραποιημένη εξιστόρηση του Χιτάροβ, είναι φανερό πως η κατάσταση θα μπορούσε να σωθεί ακόμα και την τελευταία στιγμή. Οι εργάτες είχαν καταλάβει την εξουσία στη Σαγκάη. Ως ένα μέρος ήταν οπλισμένοι. Υπήρχε μεγάλη δυνατότητα να εξοπλιστούν πολύ καλύτερα. Τα στρατεύματα του Τσιαγκ Κάι-σεκ ταλαντεύονταν. Υπήρχαν ακόμα και στην ανώτερη διοίκηση τμήματα που ήταν στο πλευρό των εργατών. Αλλά τα πάντα είχαν παραλύσει στην κορυφή του Κόμματος. Έπρεπε να ετοιμαστούμε όχι για μια αποφασιστική μάχη με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ, αλλά για τη θριαμβευτική υποδοχή του. Κι αυτό επειδή ο Στάλιν έδωσε κατηγορηματικές εντολές από τη Μόσχα: όχι μόνο να μην αντισταθούμε στο σύμμαχο Τσιαγκ Κάι-σεκ, αλλά, αντίθετα, να του αποδείξουμε τη νομιμοφροσύνη μας. Πώς; Πέφτοντας με την πλάτη κάτω και παριστάνοντας τους νεκρούς.

Στην Ολομέλεια του Μάη της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, ο Στάλιν υπεράσπιζε ακόμα στα τεχνικά και τακτικά θεμέλια της τη φοβερή αυτή παράδοση χωρίς μάχη που οδηγούσε στη συντριβή του προλεταριάτου και της επανάστασης. Μισό χρόνο, όμως, μετά, στο Δέκατο Πέμπτο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, ο Στάλιν ήταν ήδη σιωπηλός. Οι αντιπρόσωποι του Συνεδρίου συγκλονισμένοι από τα λεγόμενα του Χιτάροβ, του έδωσαν επιπλέον χρόνο για να τελειώσει την εισήγησή του. Ο Στάλιν, όμως, βρήκε την πιο απλή λύση, διατάζοντας την αφαίρεση της εισήγησης του Χιτάροβ από τα πρακτικά του Συνεδρίου. Εμείς δημοσιεύουμε εδώ για πρώτη φορά το πραγματικά ιστορικό αυτό ντοκουμέντο.

Πρέπει να σημειώσουμε μια επιπλέον ενδιαφέρουσα περίπτωση: φτιασιδώνοντας όσο καλύτερα μπορούσε την πορεία των γεγονότων και καλύπτοντας τους πραγματικούς ενόχους, ο Χιτάροβ ρίχνει εξολοκλήρου την ευθύνη στον Τσεν Του-χσιου, τον οποίο οι σταλινικοί υπεράσπιζαν μέχρι τότε με κάθε τρόπο από την κριτική της Αντιπολίτευσης, γιατί μόνο αυτός εκτελούσε τις οδηγίες τους. Όμως, την εποχή αυτή είχε ήδη γίνει καθαρό πως ο σύντροφος Τσεν Του-χσιου δεν συμφωνούσε να παίξει το ρόλο του σιωπηλού αποδιοπομπαίου τράγου και πως ήθελε να αναλυθούν ανοιχτά οι αιτίες αυτής της καταστροφής. Όλα τα βέλη της Κομμουνιστικής Διεθνούς στράφηκαν τότε ενάντιά του, όχι για τα ολέθρια για την επανάσταση λάθη του, αλλά γιατί δεν συμφώνησε να εξαπατήσουν τους εργάτες και να καλύψουν τον Στάλιν.

Το επίσημο όργανο της Κομμουνιστικής Διεθνούς έγραφε στις 18 του Μάρτη 1927, τρεις περίπου βδομάδες πριν από το πραξικόπημα στη Σαγκάη:

«Η ηγεσία του Κουομιντάγκ πάσχει από έλλειψη επαναστατικού εργατικού και αγροτικού αίματος. Το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα πρέπει να βοηθήσει με τη μετάγγιση αυτού του αίματος στο Κουόμινταγκ, και η κατάσταση τότε θα αλλάξει ριζικά».

Τι θανάσιμο παιχνίδι με τις λέξεις! Το Κουόμινταγκ «χρειάζεται επαναστατικό εργατικό και αγροτικό αίμα». Του δόθηκε, λοιπόν, ολόπλευρη «βοήθεια»: τον Απρίλη-Μάη ο Τσιαγκ Κάι-σεκ και ο Βαγκ Τσιν-βέι[25] δέχτηκαν μεγάλη «μετάγγιση εργατικού και αγροτικού αίματος» από το Κομμουνιστικό Κόμμα.

Σχετικά με το «κεφάλαιο» Τσιαγκ Κάι-σεκ της σταλινικής πολιτικής, η Όγδοη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς δήλωνε το Μάη του 1927:

«Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς θεωρεί ότι η τακτική του μπλοκ με την εθνική αστική τάξη στην ήδη παρακμάζουσα περίοδο της επανάστασης ήταν απόλυτα σωστή. Η Πορεία προς το Βορρά[26] και μόνο (!) χρησιμεύει ως μια ιστορική δικαίωση αυτής της τακτικής...».

Και πόσο χρησιμεύει!

Σε αυτά τα λόγια έχουμε ολόκληρο τον Στάλιν. Η Πορεία προς το Βορρά, που παρεμπιπτόντως αποδείχτηκε να είναι μια πορεία ενάντια στην εργατική τάξη, χρησιμεύει σαν μια δικαίωση της φιλίας με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ. Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς έκανε ότι μπορούσε για να μην διδαχθεί τίποτα από το αίμα των εργατών της Σαγκάης.

Από την ομιλία του Χιτάροβ αφαιρέθηκε το παρακάτω θαυμάσιο απόσπασμα:

«Μετά το πραξικόπημα της Σαγκάης έγινε καθαρό στον καθένα, ότι αρχίζει μια νέα εποχή για την Κινέζικη Επανάσταση, πως η μπουρζουαζία απομακρύνεται από την επανάσταση. Το γεγονός αυτό αναγνωρίστηκε αμέσως και έγινε κοινώς αποδεκτό. Ένα πράγμα, όμως, παραλείφθηκε να σημειωθεί σε σχέση μ’ αυτό: αν η μπουρζουαζία απομακρύνεται από την επανάσταση, η κυβέρνηση του Βουχάν δεν σκέφτηκε να απομακρυνθεί από την μπουρζουαζία. Δυστυχώς η πλειοψηφία των συντρόφων μας δεν το κατάλαβε αυτό και είχε αυταπάτες σχετικά με την κυβέρνηση του Βουχάν. Την θεωρούσαν σχεδόν σαν την ενσάρκωση, σαν πρότυπο της δημοκρατικής δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς». (Εδώ υπάρχει ένα κενό –στη σελ. 33).

«Μετά το πραξικόπημα του Βουχάν έγινε καθαρό πως η μπουρζουαζία απομακρύνεται...».

Αυτό θα ήταν γελοίο, αν δεν ήταν τόσο τραγικό. Όταν ο Τσιαγκ Κάι-σεκ έσφαξε την επανάσταση στο πρόσωπο των αφοπλισμένων από τον Στάλιν εργατών, τότε οι διορατικοί στρατηλάτες «κατάλαβαν» επιτέλους ότι η μπουρζουαζία «απομακρύνεται». Αναγνωρίζοντας, όμως, ότι ο φίλος Τσιαγκ Κάι-σεκ απομακρύνεται, ο Στάλιν έδωσε εντολή στους κινέζους κομμουνιστές να υποταχτούν σ’ αυτήν ακριβώς την κυβέρνηση του Βουχάν που, όπως ανακοίνωσε στο Δέκατο Πέμπτο Συνέδριο ο Χιτάροβ, «δεν σκέφτηκε να απομακρυνθεί από την μπουρζουαζία». Δυστυχώς «οι σύντροφοί μας δεν το κατάλαβαν αυτό». Ποιοί σύντροφοι; Ο Μποροντίν που ήταν αφοσιωμένος στον σταλινικό τηλέγραφο; Ο Χιτάροβ δεν τους ονομάζει. Αγαπά την Κινέζική Επανάσταση, όμως πιο πολύ αγαπά το τομάρι του.

Ας ακούσουμε, όμως, τον Στάλιν:

«Το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ σημαίνει ότι στη Νότια Κίνα από τώρα και στο εξής θα υπάρχουν δυο στρατόπεδα, δυο κυβερνήσεις, δυο στρατοί, δυο κέντρα: το επαναστατικό κέντρο του Βουχάν και το αντεπαναστατικό κέντρο στο Νάνκινγκ[27]».

Πού είναι, λοιπόν, το κέντρο της επανάστασης;

Μα ασφαλώς στο Βουχάν!

«Αυτό σημαίνει ότι το επαναστατικό Κουόμινταγκ στο Βουχάν, παλεύοντας αποφασιστικά ενάντια στη στρατοκρατία και τον ιμπεριαλισμό, θα μετατραπεί στην πραγματικότητα σε όργανο της επαναστατικής δημοκρατικής δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς...».

Τώρα ξέρουμε επιτέλους πώς πρέπει να είναι η δημοκρατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς!

«Από αυτά έπεται –συνεχίζει ο Στάλιν– πως η πολιτική στενής συνεργασίας Αριστερών και Κομμουνιστών μέσα στο Κουόμινταγκ αποκτά μια ιδιαίτερη δύναμη και μια ιδιαίτερη σημασία στη παρούσα φάση..., πως χωρίς αυτή τη συνεργασία η νίκη της επανάστασης είναι αδύνατη», (Στάλιν: «Ζητήματα της Κινέζικης Επανάστασης», σελ. 125-127).

Χωρίς τη συνεργασία με τους αντεπαναστάτες συμμορίτες του «αριστερού» Κουόμινταγκ είναι «αδύνατη η νίκη της επανάστασης». Να πώς ο Στάλιν, βήμα το βήμα –στην Καντόνα, στη Σαγκάη, στο Χανκόου[28]– εξασφάλιζε τη νίκη της Επανάστασης.

Ποιές ήταν οι σχέσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς με το αριστερό Κουόμινταγκ; Η Όγδοη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς στην πάλη της ενάντια στην Αριστερή Αντιπολίτευση απαντά καθαρά στην ερώτηση αυτή:

«Η Εκτελεστική Επιτροπή αποκρούει με αποφασιστικότητα το αίτημα για έξοδο από το Κουόμινταγκ...Το Κουόμινταγκ είναι στην Κίνα αυτή ακριβώς η ιδιαίτερη μορφή κινεζικής οργάνωσης όπου η εργατική τάξη συνεργάζεται άμεσα με τους μικροαστούς και την αγροτιά».

Έτσι, η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς έβλεπε στο Κουόμινταγκ την πλήρη ενσάρκωση της σταλινικής θεωρίας του «Εργατο-Αγροτικού Κόμματος».

Ο γνωστός μας Ραφέ[29] πρώην υπουργός του Πετλιούρα[30] και μετέπειτα εκτελεστής των εντολών του Στάλιν στην Κίνα, έγραφε το Μάη του 1927 στο θεωρητικό όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης:

«Όπως είναι γνωστό, η Αντιπολίτευση θεωρεί απαραίτητη την έξοδο των κομμουνιστών από το Κουόμινταγκ. Η υπεράσπιση αυτής της άποψης θα έπρεπε να οδηγήσει τους υποστηρικτές της εξόδου από το Κουόμινταγκ στο γνωστό σύνθημα του συντρόφου Τρότσκι το 1917: “Χωρίς Τσάρο, αλλά κυβέρνηση εργατική”[31], κάτι που για την Κίνα θα μπορούσε να πάρει τη μορφή: “Χωρίς στρατοκράτες, αλλά κυβέρνηση εργατών”. Τέτοιους συνεπείς υπερασπιστές της άποψης για έξοδο από το Κουόμινταγκ δεν χρειάζεται να τους ακούμε», («Προλεταριακή Επανάσταση», σελ. 54).

Τα συνθήματα των Στάλιν-Ραφέ ήταν: «Χωρίς εργάτες, αλλά με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ!». «Χωρίς αγρότες, αλλά με τον Βαγκ Τσιν-βέι!». «Ενάντια στην Αντιπολίτευση, αλλά υπέρ του Κουόμινταγκ!».

Ποιά ήταν η πολιτική της ηγεσίας στην Κινέζικη Επανάσταση, κατά την περίοδο της συνεργασίας της με το «αριστερό» Κουόμινταγκ (Βουχάν); Ας ακούσουμε τον σταλινικό Χιτάροβ. Να τι διαβάζουμε στα πρακτικά του Δέκατου Πέμπτου Συνεδρίου:

«Ποιά ήταν η πολιτική της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος για όλη αυτή την περίοδο; Η πολιτική του Κομμουνιστικού Κόμματος χαρασσόταν με κέντρο το σύνθημα της υποχώρησης...

.............................................................................................................................................................................

Κάτω από το σύνθημα της υποχώρησης –σε μια επαναστατική περίοδο, τη στιγμή της υψηλότερης έντασης της επαναστατικής πάλης– το Κομμουνιστικό Κόμμα συνεχίζει τη δουλειά του, και στη βάση αυτού του συνθήματος παραδίδει χωρίς μάχη τη μια θέση μετά την άλλη. Αυτή η παράδοση θέσεων σημαίνει: συμφωνία για υποταγή όλων των Συνδικάτων, όλων των Αγροτικών Ενώσεων και των άλλων επαναστατικών οργανώσεων στο Κουόμινταγκ. Την παραίτηση από κάθε ανεξάρτητη εκδήλωση χωρίς την άδεια της Κεντρικής Επιτροπής του Κουόμινταγκ. Την απόφαση για εθελοντικό αφοπλισμό των εργατικών φρουρών στο Χανκόου. Τη διάλυση των οργανώσεων των Πιονιέρων[32] στο Βουχάν. Το πραγματικό τσάκισμα των Αγροτικών Ενώσεων σ’ όλη την περιοχή που κυριαρχεί η εθνική κυβέρνηση κτλ., κτλ.».

Εδώ με αρκετή ειλικρίνεια σκιαγραφείται η πολιτική του Κινέζικου Κομμουνιστικού Κόμματος, που η ηγεσία του ουσιαστικά βοηθά την εθνική αστική τάξη να συντρίψει τη λαϊκή εξέγερση και να εξοντώσει τους καλύτερους αγωνιστές της εργατικής τάξης και της αγροτιάς.

Αλλά η ειλικρίνειά τους είναι ύπουλη: το παρακάτω απόσπασμα υπήρχε στα πρακτικά στο κενό που σημειώσαμε πιο πάνω με τελείες. Να τι γράφει η παράγραφος αυτή που αφαίρεσε ο Στάλιν:

«Αυτό τον καιρό μερικοί υπεύθυνοι σύντροφοι, κινέζοι και μη κινέζοι, σκέφτηκαν τη λεγόμενη θεωρία της υποχώρησης. Έλεγαν: απ’ όλες τις πλευρές μας επιτίθεται η αντίδραση. Πρέπει, λοιπόν, τώρα να υποχωρήσουμε για να εξασφαλίσουμε τη δυνατότητα της νόμιμης δουλειάς. Αν υποχωρήσουμε θα κατοχυρώσουμε τη νόμιμη δράση μας. Αν, όμως, αντισταθούμε ή αποπειραθούμε να επιτεθούμε τότε θα τα χάσουμε όλα».

Ακριβώς αυτές τις ημέρες (προς το τέλος του Μάη 1927), όταν η αντεπανάσταση στο Βουχάν άρχιζε, στο πρόσωπο του «αριστερού» Κουόμινταγκ, τη συντριβή των εργατών και αγροτών, ο Στάλιν δήλωνε στην Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς (στις 24 του Μάη 1927):

«Η αγροτική επανάσταση είναι η βάση και το περιεχόμενο της αστικοδημοκρατικής επανάστασης στην Κίνα. Το Κουόμινταγκ στο Βουχάν και η κυβέρνηση του Βουχάν αποτελούν το κέντρο του αστικοδημοκρατικού επαναστατικού κινήματος», (Ρώσικα πρακτικά, σελ. 154. Γερμανικά πρακτικά, σελ. 71).

Σε μια γραπτή ερώτηση κάποιου εργάτη, γιατί δεν συγκροτούνται Σοβιέτ στο Βουχάν, ο Στάλιν απάντησε:

«Είναι καθαρό ότι εκείνος που μιλάει τώρα για την άμεση συγκρότηση Σοβιέτ εργατικών αντιπροσώπων σε αυτή την περιοχή (στο Βουχάν), αυτός προσπαθεί να πηδήσει (!) πάνω από την Κουομινταγκική φάση της Κινέζικης Επανάστασης, και κινδυνεύει να φέρει την Κινέζικη Επανάσταση σε πολύ δύσκολη θέση».

Ακριβώς: «σε πολύ δύσκολη θέση».

Στης 13 του Μάη 1927 σε μια συζήτησή του με φοιτητές, ο Στάλιν δήλωνε:

«Σε γενικές γραμμές, χρειάζεται να συγκροτήσουμε Σοβιέτ εργατών και αγροτών αντιπροσώπων στην Κίνα; Ναι, οπωσδήποτε ναι. Η συγκρότησή τους θα καταστεί αναγκαία μετά την εδραίωση της επαναστατικής κυβέρνησης στο Βουχάν, μετά το ξεδίπλωμα της αγροτικής επανάστασης, στη διάρκεια της μεταμόρφωσης της αγροτικής επανάστασης, της αστικοδημοκρατικής επανάστασης σε επανάσταση του προλεταριάτου».

Με αυτό τον τρόπο, ο Στάλιν θεωρούσε απαράδεκτο το δυνάμωμα των θέσεων των εργατών και αγροτών διαμέσου των Σοβιέτ, όσο δεν έχουν εδραιωθεί οι θέσεις της αντεπαναστατικής μπουρζουαζίας στην κυβέρνηση του Βουχάν.

Όσον αφορά τις περίφημες Θέσεις του Στάλιν που αποτέλεσαν τη βάση της πολιτικής του στο Βουχάν, το όργανο των ρώσων μενσεβίκων έγραφε τότε:

«Δεν θα μπορούσαμε να φέρουμε πολλές αντιρρήσεις στη “γραμμή” έτσι όπως αυτή φαίνεται στις Θέσεις (στις Θέσεις του Στάλιν). Όσον αφορά τη δυνατότητα να μην φύγουμε από το Κουόμινταγκ, αλλά να πιαστούμε μέχρι τέλους από την αριστερή του πτέρυγα και από την κυβέρνηση του Βουχάν, “να αποφύγουμε την αποφασιστική μάχη σε δυσμενείς συνθήκες”, να μην προωθήσουμε το σύνθημα “Όλη η Εξουσία στα Σοβιέτ”, για να μην “δώσουμε στους εχθρούς του κινέζικου λαού νέα όπλα στην πάλη τους ενάντια στην επανάσταση, να μην τους επιτρέψουμε να σκαρώσουν νέους μύθους ότι στην Κίνα εξελίσσεται όχι μια εθνική επανάσταση, αλλά μια τεχνική εμφύτευση της Σοβιετοποίησης της Μόσχας” –αυτό μπορεί να είναι πολύ σημαντικό...», («Σοσιαλιστικό Δελτίο», 9/151, σελ. 1).

Από την πλευρά της, η Όγδοη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που συνήρθε στο τέλος του Μάη 1927, τη στιγμή, δηλαδή, που είχε ήδη αρχίσει η συντριβή των εργατικών και αγροτικών οργανώσεων στο Βουχάν, υιοθέτησε την παρακάτω απόφαση:

«Η Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς καλεί το Κινέζικο Κομμουνιστικό Κόμμα να στρέψει με επιμονή την προσοχή του στην αναγκαιότητα της πολύπλευρης εδραίωσης και διεύρυνσης των κάθε είδους μαζικών οργανώσεων των εργατών και αγροτών... Σε όλες αυτές τις οργανώσεις είναι απαραίτητο να κάνουμε προπαγάνδα για να μπουν στο Κουόμινταγκ, μετατρέποντάς το σε ισχυρή μαζική οργάνωση της επαναστατικής μικροαστικής δημοκρατίας και της εργατικής τάξης».

«Το να μπεις στο Κουόμινταγκ», σήμαινε να βάλεις οικειοθελώς το κεφάλι σου κάτω από το μαχαίρι του σφάχτη. Η γεμάτη αίμα πείρα της Σαγκάης δεν τους έγινε μάθημα. Οι κομμουνιστές, όπως και πριν, μετατράπηκαν σε κοπάδι για το κόμμα των δημίων της μπουρζουαζίας, σε προμηθευτές «εργατο-αγροτικού αίματος» για τον Βαγκ Τσιν-βέι και Σία.

Παρά τη ρωσική εμπειρία του κερενσκισμού[33] και τις διαμαρτυρίες της Αριστερής Αντιπολίτευσης, ο Στάλιν ολοκλήρωσε την Κουομινταγκική πολιτική του με ένα πείραμα μινιστεριαλισμού[34], παίρνοντας δυο υπουργεία: πιο συγκεκριμένα, δυο κομμουνιστές μπήκαν στην αστική κυβέρνηση σαν υπουργοί Εργασίας και Γεωργίας –κλασικά πόστα αιχμαλώτων!– με άμεση εντολή της Κομμουνιστικής Διεθνούς να παραλύσουμε την ταξική πάλη με στόχο την πάση θυσία διατήρηση του ενιαίου μετώπου. Τέτοιες εντολές δίδονταν διαρκώς από τη Μόσχα με τον τηλέγραφο μέχρι τον Αύγουστο του 1927.

Ας ακούσουμε πώς περιέγραψε ο Χιτάροβ τον κομμουνιστικό μινιστεριαλισμό μπροστά στους αντιπροσώπους του Δέκατου Πέμπτου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης:

«Γνωρίζετε ότι δυο κομμουνιστές υπουργοί ήταν στην κυβέρνηση», λέει ο Χιτάροβ. Όλο το υπόλοιπο απόσπασμα που παραθέτουμε παρακάτω έχει αφαιρεθεί από τα πρακτικά του Συνεδρίου.

«Αργότερα, αυτοί (δηλαδή οι κομμουνιστές υπουργοί) σταμάτησαν να πηγαίνουν στα υπουργεία τους, δεν εμφανίζονταν οι ίδιοι, αλλά αντί γι’ αυτούς δούλευαν καμιά εκατοστή υπάλληλοι. Σε όλη τη διάρκεια της υπουργικής τους θητείας δεν ψηφίστηκε ούτε ένας νόμος που θα ανακούφιζε τη ζωή των εργατών και των αγροτών. Αυτή η άδοξη θητεία είχε ένα ακόμα πιο άδοξο τέλος. Ο ένας τους ανακοίνωσε ότι αρρώστησε και ο άλλος ότι θέλει να φύγει για το εξωτερικό, και επιθυμούσαν να απαλλαγούν από τα καθήκοντά τους. Δεν παραιτήθηκαν με μια πολιτική διακήρυξη στην οποία θα μπορούσαν να γράψουν: είστε αντεπαναστάτες, είστε προδότες και δεν θέλουμε να δουλέψουμε πια μαζί σας. Όχι. Ο ένας δήλωσε ότι είναι τάχα άρρωστος. Επιπρόσθετα, ο Ταγκ Πιγκ-σιαν έγραψε ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το τεράστιο αγροτικό κίνημα, γι’ αυτό θέλει να παραιτηθεί. Υπάρχει μεγαλύτερη ντροπή απ’ αυτό; Αν ένας κομμουνιστής υπουργός δηλώνει ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το αγροτικό κίνημα, τότε ποιος μπορεί; Μα, φυσικά, ο στρατός, και κανείς άλλος. Αυτό ήταν μια ανοιχτή νομιμοποίηση της ωμής κατάπνιξης του αγροτικού κινήματος από την κυβέρνηση του Βουχάν».

Αυτή τη μορφή είχε πάρει η συμμετοχή των κομμουνιστών στη «δημοκρατική δικτατορία» των εργατών και των αγροτών. Το Δεκέμβρη του 1927, όταν όλοι θυμόντουσαν τους λόγους και τα άρθρα του Στάλιν, απαγορευόταν να τυπωθεί η ομιλία του Χιτάροβ, αν και ο τελευταίος, φροντίζοντας για τον εαυτούλη του, δεν είπε λέξη για τους πραγματικούς καθοδηγητές του Κινέζικου Κόμματος, για την ηγεσία, δηλαδή, της Κομμουνιστικής Διεθνούς[35].

Ο Ταγκ Πιγκ-σιαν διαμαρτυρόταν –τονίζει τάχα αγανακτισμένος ο Χιτάροβ– ότι δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το αγροτικό κίνημα. Στην πραγματικότητα, όμως, ο Χιτάροβ, δεν μπορεί να μην γνωρίζει ότι ήταν ο Στάλιν εκείνος που καθοδηγούσε τον Ταγκ Πιγκ-σιαν. Στα τέλη του 1926 ο Ταγκ Πιγκ-σιαν, φτάνοντας στη Μόσχα για να πάρει οδηγίες, έδωσε ένα ραπόρτο στην Εκτελεστική Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς, όπου ανέφερε με πόση επιτυχία πάλεψε ενάντια στους «τροτσκιστές», ενάντια, δηλαδή, στους κομμουνιστές εκείνους που ήθελαν να βγουν από το Κουόμινταγκ με στόχο να οργανώσουν τους εργάτες και τους αγρότες. Ο Στάλιν έδινε με τον τηλέγραφο εντολές στον Ταγκ Πιγκ-σιαν να συγκρατήσει το αγροτικό κίνημα για να μην εξαγριώσει τον Τσιαγκ Κάι-σεκ και τους αστούς επιτελικούς αξιωματικούς του. Την ίδια στιγμή, ο Στάλιν κατηγορούσε την Αντιπολίτευση ότι... υποτιμά την αγροτιά.

Η Όγδοη Ολομέλεια υιοθέτησε μάλιστα και μια ειδική «Απόφαση για τις Ομιλίες των Συντρόφων Τρότσκι και Βούγιοβιτς[36] κατά τη Διάρκεια της Συνεδρίασης της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς». Να τι έγραφε:

«Ο σύντροφος Τρότσκι... απαιτούσε στη διάρκεια της Ολομέλειας τη γρήγορη εγκαθίδρυση της δυαδικής εξουσίας με τη μορφή των Σοβιέτ και την άμεση ανάληψη πρωτοβουλιών για την ανατροπή της Κυβέρνησης του Αριστερού Κουόμινταγκ. Αυτή η φαινομενικά (!) υπέρ-αριστερή (!!), αλλά στην πραγματικότητα οπορτουνιστική (!!!) απαίτηση δεν είναι τίποτε άλλο παρά η επανάληψη της παλιάς τροτσκιστικής θέσης για το πήδημα πάνω από το μικροαστικό-αγροτικό στάδιο της επανάστασης».

Εδώ βλέπουμε σε όλη της την καθαρότητα σε τι συνίσταται η ουσία της πάλης ενάντια στον τροτσκισμό: στην υπεράσπιση της μπουρζουαζίας ενάντια στην επανάσταση των εργατών και αγροτών.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
——————

[1]. Η Κομμουνιστική Διεθνής (Κόμιντερν). Ιδρύθηκε από ένα διεθνές Συνέδριο που έγινε στη Μόσχα το Μάρτη του 1919, ύστερα από κάλεσμα των Κομμουνιστικών Κομμάτων Ρωσίας, Πολωνίας, Ουγγαρίας, Αυστρίας, Λετονίας και Φινλανδίας, της Σοσιαλδημοκρατικής Επαναστατικής Βαλκανικής Συνομοσπονδίας και του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Αμερικής. Στο γράμμα-έκκληση τονιζόταν:

«...Καθήκον του προλεταριάτου είναι σήμερα να καταλάβει την εξουσία. Κατάληψη της κρατικής εξουσίας σημαίνει συντριβή του κρατικού μηχανισμού της μπουρζουαζίας και οργάνωση ενός καινούριου μηχανισμού, του μηχανισμού της προλεταριακής εξουσίας.

3. Ο καινούριος μηχανισμός της εξουσίας πρέπει να αντιπροσωπεύει τη δικτατορία της εργατικής τάξης και, σε ορισμένες χώρες, και των φτωχών αγροτών και εργατών γης, δηλαδή, πρέπει να είναι το όργανο της συστηματικής ανατροπής της εκμεταλλεύτριας τάξης και της απαλλοτρίωσής της...

4. Η δικτατορία του προλεταριάτου πρέπει να είναι ο μοχλός της άμεσης απαλλοτρίωσης του κεφαλαίου, της κατάργησης της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής και της μετατροπής αυτής της ιδιοκτησίας σε λαϊκή ιδιοκτησία...

5. Για την ασφάλεια της σοσιαλιστικής επανάστασης, για την υπεράσπισή της εναντίον των εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών, για τη βοήθεια προς τα άλλα εθνικά τμήματα του προλεταριάτου που αγωνίζονται κτλ... είναι αναγκαίος ο ολοκληρωτικός αφοπλισμός της μπουρζουαζίας και των πρακτόρων της, και ο γενικός εξοπλισμός του προλεταριάτου...», (Η Κομμουνιστική Διεθνής, Μανιφέστα, Θέσεις, Αποφάσεις του 1ου Παγκόσμιου Συνεδρίου, Εκδόσεις «ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΌΣ» , σελ. 35-36).

Έτσι, η Κομμουνιστική Διεθνής ιδρύθηκε σαν το γενικό επιτελείο της Παγκόσμιας Επανάστασης –για να καταντήσει στην εποχή του Στάλιν σε όργανο υπεράσπισης των συμφερόντων μιας προνομιούχας γραφειοκρατικής κάστας. Στην εποχή του Λένιν τα Συνέδριά της Διεθνούς γίνονταν κανονικά κάθε χρόνο –παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες της νεαρής τότε Σοβιετικής Δημοκρατίας. Το 1ο Συνέδριο έγινε το Μάρτη του 1919. Το 2ο τον Ιούλη του 1920. Το 3ο τον Ιούνη του 1921. Και το 4ο το Νοέμβρη του 1922.

Πρέπει να επισημάνουμε πως στα τέσσερα αυτά συνέδρια οι διεθνής αντιπρόσωποι επεξεργάστηκαν και ψήφισαν τις θεωρητικές και καταστατικές αρχές της Κομμουνιστικής Διεθνούς και απευθύνθηκαν με εκκλήσεις και αποφάσεις στη διεθνή εργατική τάξη, κι ότι τα ντοκουμέντα αυτά γράφτηκαν κυρίως από τον Λένιν και τον Τρότσκι.

Όταν ο Λένιν, άρρωστος, αποχώρησε από την ηγεσία, τα διαστήματα ανάμεσα στα Συνέδρια άρχισαν να μεγαλώνουν σταθερά. Και η ίδια η Διεθνής να λικβιντάρεται συστηματικά από τους σταλινικούς επίγονους, που στη βάση των ηττών της παγκόσμιας επανάστασης (Γερμανία, Φινλανδία, Ουγγαρία, Ιταλία, Αγγλία, Κίνα κλπ.) άρχισαν να σταθεροποιούν θέσεις και προνόμια στο μηχανισμό του Κόμματος και των Σοβιέτ. Έτσι, το 1923 (χρονιά που ο Λένιν ήταν σχεδόν παράλυτος) δεν έγινε το Συνέδριο της Διεθνούς. Το 5ο Συνέδριο έγινε τον Ιούνη του 1924, ενώ το 6ο έγινε με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, τον Ιούνη του 1928. Το 7ο και τελευταίο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς συνήλθε μετά από επτά ολόκληρα χρόνια, δηλαδή τον Αύγουστο του 1935, για να απορρίψει το Μαρξισμό και να υιοθετήσει ανοικτά την αντεπαναστατική πολιτική της συνεργασίας των τάξεων και των Λαϊκών Μετώπων.

Χωρίς να δώσουν καμιά εξήγηση για την κατάφωρη αυτή παραβίαση, ο Στάλιν και οι άνθρωποί του συνέχισαν την ολέθρια αυτή πολιτική τους, φτάνοντας μέχρι την εγκληματική, χωρίς συνέδριο διάλυση της Διεθνούς το 1943, σε μια προσπάθεια να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των Αγγλο-αμερικάνων ιμπεριαλιστών συμμάχων τους, (σελ. 15).

[2]. Στάλιν. Είναι το ψευδώνυμο του γεωργιανού Γιοσίφ Βισαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι (1879-1953). Ο Στάλιν, άνθρωπος φιλόδοξος και με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, κατόρθωσε χάρη στις ήττες της διεθνούς επανάστασης και ιδιαίτερα της ευρωπαϊκής επανάστασης να επικρατήσει στην πρώην Σοβιετική Ένωση, εκμεταλλευόμενος παράλληλα την καθυστέρηση των πλατιών αγροτικών μαζών στην αχανή αυτή χώρα. Ήταν καθαρό: η νίκη και η δύναμη του Στάλιν ήταν η δύναμη και η νίκη της διεθνούς αντεπανάστασης που ξεφάντωνε στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Το Μπολσεβίκικο Κόμμα και η Αριστερή Αντιπολίτευση δεν ηττήθηκαν, βέβαια, στη Μόσχα, αλλά στο Βερολίνο –το 1919, το 1921, το 1923 και το 1933 με την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, χάρη στην πολιτική του «σοσιαλφασισμού» του Στάλιν και της γραφειοκρατικής κλίκας του.

Ο Στάλιν κυβέρνησε σαν δικτάτορας και φέρει ακέραια την ευθύνη για το θάνατο και τα βασανιστήρια εκατομμυρίων ανθρώπων –ανθρώπων αθώων που ανάμεσά τους υπήρξαν δεκάδες χιλιάδες αφοσιωμένοι στην υπόθεση της εργατικής τάξης, αγνοί κομμουνιστές. Ο Στάλιν δολοφόνησε ολόκληρη την μπολσεβίκικη ηγεσία. Και πρώτα από όλους εκείνους που ηγήθηκαν στην Επανάσταση του Οκτώβρη, με εξαίρεση ελάχιστους που είχαν την τύχη να πεθάνουν πριν εδραιώσει την εξουσία του ο δικτάτορας. Το μεγάλο του έγκλημα, βέβαια, είναι ότι με την πολιτική του οδήγησε την παγκόσμια επανάσταση από ήττα σε ήττα και από καταστροφή σε καταστροφή. Σ’ αυτό το πλαίσιο μπορεί να κατανοήσει κανείς τον εγκληματικό του ρόλο στον αποπροσανατολισμό, την προδοσία και τη σφαγή της Δεύτερης Κινέζικης Επανάστασης.

Στην προσπάθειά του να εμφανιστεί σαν θεωρητικός, ο Στάλιν έγραψε ορισμένα κείμενα, όπως τα Ζητήματα Λενινισμού και τα Οικονομικά Προβλήματα του Σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, όπου η ερασιτεχνική δημοσιογραφία συνδυάζεται με τις περιορισμένες γνώσεις και την άγνοια της ίδιας της ρωσικής γλώσσας.

Ορίζοντας την προσωπικότητά του, ο Λεόν Τρότσκι είπε στον Σκλιάνσκι το καλοκαίρι του 1925: «Ο Στάλιν είναι η πιο εξέχουσα μετριότητα του Κόμματός μας», (Η Ζωή μου, σελ. 486).

Κι όμως αυτή η μετριότητα οδήγησε στο θερμιδοριανό εκφυλισμό το πρώτο στον κόσμο εργατικό κράτος και τελικά στην καταστροφή των κατακτήσεων του Οκτώβρη και στην καπιταλιστική παλινόρθωση, που τις καταστροφικές συνέπειές της ζει σήμερα η διεθνής εργατική τάξη και προπαντός οι εργαζόμενες μάζες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ενώ οι εκφυλισμένοι γραφειοκράτες του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, από τη μια μέρα στην άλλη, κατάντησαν μαφιόζοι ή τραπεζίτες, (σελ. 15).

[3]. Τσιαγκ Κάι-σεκ (1887-1975). Κινέζος στρατιωτικός και πολιτικός ηγέτης των εθνικιστικών δυνάμεων, και μετά την εγκαθίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ηγέτης της Εθνικιστικής Κίνας (Ταϊβάν). Γεννήθηκε στο Τσαγιάγκ και το πραγματικό του όνομα ήταν Τσιαγκ Τσουγκ Τσεγκ. Σπούδασε στη Στρατιωτική Ακαδημία του Πάοτιγκ και κατόπιν στη Στρατιωτική Σχολή του Τόκιο (1907-1911).

Στην Ιαπωνία γνώρισε τον εξόριστο τότε ηγέτη Σουν Γιατ-σεν και προσχώρησε στην Εθνική Δημοκρατική Κίνησή του, που πάλευε για την ανατροπή της δυναστείας Μαντζού και την εγκαθίδρυση ενός δημοκρατικού καθεστώτος στην Κίνα.

Το 1911 που η κατάσταση είχε οξυνθεί στη χώρα, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ διέκοψε τη φοίτησή του και επέστρεψε, το Δεκέμβρη του 1911 στην Κίνα –μετά την κατάρρευση της δυναστείας και την ανατροπή της από την αστική επανάσταση που κορυφώθηκε το 1910-1911. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ δεν έπαιξε, βέβαια, κανένα ιδιαίτερο ρόλο στα γεγονότα– παρότι συμμετείχε το τελευταίο διάστημα σ’ αυτά.

Για ένα διάστημα ο Τσιαγκ Κάι-σεκ ταλαντεύτηκε. Τελικά, το 1918, προσχώρησε, στο αυτόνομο επαναστατικό κυβερνητικό σχήμα του Σου Γιατ-σεν, όπου, ύστερα από μια τετράμηνη στρατιωτική εκπαίδευσή του στην ΕΣΣΔ, προτάθηκε για διοικητής της Νέας Στρατιωτικής Ακαδημίας της Χαμπόα (1924).

Μετά το θάνατο του Σουν Γιατ-σεν, το 1925, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ έγινε αρχιστράτηγος του Εθνικού Επαναστατικού Στρατού και αναδείχτηκε ένας από τους επικεφαλής του Κουόμινταγκ. Τον επόμενο χρόνο, εκμεταλλεύτηκε την αλλοπρόσαλλη, στην ουσία οπορτουνιστική εθνικιστική πολιτική του Στάλιν («σοσιαλισμός σε μια μόνη χώρα», «εργατο-αγροτικά κόμματα» κτλ.) και απαιτεί να γίνει δεκτό το Κουόμινταγκ στην Κομμουνιστική Διεθνή, θέλοντας να καλύψει, έτσι, τις συνομωσίες και τις προετοιμασίες του για τη συντριβή της Επανάστασης. Ενώ είχε κάνει το πρώτο του πραξικόπημα, την άνοιξη του 1926, στην Καντόνα, ο Στάλιν και ολόκληρο το Πολιτικό Γραφείο, με εξαίρεση τον Τρότσκι, δέχονται τον Τσιαγκ Κάι-σεκ και το Κουόμινταγκ στην Κομμουνιστική Διεθνή, σαν «συμπαθών» κόμμα, και το φθινόπωρο του ίδιου χρόνου ο αντιπρόσωπός του συμμετέχει στην Έβδομη Ολομέλεια της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Ακολουθεί το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ, τον Απρίλη του 1927, και η σφαγή των εργατών της Σαγκάης. Το Μάη του ίδιου χρόνου γίνεται το πραξικόπημα του «αριστερού» Κουόμινταγκ στο Βουχάν, που είχε επικεφαλής του το νέο σύμμαχο του Στάλιν, Βαγκ Τσιν-βέι. Έτσι τραγικά κλείνει η Δεύτερη Κινέζικη Επανάσταση με δεκάδες χιλιάδες θύματα: εργάτες, αγρότες, διανοούμενους, νεολαία –την κομμουνιστική πρωτοπορία της χώρας. Τους δήμιους βοηθάει ο Στάλιν και το Κ.Κ.Κίνας με τις τυχοδιωκτικές εξεγέρσεις που οργανώνουν σ’ όλη την Κεντρική και Νότια Κίνα το δεύτερο μισό του 1927. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ ήταν αδίστακτος όταν απειλούνταν η τάξη που υπηρετούσε, μόνο στην Καντόνα μακέλεψε 6.000 εργάτες, το Δεκέμβρη του 1927.

Όταν η Ιαπωνία εξαπέλυσε την επίθεσή της για την κατάκτηση της Κίνας, το 1937, η αντίσταση του Τσιαγκ Κάι-σεκ και του Κουόμινταγκ υπήρξε υποτυπώδης –παρά την προσπάθεια του Στάλιν και των συμβούλων του στην Κίνα να αναδείξουν τους εθνικιστές σαν τους βασικούς παράγοντες της πάλης ενάντια στους γιαπωνέζους κατακτητές. (Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι μαζί με τους ιμπεριαλιστές κουβάλησαν, το 1943, τον Τσιαγκ Κάι-σεκ στη Διάσκεψη του Καΐρου όπου και συζητήθηκαν οι μεταπολεμικές ρυθμίσεις για την Ασία!).

Τελικά, ο Μάο Τσε-τουγκ και το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας αγνόησαν την εντολή που έδωσε ο Στάλιν για μια Εθνική Κυβέρνηση Συνασπισμού με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ, το 1945, και πέταξαν τον «αρχιστράτηγο» και «Πρόεδρο» της Δημοκρατίας της Κίνας στη Σινική Θάλασσα.

Έτσι, τον Οκτώβρη του 1949, ηττημένος από τον αντάρτικο στρατό του Μάο Τσε-τουγκ κατέφυγε στην Ταϊβάν (Φορμόζα), όπου ίδρυσε ένα φιλοϊμπεριαλιστικό εθνικιστικό κράτος και όπου έζησε ως δικτάτορας μέχρι το θάνατό του, (σελ. 16).

[4]. Καντόνα ή Κουάγκ-Τσου. Πόλη και λιμάνι της Νότιας Κίνας, πρωτεύουσα της επαρχίας Κουάγκ-τουγκ. Ιδρύθηκε το 200 π.Χ. και άνοιξε για το εξωτερικό εμπόριο μετά τον «πόλεμο του οπίου», την περίοδο 1839-1842. Είναι το πιο σημαντικό οικονομικό κέντρο της Νότιας Κίνας και ένα από τα σπουδαιότερα διαμετακομιστικά και βιομηχανικά κέντρα της χώρας.

Με το προλεταριάτο και τα πλατιά της λαϊκά στρώματα, η Καντόνα αποτέλεσε το κέντρο της αντίστασης ενάντια στους άγγλους αποικιοκράτες και τους γιαπωνέζους κατακτητές. Η Καντόνα έπαιξε επίσης αποφασιστικό ρόλο τόσο στην αστική επανάσταση του 1910-1911, όσο και στη Δεύτερη Κινέζικη Επανάσταση του 1925-1927.

Η εξέγερση της Καντόνας, το Δεκέμβρη του 1927 (βλ. σημείωση 26, Η Πορεία προς το Βορρά), παρά τον τυχοδιωκτισμό της ηγεσίας της, έδειξε καθαρά το σοσιαλιστικό της προσανατολισμό, κι έτσι, ενάντια στη σταλινική κλίκα, προειδοποίησε και προετοίμασε την Αντιπολίτευση για το χαρακτήρα και τις απαιτήσεις της Τρίτης Κινέζικης Επανάστασης, (σελ. 16).

[5]. Κουόμινταγκ. Εθνικό Κόμμα. Το Κουόμινταγκ ιδρύθηκε από τον Σουν Γιατ-σεν τον Αύγουστο του 1912. Ήταν ένα καθαρά αστικό κόμμα σε μια καθυστερημένη μισοαποικιακή χώρα, που προσπαθούσε να ξεγελάσει και να στηριχθεί πάνω στα λαϊκά στρώματα και ειδικά πάνω στην αγροτιά. Κυριότεροι εκπρόσωποί του υπήρξαν αργότερα οι Τσιαγκ Κάι-σεκ και Βαγκ Τσιν-βέι, που εκπροσωπούσαν τάχα το «Δεξιό» και το «Αριστερό» Κουόμινταγκ. Πέρα από αυτό, για τον Στάλιν και την κεντριστική κλίκα του, το Κουόμινταγκ ήταν ο κλασικός εκπρόσωπος του «εργατο-αγροτικού» κόμματος που είχαν εφεύρει για τις καθυστερημένες χώρες της Ανατολής.

Με εντολή του Στάλιν τα μέλη του Κ.Κ.Κίνας προσχώρησαν, το 1924, στο Κουόμινταγκ και το Κουόμινταγκ έγινε τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Όλη αυτή η σύγχυση, η αναθεώρηση του Μπολσεβικισμού, που γύριζε το κίνημα πίσω στην προμαρξιστική του εποχή, κατέληξε σε μια καταστροφή –στη σφαγή της εργατικής τάξης και των αγροτών και στη συντριβή της Δεύτερης Κινέζικης Επανάστασης.

Όπως γίνεται καθαρό από το κείμενό του, για τον Τρότσκι (και για κάθε επαναστάτη μαρξιστή) το κύριο ζήτημα, πάντα και παντού, είναι το ζήτημα του προλεταριακού Κομμουνιστικού Κόμματος, του αδιάλλακτου ταξικού του χαρακτήρα και της πλήρους ανεξαρτησίας του. Γι’ αυτό και ήταν ο άσπονδος εχθρός των λεγόμενων εργατοαγροτικών κομμάτων που ο Στάλιν είχε λανσάρει για την Ανατολή. Γι’ αυτό και απαιτούσε το Κ.Κ.Κίνας και τα στελέχη του να βγουν αμέσως από το Κουόμινταγκ και να αφαιρεθεί από το αστικό αυτό Κόμμα η δυνατότητα να χρησιμοποιεί σαν κάλυμμα την Κομμουνιστική Διεθνή στις αντεπαναστατικές του συνωμοσίες.

Δυο χρόνια νωρίτερα (1928) ο Τρότσκι έγραφε στην Τρίτη Διεθνή μετά τον Λένιν (τόμ. 1ος, σελ. 224) «ενάντια στη “διμερή” αυτή πολιτική αλχημεία»: «Η περιβόητη ιδέα των “εργατικών και αγροτικών” κομμάτων φαίνεται να έχει ειδικά κατασκευαστεί για να καμουφλάρει τα αστικά κόμματα που είναι υποχρεωμένα να αναζητούν στηρίγματα στους αγρότες, μα που είναι επίσης διατεθειμένα να συγκεντρώνουν στις γραμμές τους και εργάτες, Από δω και πέρα το Κουόμινταγκ μπήκε για πάντα στην ιστορία σαν ο κλασικός τύπος αυτού του είδους του κόμματος».

Μ' έναν καταφανή τρόπο, η κατοπινή πορεία δικαίωσε τον Τρότσκι, (σελ. 16).

[6]. Βουχάν. Πόλη διοικητικό κέντρο της επαρχίας Χουπέχ στην Κεντρική Κίνα ( βλ. Χάρτη 2). Αποτελείται από τρία τμήματα και συγκεκριμένα από τις πόλεις Χανκόου, Βουτσάγκ και Χανιάν, που ενώθηκαν το 1953. Με το Βουχάν είναι συνδεμένα πολλά γεγονότα της πάλης του κινέζικου λαού, όπως η εξέγερση που έγινε στο Βουτσάγκ το 1911 και αποτέλεσε το έναυσμα της Πρώτης Κινέζικης Επανάστασης.

Το 1923 οι εργάτες του Βουχάν συμμετείχαν δραστήρια στη μεγάλη απεργία Πεκίνου-Χανκόου, ενώ το 1925-1927 το Βουχάν έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη Δεύτερη Κινέζικη Επανάσταση, αποτελώντας την έδρα του «αριστερού» Κουόμινταγκ, δηλαδή της κυβέρνησης του Βαγκ Τσιν-βέι, που αντί να ενώσει τους κινέζους καταπιεζόμενους με την εθνική αστική τάξη, όπως πίστευε ο Στάλιν, έπνιξε τους εργάτες και τους αγρότες και ιδιαίτερα τους κομμουνιστές στο αίμα, (βλ. σημείωση 26, Η Πορεία προς το Βορρά), (σελ. 16).

[7]. Σοβιέτ. Είναι το Συμβούλιο στη ρωσική γλώσσα. Τα Σοβιέτ πρωτοεμφανίστηκαν στα επαναστατικά γεγονότα του 1905 στη Ρωσία. Το πρώτο Σοβιέτ ιδρύθηκε στην Πετρούπολη στις 13 του Οκτώβρη 1905, στη διάρκεια μιας μεγάλης απεργίας, και αποτέλεσε το έμβρυο της εργατικής εξουσίας. Να τι γράφει για τη λειτουργία των Σοβιέτ ο Τρότσκι που στην Επανάσταση του 1905 υπήρξε πρόεδρος του Σοβιέτ της Πετρούπολης: «Το Σοβιέτ οργάνωσε τις μάζες, διηύθυνε πολιτικές απεργίες, ηγήθηκε πολιτικών διαδηλώσεων, προσπάθησε να εξοπλίσει τους εργάτες. Η ουσία του Σοβιέτ βρίσκεται στην προσπάθειά του να γίνει ένα όργανο πολιτικής εξουσίας».

Τον Οκτώβρη του 1917, επικεφαλής της εξέγερσης των Μπολσεβίκων ήταν η Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή του Σοβιέτ της Πετρούπολης, με πρόεδρό της τον Λεόν Τρότσκι, που, ανατρέποντας την Προσωρινή Κυβέρνηση του Κερένσκι, έγινε «Όργανο Πολιτικής Εξουσίας»!

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, τα Σοβιέτ αποτελούσαν τη μορφή πολιτικής διακυβέρνησης του προλεταριάτου σε Πανενωσιακή κλίμακα στα γεωγραφικά όρια της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Και πρέπει να τονιστεί ότι οι αντιπρόσωποι των Σοβιέτ ήταν εκλεγμένοι και κάθε στιγμή ανακλητοί από το σώμα των εκλογέων τους.

Όμως, από τα μέσα της δεκαετίας του 1920, με τη γραφειοκρατικοποίηση και την κυριαρχία του Στάλιν και της κλίκας του, αρχίζει ο βαθμιαίος εκφυλισμός των Σοβιέτ, που κορυφώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 με τις μαζικές εκτελέσεις όλων των διαφωνούντων. Έκτοτε, τα Σοβιέτ μαράζωσαν, απονευρώθηκαν και δεν έπαιζαν πια παρά διακοσμητικό, δηλαδή παραπλανητικό ρόλο στην πολιτική ζωή της χώρας. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στην εξέγερση της Καντόνας, το Δεκέμβρη του 1927, οι σύμβουλοι του Στάλιν στην Κίνα διόρισαν ένα Σοβιέτ την παραμονή της εξέγερσης, (σελ. 16).

[8]. Το Μπλοκ των Τεσσάρων Τάξεων, που οδήγησε τελικά στη σφαγή την κινέζικη επανάσταση, απαρτιζόταν, σύμφωνα με τις νεορεφορμιστικές θεωρίες του Στάλιν, από τους εργάτες, τους αγρότες, τους μικροαστούς των πόλεων και της υπαίθρου και την εθνική αστική τάξη.

Αυτό είναι το μέτωπο που, ακόμα και σήμερα, προτείνουν οι κάθε είδους σταλινικοί και ανανεωτές στην Ελλάδα και σε όλον τον κόσμο, ενάντια στους επαναστάτες μαρξιστές που από την εποχή του Λένιν και του Τρότσκι προτείνουν το Ενιαίο Μέτωπο των εκμεταλλευομένων μαζών (εργάτες, φτωχοί αγρότες, βιοπαλαιστές της πόλης και του χωριού, συνδικάτα και οργανώσεις της νεολαίας, φοιτητές κτλ.) ενάντια στην μπουρζουαζία.

«Μόνο στον αγώνα για τα πιο απλά, τα πιο στοιχειώδη συμφέροντα των εργατικών μαζών, τόνιζε το Μανιφέστο του Τρίτου Συνεδρίου της Κομμουνιστικής Διεθνούς, μπορούμε να συγκροτήσουμε ένα ενιαίο μέτωπο του προλεταριάτου εναντίον της μπουρζουαζίας. Μόνο σ’ αυτόν τον αγώνα μπορούμε να τερματίσουμε τις διαιρέσεις στους κόλπους του προλεταριάτου, διαιρέσεις που αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία η μπουρζουαζία μπορεί να παρατείνει την ύπαρξή της», (σελ. 16).

[9]. Μενσεβίκοι. Έτσι ονομάστηκαν οι μειοψηφήσαντες στο Δεύτερο Συνέδριο του Ρωσικού Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, το 1903. Η διάσπαση ήρθε σαν αποτέλεσμα της σύγκρουσης πάνω στο πρώτο άρθρο του καταστατικού του Κόμματος. Σύμφωνα με τη θεωρία των Μενσεβίκων, που είχαν επικεφαλής τους τον Μάρτοφ, για να είναι κανείς μέλος του Κόμματος ήταν αρκετό να αποδέχεται το πρόγραμμά του. Σύμφωνα, όμως, με τους πλειοψηφήσαντες, τους Μπολσεβίκους, που είχαν επικεφαλής τους τον Λένιν, το μέλος του επαναστατικού Κόμματος έπρεπε όχι μόνο να συμφωνεί με το πρόγραμμα του Κόμματος, αλλά και να «συμμετέχει προσωπικά σε μια από τις κομματικές οργανώσεις».

Μ’ αυτή του τη θέση, ο Λένιν έδωσε ένα συντριπτικό χτύπημα στον οπορτουνισμό των Μενσεβίκων στα οργανωτικά ζητήματα. Το Δεύτερο Συνέδριο του Σ.Δ.Ε.Κ.Ρ. προετοιμάστηκε από την ομάδα σύνταξης της «Ίσκρα». Αυτή επεξεργάστηκε τα γραμμένα από τον Λένιν ντοκουμέντα του Συνεδρίου: Σχέδιο Καταστατικού, Σχέδιο Προγράμματος του Κόμματος κτλ. Το Συνέδριο άρχισε στις Βρυξέλλες, αλλά μεταφέρθηκε στο Λονδίνο για να αποφύγει τα κυνηγητά της αστυνομίας.

Στο Δεύτερο Συνέδριο συμμετείχαν 43 αντιπρόσωποι (με 51 ψήφους) που αντιπροσώπευαν 26 οργανώσεις και ομίλους (20 από τη Ρωσία και 6 του εξωτερικού). Από την αρχή του Συνεδρίου αποχώρησαν η Μπουντ (5 ψήφοι) και η «Ραμπότσεγε Ντιέλο» (3 ψήφοι). Στις τελικές ψηφοφορίες για την εκλογή των οργάνων η διάσπαση αποκρυσταλλώθηκε σε 24 ψήφους των Μπολσεβίκων και 19 ψήφους των Μενσεβίκων, (σελ. 16).

[10]. Μαρτίνοφ Αλέξανδρος Σαμοΐλοβιτς (1865-1935). Παλιά, ήταν ένας από τους ηγέτες του «οικονομισμού» και της «Ραμπότσεγε Ντιέλο». Στην εξορία προσχώρησε στους Σοσιαλδημοκράτες και έγινε ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους των μενσεβίκων μετά το Δεύτερο Συνέδριο του Σ.Δ.Ε.Κ.Ρ. Για την επαναστατική του δράση ο Μαρτίνοφ φυλακίστηκε και εξορίστηκε πολλές φορές.

Το 1905 πήρε μέρος στη πρώτη Ρώσικη Επανάσταση. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο κράτησε κεντριστική θέση, και συντάχτηκε με τους μενσεβίκους-διεθνιστές μετά την Επανάσταση του Φλεβάρη. Το 1918 εγκατέλειψε την πολιτική δράση, φεύγοντας για την Ουκρανία, όπου δούλεψε για ένα μεγάλο διάστημα σαν δάσκαλος.

«Προσέξτε μην τρυπώσει ο Μαρτίνοφ στο Κόμμα», έλεγε και ξανάλεγε ο Τρότσκι στο Πολιτικό Γραφείο. Αλλά ο Μαρτίνοφ ήξερε πώς και πότε να τρυπώσει. Ξεκίνησε με ένα άρθρο ενάντια στον τροτσκισμό στις αρχές του 1923. Ο γραφειοκρατικός εκφυλισμός είχε ήδη αρχίσει και ο Μαρτίνοφ αποδείχνεται με το άρθρο του ένας πολύτιμος σύμμαχος της γραφειοκρατίας στους κόλπους του Κόμματος.

«Βαθιά πεπεισμένος –θα γράψει ο Τρότσκι– πως τα τρία πρώτα χρόνια της Επανάστασης του Οκτώβρη δεν ήταν παρά η έκφραση του “ιστορικού” λάθους του “τροτσκισμού”, ο Μαρτίνοφ προσχώρησε στο Κόμμα και, χωρίς να περιμένει άλλο, γίνηκε το βαρύ πυροβολικό στην πάλη ενάντια στην Αντιπολίτευση», (Λ.Τρότσκι: Η Τρίτη Διεθνής μετά τον Λένιν, τόμ. 2ος, σελ. 155). Αρχικά δούλεψε στο Ινστιτούτο Κ.Μαρξ-Φ.Έγκελς. Αμέσως μετά, αρπάζεται από τις ανάγκες του Στάλιν, κι έτσι προάγεται σε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Κομμουνιστική Διεθνής». Ύστερα από λίγο θα γίνει ο θεωρητικός του «μπλοκ των τεσσάρων τάξεων» και με μια σύριγγα στο χέρι θα «μεταγγίζει εργατικό αίμα στο Κουόμινταγκ», (σελ. 16).

[11]. «Πράβντα» («Αλήθεια»). Καθημερινή εφημερίδα του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στις 22 του Απρίλη (5 του Μάη) 1912 ύστερα από απόφαση της Συνδιάσκεψης της Πράγας, το Γενάρη του 1912 (VI Συνδιάσκεψη του Κόμματος).

Η «Πράβντα» εκδιδόταν κάτω από την άμεση καθοδήγηση του Λένιν και είχε μια πλατιά Συνταχτική Επιτροπή: Γ. Σβερντλόφ, Ν. Ποντβόισκι, Μ. Ολμίνσκι, Ι. Στάλιν, Μ. Καλίνιν, Ν. Κρούπσκαγια, Α Ουλιάνοβα-Ελιζάροβα, Ντεμιάν Μπέντνι, Σ. Μάλισεφ, Κ. Ερεμέγεφ, Λ. Μενζίνσκι, Π. Στούτσκα, Β. Μενζίνσκι, Β. Μόλοτοφ, Κ. Σαμόηλοβα, Ν. Σκρίπνικ, Ν. Μπατούριν, Β. Νέβσκι, Ν. Πολετάγεφ, Μ. Σαβέλιεφ, κ.ά. Καθημερινοί συνεργάτες της «Πράβντα» ήταν και οι μπολσεβίκοι-βουλευτές της IV κρατικής Δούμας, ενώ κινητοποιούσε χιλιάδες ανταποκριτές από όλα τα εργοστάσια, τους χώρους δουλειάς και τις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Η «Πράβντα» συνέδεε έτσι την εργατική τάξη και γενικότερα τις πλατιές λαϊκές μάζες με το Μπολσεβίκικο Κόμμα που καθοδηγούσε τους αγώνες τους. Γι’ αυτό και βρέθηκε αμέσως κάτω από τις πιο σκληρές αστυνομικές διώξεις: η τσαρική κυβέρνηση την έκλεισε οκτώ φορές μέσα στα δυο χρόνια κυκλοφορίας της. Κάθε φορά όμως το μπολσεβίκικο όργανο έβρισκε το δρόμο του προς τους καταπιεζόμενους με διαφορετικό τίτλο –«Πράβντα Τρουντά», «Ζα Πράβντου», «Τρουντοβάγια Πράβντα», «Ραμπότσι», «Πουτ Πράβντι» κλπ.

Όμως, ο πόλεμος που πλησίαζε έβαλε τέλος στους δισταγμούς του τσαρικού καθεστώτος –η «Πράβντα» κλείστηκε οριστικά τον Ιούλη του 1914. Ξανακυκλοφόρησε μετά την Επανάσταση του Φλεβάρη, στις 5 του Μάρτη 1917, σαν όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του Σ.Δ.Ε.Κ.Ρ. Από τότε η «Πράβντα» αντανακλά όλες τις φάσεις εξέλιξης της σοβιετικής κοινωνίας και του σταλινισμού μέχρι την κατάρρευσή του.

Εδώ πρέπει να προσθέσουμε ότι η «Πράβντα» σαν εφημερίδα κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τον Οκτώβρη του 1908 στη Βιένη. Ήταν η δεκαπενθήμερη εφημερίδα του Τρότσκι στα ρωσικά που διείσδυε και κυκλοφορούσε παράνομα στην τσαρική Ρωσία. Με την «Πράβντα» της Βιένης συνεργάζονταν ο Γιόφε, ο Πάρβους, ο Ριαζάνοφ κ.ά., και σύμφωνα με τις αναφορές της Οχράνα είχε «πλατιά κυκλοφορία». Για ένα διάστημα την ενίσχυε οικονομικά η ΚΕ των Μπολσεβίκων. Όταν, το Μάη του 1912, κυκλοφόρησε η «Πράβντα» των Μπολσεβίκων στη Ρωσία, ο Τρότσκι κατάγγειλε οργισμένος την κλοπή του τίτλου, (σελ. 16).

[12]. Σαγκάη. Ήταν και είναι η μεγαλύτερη πόλη της Κίνας και το πρώτο λιμάνι στην Κίτρινη Θάλασσα, χτισμένη στη συμβολή των ποταμών Χουάγκ-Που και Γουσόγκ.

Η Σαγκάη αναπτύχθηκε από την περίοδο της δυναστείας Γιουάν, ως κέντρο διακίνησης βαμβακιού. Τον 17ο και 18ο αιώνα εξελίχθηκε σε εμπορικό κέντρο και το 1842 άνοιξε τις πύλες της στο εξαγωγικό εμπόριο.

Έχει αεροδρόμια και σταθμούς επισκευής και συντήρησης αεροπλάνων, πανεπιστήμια και άλλα ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Έχει διυλιστήρια πετρελαίου, σιδηροβιομηχανίες και ναυπηγεία. Παράγει προϊόντα μηχανολογικού εξοπλισμού, χημικά, φαρμακευτικά. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα υφαντουργικά κέντρα του κόσμου. Έχει αναπτύξει χαρτοβιομηχανίες, καπνοβιομηχανίες, βιομηχανίες αυτοκινήτων κτλ.

Η γιγαντιαία αυτή ανάπτυξη της Σαγκάης είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός τεράστιου και μαχητικού προλεταριάτου που αντιστεκόταν στην μπουρζουαζία και ταυτόχρονα πάλευε ηρωικά ενάντια στους ιμπεριαλιστές που ήθελαν να αποικιοποιήσουν τη χώρα. Έτσι, η Σαγκάη γίνεται το κέντρο του επαναστατικού κινήματος στην Κίνα. Είναι στη Σαγκάη που έγινε, τον Ιούνη του 1921, το Ιδρυτικό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας.

Στη διάρκεια της Δεύτερης Κινέζικης Επανάστασης οι εργάτες της Σαγκάης έπαιξαν πρωτοπόρο ρόλο (βλ. σημείωση 26, Η Πορεία προς το Βορρά), αλλά οδηγήθηκαν στην υποταγή και τη σφαγή από την ηγεσία της Κομμουνιστικής Διεθνούς και προσωπικά από τον ίδιο τον Στάλιν. Η Σαγκάη, που κατακτήθηκε από τους γιαπωνέζους ιμπεριαλιστές, το 1937, απελευθερώθηκε από το Λαϊκό Στρατό του Μάο Τσε-τουγκ το Μάη του 1949, (σελ. 17).

[13]. Σουνγιατσενισμός. Από το όνομα του Σουν Γιατ-σεν (1866-1925). Ο Σουν Γιατ-σεν υπήρξε ο πιο αξιόλογος κινέζος αστός επαναστάτης, που πάλεψε με συνέπεια ενάντια στη μαντζουριανή δυναστεία των Τσιγκ και για την ανατροπή των τσιφλικάδων στην Κίνα. Το 1892 τέλειωσε την Ιατρική Σχολή του Χογκ Κογκ και το 1894 ίδρυσε την επαναστατική-δημοκρατική οργάνωση Χσιγκ Τσουγκ Χούι (Εταιρία για την Αναγέννηση της Κίνας).

Στις 25 του Οκτώβρη 1895 οργάνωσε μια ένοπλη εξέγερση ενάντια στη δυναστεία Μαντζού. Η εξέγερση απέτυχε και ο Σουν Γιατ-σεν κατέφυγε στο εξωτερικό (Ιαπωνία, ΕΠΑ, Δυτική Ευρώπη). Το 1905 ίδρυσε στο Τόκιο μια νέα υπό την προεδρία του συμμαχική Εταιρία, την Τουγκ Μεγκ Χούι με όργανό της τον «Μιν Πάο» («Λαϊκό Κήρυκα»), όπου και διατύπωσε τις «Τρεις Αρχές του Λαού»: Εθνισμός (ανατροπή της μαντζουριανής δυναστείας Τσιγκ και αποκατάσταση της κυριαρχίας του κινέζικου έθνους) –Λαϊκή Εξουσία (εγκαθίδρυση δημοκρατικού καθεστώτος) –Λαϊκή Ευημερία (εξίσωση δικαιωμάτων στη γη, που σήμαινε εθνικοποίηση της γης και νοίκιασμά της στους αγρότες).

Γενικά, ο Σουν Γιατ-σεν πίστευε ότι στην Κίνα μπορεί να αποφευχθεί το στάδιο του καπιταλισμού (άποψη των ρώσων Ναρόντνικων) και γι’ αυτές του τις ουτοπίες τον επέκρινε ο Λένιν που πίστευε πως έχει να κάνει με έναν «επαναστάτη δημοκράτη γεμάτο γενναιοφροσύνη και ηρωισμό».

Τα δυο επόμενα χρόνια, 1907-1908, ο Σουν Γιατ-σεν οργάνωσε και καθοδήγησε έξι ένοπλες εξεγέρσεις που πνίγηκαν όλες στο αίμα. Σε πολλές απ’ αυτές πολέμησε ο ίδιος, όπως στην ιστορική σύγκρουση του Τσεναγκουάν, το 1907. Τελικά, κυνηγήθηκε απ’ όλους και από παντού (Ιαπωνία-Ινδοκίνα-Χογκ Κογκ). Αλλά οι εξεγέρσεις συνεχίστηκαν και κορυφώθηκαν τα επόμενα χρόνια, πάντα κάτω από την καθοδήγηση της οργάνωσης Τουγκ Μεγκ Χούι του Σουν Γιατ-σεν. Η Σινχάι Επανάσταση (η επανάσταση που άρχισε το έτος Σινχάι, σύμφωνα με το παλιό κινέζικο ημερολόγιο) ξεκίνησε ως νικηφόρα εξέγερση στο Βουτσάγκ στις 10 του Οκτώβρη 1911, και μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα είχε απλωθεί σε 15 Επαρχίες –σ’ όλη σχεδόν την Κίνα. Η μαντζουριανή δυναστεία, τελικά, κατέρρευσε και η αστική επανάσταση μπήκε στην ημερήσια διάταξη.

Στις 26 του Δεκέμβρη 1911, ύστερα από 16 ολόκληρα χρόνια εξορίας, ο Σουν Γιατ-σεν επιστρέφει από το Κολοράντο της Αμερικής που βρισκόταν στην Κίνα και στις 29 του ίδιου μήνα μια συνέλευση των αντιπροσώπων των εξεγερμένων επαρχιών, στο Νάνκινγκ, έκλεξε τον Σουν Γιατ-σεν Προσωρινό Πρόεδρο της Κινεζικής Δημοκρατίας. Αλλά με την επέμβαση των ιμπεριαλιστών και των αντιδραστικών δυνάμεων της Κίνας, ο Σουν Γιατ-σεν αναγκάζεται σε παραίτηση στις 15 του Φλεβάρη του επόμενου χρόνου και ανακηρύσσεται ως πρόεδρος ο Γιονάν Σι-κάι –ένας από τους μιλιταριστές της Βόρειας Κίνας, που επέβαλε τελικά μια στυγνή στρατιωτική δικτατορία στη χώρα.

Τον Αύγουστο του 1912, ο Σουν Γιατ-σεν, με βασικό πυρήνα το Τουγκ Μεγκ Χούι, ίδρυσε το Κουόμινταγκ όπου και συσπειρώθηκαν όλες οι δημοκρατικές δυνάμεις της ανερχόμενης αστικής τάξης της Κίνας.

«Η επαναστατική δημοκρατία στην Κίνα, θα γράψει ο Λένιν το Μάη του 1913, παρά τις μεγάλες αδυναμίες του αρχηγού της, Σουν Γιατ-σεν (ονειροπόληση και αναποφασιστικότητα, που οφείλονται στο ότι δεν έχει προλεταριακό στήριγμα) έκανε πάρα πολλά για την αφύπνιση του λαού, για την κατάκτηση της ελευθερίας και των συνεπών δημοκρατικών θεσμών», ( «Άπαντα», τόμ. 23, σελ. 142).

Μετά το θάνατο του Γιουάν Σι-κάι και τη διάσπαση της Κίνας σε «Βορρά» και «Νότο», το 1917, ο Σουν Γιατ-σεν έγινε Πρόεδρος και αρχιστράτηγος των δυνάμεων του Νότου με έδρα την Καντόνα. Στο «Βορρά» η εξουσία ουσιαστικά μεταβιβάζεται στους στρατιωτικούς διοικητές των διαφόρων Επαρχιών. Η κυβέρνηση του Πεκίνου είναι πάντα το αποτέλεσμα των δολοπλοκιών και των συγκρούσεών τους, που σπέρνουν το χάος και την καταστροφή σ’ όλη την Κίνα.

Ο Σουν Γιατ-σεν δέχτηκε την Οκτωβριανή Επανάσταση σαν τη «μεγάλη ελπίδα της ανθρωπότητας», ζητώντας τη βοήθειά της. Αλλά ήδη έχουν αρχίσει οι συγκρούσεις ανάμεσα στους φιλόδοξους επιτελείς του για τη διαδοχή, με πρώτο και καλύτερο τον Τσιαγκ Κάι-σεκ.

Ο Σουν Γιατ-σεν πέθανε στο Πεκίνο το Μάρτη του 1925, (σελ. 18).

[14]. Μπουμπνόφ Αντρέι Σεργκέγιεβιτς (1883-1940). Ηγετικό στέλεχος του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Παλιός μπολσεβίκος (1903), έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής τον Αύγουστο του 1917. Στη διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης ο Μπουμπνόφ ήταν μέλος του Στρατιωτικού-Επαναστατικού Κέντρου και υπεύθυνος για την εξασφάλιση του ελέγχου των σιδηροδρομικών σταθμών της Πετρούπολης.

Αρχικά ανήκε στην ομάδα των «Αριστερών Κομμουνιστών». Αμέσως μετά, το 1920-1921, προσχώρησε στην ομάδα του «Δημοκρατικού Συγκεντρωτισμού». Το 1923 υπόγραψε τη δήλωση των 46 Αντιπολιτευομένων. Το 1924 ακολούθησε τον Στάλιν, υποστηρίζοντας την ολέθρια θεωρία για την «οικοδόμηση του σοσιαλισμού σε μια μόνη χώρα», ενάντια στην Αντιπολίτευση.

Το 1925, ο Μπουμπνόφ γίνεται γραμματέας της ΚΕ του Κ.Κ.Ρωσίας (μπ.). Για ένα διάστημα στάλθηκε σαν πολιτικός σύμβουλος στην Κίνα. Αργότερα, έγινε Επίτροπος για την Παιδεία. Στη διάρκεια των μεγάλων εκκαθαρίσεων, στο τέλος της δεκαετίας του 1930, ο Μπουμπνόφ φυλακίστηκε. Αποκαταστάθηκε μετά το θάνατο του Στάλιν, (σελ. 19).

[15]. Η πρόταση αυτή, όπως και άλλες που βάζουμε σε αγκύλες, δεν υπάρχουν στο βιβλίο του Λεόν Τρότσκι, Problems of the Chinese Revolution, New Park Publication, London 1969 (βλ. σελ. 220). Με τον ίδιο τρόπο υπάρχουν μικροδιαφορές ανάμεσα στα ρωσικά και τα γερμανικά πρακτικά που, τελικά, χρησιμοποίησε ο Τρότσκι στο βιβλίο του για την Κινέζικη Επανάσταση, –(σ.τ.μ.), (σελ. 19).

[16]. Λένιν. Το ψευδώνυμο του ρώσου επαναστάτη Βλαντίμιρ Ιλίτς Ουλιάνοφ (1870-1924). Ο Λένιν ήταν ο αναμφισβήτητος ηγέτης της Οκτωβριανής Επανάστασης που, για πρώτη φορά στον κόσμο, οδήγησε την εργατική τάξη στην εξουσία των Σοβιέτ.>/p>

Σε άρθρο του, που δημοσιεύτηκε στη Βρετανική Εγκυκλοπαίδεια το 1926, ο Τρότσκι γράφει ότι ο Λένιν υπήρξε: «Θεωρητικός και πολιτικός του Μαρξισμού, ηγέτης της Οκτωβριανής Επανάστασης, ιδρυτής του Κόμματος των Μπολσεβίκων, επικεφαλής της Διεθνούς και των Σοβιετικών Δημοκρατιών». Εμείς θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ότι χωρίς αμφιβολία ο Λένιν υπήρξε η μεγαλύτερη φυσιογνωμία του 20ού αιώνα. Άνθρωπος με αστείρευτη πίστη και ενέργεια, τεράστια θεωρητική κατάρτιση και ακατάβλητη δύναμη θέλησης. Ο Λένιν αρίστευσε όχι μόνο σαν πολιτικός ηγέτης και οργανωτής, αλλά κι ως φιλόσοφος, οικονομολόγος, δημοσιολόγος, κριτικός λογοτεχνίας κτλ.

Η συνεισφορά του Λένιν στην υπόθεση της εργατικής τάξης και του σοσιαλισμού, στην υπόθεση ολόκληρης της ανθρωπότητας, υπήρξε τεράστια. Από το ογκώδες έργο του (55 μεγάλοι τόμοι) μπορούμε να ξεχωρίσουμε τα παρακάτω: Ποιοι είναι οι «Φίλοι του Λαού» και πώς Πολεμούν τους Σοσιαλδημοκράτες; Το Οικονομικό Περιεχόμενο του Λαϊκισμού και η Κριτική του στο Βιβλίο του Κυρίου Στρούβε, Η ανάπτυξη του Καπιταλισμού στη Ρωσία, Τι να Κάνουμε; Ένα Βήμα Μπρος δυο Βήματα Πίσω, Δυο Τακτικές της Σοσιαλδημοκρατίας στη Δημοκρατική Επανάσταση, Υλισμός και Εμπειριοκριτικισμός, Το Δικαίωμα των Εθνών στην Αυτοδιάθεση τους, Σοσιαλισμός και Πόλεμος, Ιμπεριαλισμός, το Ανώτατο Στάδιο του Καπιταλισμού, Φιλοσοφικά Τετράδια, Κράτος και Επανάσταση, Η Προλεταριακή Επανάσταση κι ο Αποστάτης Κάουτσκι, Ο Αριστερισμός, Παιδική Αρρώστια του Κομμουνισμού κλπ., κλπ. Ένα διαχρονικό έργο που καθοδηγεί και θα καθοδηγεί τους εργαζόμενους όλου του κόσμου στην πάλη τους για κοινωνική απελευθέρωση.

Παρά την καταστροφή του πρώτου στον κόσμο εργατικού κράτους από τους εκφυλισμένους σταλινικούς επίγονους, ο Λένιν απόδειξε στην πράξη ότι ο Σοσιαλισμός δεν είναι απλά μια θεωρητική υπόθεση, αλλά υποστασιοποιεί το μέλλον της διεθνούς εργατικής τάξης κι έτσι το μέλλον ολόκληρης της ανθρωπότητας που σήμερα απειλείται άμεσα από τη βαρβαρότητα που επιβάλλει η διατήρηση του καπιταλιστικού κέρδους.

«Ναι, ο Λένιν ήταν μεγαλοφυής, θα γράψει ο Λεόν Τρότσκι στην Αυτοβιογραφία του (σελ. 434), με όλη την έκταση της ανθρώπινης μεγαλοφυΐας. Αλλά δεν ήταν υπολογιστική μηχανή που ενεργούσε αλάθευτα. Έκανε, ωστόσο, πολύ λιγότερα λάθη από κάθε άλλον, που θα βρισκόταν στη θέση του...», (σελ. 20).

[17]. Καλίνιν Μιχαΐλ Ιβάνοβιτς (1875-1946). Σταλινικός ηγέτης. Πρόεδρος της ΕΣΣΔ για πολλά χρόνια. Παλιός μπολσεβίκος. Μέλος του Κόμματος από το 1898. Μετά την Επανάσταση του Οκτώβρη, έγινε Δήμαρχος της Πετρούπολης. Το 1919 διαδέχτηκε τον Σβερντλόφ στην Προεδρία της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ και, ταυτόχρονα, έγινε μέλος της ΚΕ του Κόμματος. «Ο Καλίνιν, θα γράψει ο Τρότσκι στην Αυτοβιογραφία του, εξελέγη, με δική μου πρωτοβουλία, πρόεδρος της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής, επειδή ήταν πιο κοντά στους μεσαίους αγρότες και ήξερε τις ανάγκες τους», (όπ.π., σελ. 412).

Το 1925, όταν η γραφειοκρατία άρχισε να εδραιώνει την κυριαρχία της στο νεαρό εργατικό κράτος, ο Καλίνιν, μπήκε ανοικτά στην υπηρεσία του Στάλιν, κι έτσι προωθήθηκε σε μέλος του Πολιτικού Γραφείου του Μπολσεβίκικου Κόμματος, θέση που διατήρησε μέχρι το θάνατό του, (σελ. 21).

[18]. Ρουτζουτάκ Γ. Ε. (1887-1938). Ρώσος επαναστάτης, μέλος του Μπολσεβίκικου Κόμματος από το 1905. Μετά την νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης υπήρξε επικεφαλής σε οικονομικές και συνδικαλιστικές θέσεις της νεαρής τότε Σοβιετικής Δημοκρατίας. Από το 1920, ήταν μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Μπολσεβίκικου Κόμματος, του Ανώτατου Συμβουλίου της Λαϊκής Οικονομίας και του Πανενωσιακού Κεντρικού Συμβουλίου των Συνδικαλιστικών Ενώσεων.

Με την ανάδυση της γραφειοκρατίας, ο Ρουτζουτάκ πήρε το μέρος του Στάλιν και τοποθετήθηκε σε θέσεις κλειδιά του γραφειοκρατικού μηχανισμού. Από το 1927 μέχρι το 1932 ήταν μέλος του Πολιτικού Γραφείου του Κόμματος. Με τις μεγάλες εκκαθαρίσεις της δεκαετίας του 1930 εκτελέστηκε από τον Στάλιν, (σελ. 21).

[19]. Βοροσίλοφ Κλίμεντ Γιεφρέγοβιτς (1881-1969). Σταλινικός ηγέτης, μέλος του Κόμματος από το 1903. Στην Επανάσταση του 1917 έπαιξε ένα δευτερεύοντα στρατιωτικό και καθόλου πολιτικό ρόλο, ενώ στη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου είχε συνταχθεί με τον Στάλιν στη λεγόμενη «Πολεμική Αντιπολίτευση» ενάντια στον Τρότσκι και την ηγεσία του Κόκκινου Στρατού.

Για τη στάση του αυτή «ανταμείφθηκε» από τον Στάλιν, που μετά την επικράτηση της γραφειοκρατίας τον προώθησε σε μια σειρά από θέσεις καίριας σημασίας στην ηγεσία του Κόκκινου Στρατού.

«Η βιογραφία του Βοροσίλοφ, θα γράψει αργότερα ο Λεόν Τρότσκι, μαρτυρεί τη ζωή ενός επαναστάτη προλετάριου: Ηγέτης σε απεργίες, παράνομη δουλειά, φυλακές, εξορίες. Αλλά, όπως πολλοί άλλοι απ’ τα στρώματα της σημερινής ηγεσίας, ο Βοροσίλοφ δεν ήταν τίποτ’ άλλο από ένας εθνικός επαναστάτης... Στην Επανάσταση του Φλεβάρη, ο Βοροσίλοφ, όπως κι ο Στάλιν, υποστήριζαν την κυβέρνηση Γκουτσκόφ-Μιλιουκόφ απ’ τα αριστερά. Ήταν δημοκράτες επαναστάτες των άκρων, καθόλου όμως διεθνιστές...», (Η Ζωή μου, σελ. 416).

Ο Βοροσίλοφ θεωρείται υπεύθυνος, μαζί με τον Στάλιν, για τις μαζικές εκτελέσεις στον Κόκκινο Στρατό, το 1938. Μετά τις εκκαθαρίσεις, μετά δηλαδή τη δολοφονία των πιο ικανών στελεχών του Κόκκινου Στρατού –ηγετών που είχαν ατσαλωθεί στη φωτιά του Εμφυλίου Πολέμου, ο Στάλιν προώθησε τον Βοροσίλοφ σε αρχηγό των σοβιετικών ενόπλων δυνάμεων.

Στρατιωτική μετριότητα, ο Βοροσίλοφ, στάθηκε ανίκανος να διεξάγει με επιτυχία έστω και μικρής κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις –κάτι που φάνηκε στον ρωσο-φιλανδικό πόλεμο του 1940. Η ευθύνη του, επίσης, είναι τεράστια για τις συντριπτικές ήττες που έπαθε ο Κόκκινος Στρατός με την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας στη Σοβιετική Ένωση, τον Ιούνη του 1941. Ο Βοροσίλοφ παραμερίστηκε από την ηγεσία μετά το θάνατο του Στάλιν, (σελ. 21).

[20]. Μποροντίν Μιχαΐλ Μάρκοβιτς (1884-1953). Σταλινικός ηγέτης εβραϊκής καταγωγής. Το πραγματικό του όνομα ήταν Μιχαΐλ Γκρούτσενμπεργκ. Πρώην μέλος της Μπουντ από το 1903. Το 1909 πιάστηκε και εξορίστηκε στη Σιβηρία, αλλά τον ίδιο χρόνο δραπέτευσε και κατάφυγε στις ΕΠΑ.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση επέστρεψε στη Σοβιετική Ένωση. Έγινε μέλος του Μπολσεβίκικου Κόμματος και στάλθηκε σαν αντιπρόσωπος της Διεθνούς διαδοχικά στη Σκανδιναβία, στο Μεξικό, στην Ισπανία, στην Τουρκία και τη Μεγάλη Βρετανία.

Παίρνοντας το μέρος του Στάλιν στην πάλη με την Αριστερή Αντιπολίτευση και τον Λεόν Τρότσκι, διείσδυσε στους μηχανισμούς του Κόμματος και του κράτους. Το 1924, ο Στάλιν τον έστειλε στην Κίνα ως πολιτικό σύμβουλο του Σουν Γιατ-σεν. Εδώ ο Μποροντίν ξεπέρασε τον εαυτό του, ακολουθώντας πιστά τη γραμμή του Στάλιν για προσχώρηση, ατομική μάλιστα, των κινέζων κομμουνιστών στο Κουόμινταγκ. Όταν, το 1927, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ διέκοψε τις σχέσεις του με το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας, ο Μποροντίν επέστρεψε στη Σοβιετική Ένωση και εργάστηκε σε διάφορα πόστα του γραφειοκρατικού μηχανισμού.

Ο Μποροντίν εξαφανίστηκε το Φλεβάρη του 1949 σε ένα κύμα συλλήψεων που ο Στάλιν κατεύθυνε εναντίον των Εβραίων διανοουμένων. Πέθανε το 1953 σε ένα στρατόπεδο καταναγκαστικής εργασίας, (σελ. 22).

[21]. Η Κυβέρνηση του Βουχάν ήταν η κυβέρνηση του «αριστερού» Κουόμινταγκ με πρωθυπουργό τον Βαγκ Τσιν-βέι, που έκανε το δικό του αντεπαναστατικό πραξικόπημα στο τέλος του Μάη 1927, ένα περίπου μήνα μετά το πραξικόπημα του Τσιαγκ Κάι-σεκ στη Σαγκάη –(σ.τ.μ.), (σελ. 23).

[22]. Σαντουνγκικούς αποκαλεί τις δυνάμεις του στρατιωτικού διοικητή της Σαγκάης Λι Πάο-τσαγκ (Βλ. σημείωση 26, Η Πορεία προς το Βορρά) –(σ.τ.μ.), (σελ. 23).

[23]. Τσεν Του-χσιου (1879-1942). Ιδρυτής και Γενικός Γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας μέχρι τον Αύγουστο του 1927. Έγινε ο αποδιοπομπαίος τράγος για τις σταλινικές προδοσίες στην Κίνα και διαγράφηκε από το Κόμμα. Στην ουσία επειδή αρνήθηκε να καλύψει τις ευθύνες του ίδιου του Στάλιν για τη συντριβή της Δεύτερης Κινέζικης Επανάστασης.

Ο Τσεν Του-χσιου ήταν ένας από τους πιο αξιόλογους κινέζους διανοούμενους. Ως Πρύτανης του Πανεπιστημίου του Πεκίνου ασκούσε μια τεράστια επίδραση στην κινέζικη νεολαία.

Μετά τη διαγραφή του από το Κόμμα προσέγγισε την Αντιπολίτευση και τον Τρότσκι που δέχτηκε τη συνεργασία μαζί του, τονίζοντας ότι, παρά τις διαφωνίες που είχε με τον Τσεν Του-χσιου, οι ένοχοι για την ήττα της Κινέζικης Επανάστασης βρίσκονταν στη Μόσχα.

Ο Τσεν Του-χσιου δημοσίευσε το 1930 στο «Δελτίο της Αριστερής Αντιπολίτευσης» ένα συνταρακτικό κείμενο στο οποίο απόδειχνε με αδιάσειστα στοιχεία τον ολέθριο ρόλο του Στάλιν και των ανθρώπων του στην Κινέζικη Επανάσταση. Πέθανε το 1942 σε μια φυλακή του Τσιαγκ Κάι-σεκ, (σελ. 24).

[24]. Η πρόταση που βάζουμε σε αγκύλη υπάρχει στο ρωσικό κείμενο, αλλά δεν υπάρχει στο βιβλίο του Τρότσκι (βλ. υποσημείωση 15) –(σ.τ.μ.), (σελ. 24).

[25]. Βαγκ Τσιν-βέι (1883-1944). Κινέζος εθνικιστής ηγέτης που πήρε μέρος κάτω από την καθοδήγηση του Σουν Γιατ-σεν στην προετοιμασία της αστικής επανάστασης στην Κίνα –επανάσταση που έμεινε στην ιστορία σαν η Πρώτη Κινέζικη Επανάσταση (1910-1911). Το 1925 τέθηκε επικεφαλής μιας κυβέρνησης του Κουόμινταγκ στην Καντόνα που την 1η του Απρίλη αυτοανακηρύχτηκε σε Εθνική Κυβέρνηση της Κίνας. Με στρατιωτικές επιδρομές, η κυβέρνηση αυτή επιβλήθηκε σ’ όλες τις επαρχίες της Νοτιοδυτικής Κίνας (Κουαγκσί, Κουιτσόου, Κουαντούγκ και Χουνάν), (βλ. Χάρτη 2).

Με την Πορεία προς το Βορρά η κυβέρνηση του Βαγκ Τσιν-βέι μεταφέρθηκε, το Σεπτέμβρη του 1926, στο Βουχάν, ενώ ο Τσιαγκ Κάι-σεκ μετάφερε την έδρα του στρατηγείο του πρώτα στο Ναντσάγκ και μετά στο Νάνκινγκ, για να βρίσκεται κοντά στη Σαγκάη, (βλ. Χάρτη 1).

Σαν ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του Κουόμινταγκ, ο Βαγκ Τσιν-βέι βρισκόταν σε συνεχή σύγκρουση με τον Τσιαγκ Κάι-σεκ. Σε μια τέτοια σύγκρουση, ύστερα από τη σφαγή της Σαγκάης και του Νάνκινγκ, ο Στάλιν έσπρωξε του κινέζους κομμουνιστές στην αγκαλιά του Βαγκ Τσιν-βέι, τη στιγμή που ο ίδιος προετοιμαζόταν για μια ακόμα μεγαλύτερη σφαγή ενάντια στους εργάτες και τους αγρότες.

Στο μεταξύ, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ έστησε τη δική του «εθνική κυβέρνηση» στο Νάνκινγκ, ενώ ο Βαγκ Τσιν-βέι χρησιμοποίησε το κύρος, τη δύναμη και την επιρροή του Κ.Κ.Κίνας για να επεκτείνει και να εδραιώσει τη θέση του σ’ όλη την Κεντρική Κίνα –σαν ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στις σχέσεις του με τον «αρχιστράτηγο».

Στα τέλη του Μάη που τα βρήκαν μεταξύ τους –και με τους ιμπεριαλιστές– ο «αριστερός» Βαγκ Τσιν-βέι αρχίζει τη δική του γενική σφαγή σ’ όλη την περιοχή. Έτσι, οι δυο κλίκες του Κουόμινταγκ ξαναενώθηκαν, έδωσαν τα χέρια, πατώντας στα πτώματα των επαναστατών –έθεσαν εκτός νόμου τους κομμουνιστές, διέλυσαν τα Συνδικάτα και τις Αγροτικές Ενώσεις και ξαπόλησαν ένα φοβερό κύμα τρομοκρατίας σ’ ολόκληρη τη χώρα.

Μετά την επίθεση των γιαπωνέζων ιμπεριαλιστών, το 1937, ο Βαγκ Τσιν-βέι έγινε το όργανό τους, προεδρεύοντας σε μια κυβέρνηση ανδρείκελο των κατακτητών στην Κίνα, (σελ. 26).

[26]. Η Πορεία προς το Βορρά ήταν μια εκστρατεία που άρχισαν τον Ιούλη του 1926 τα στρατεύματα του Κουόμινταγκ, με αρχιστράτηγο τον Τσιαγκ Κάι-σεκ για την κατάκτηση της Κεντρικής και Βόρειας Κίνας, ενάντια στους μιλιταριστές που κυριαρχούσαν στις διάφορες Επαρχίες. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ είχε στη διάθεσή του σύγχρονα ρωσικά όπλα και ένα πιστό επιτελείο ρώσων συμβούλων που ήταν ικανοί να υποτάξουν το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας κι έτσι και τις εξαθλιωμένες εργατικές και αγροτικές μάζες στις ανάγκες της εθνικής μπουρζουαζίας.

Οι δυνάμεις του Κουόμινταγκ ξεκίνησαν από τις νότιες Επαρχίες Κουάγκτουγκ (Καντόνα) και Κουαγκσί, όπου κυριαρχούσαν, με μια εισβολή μεγάλων δυνάμεων στις Επαρχίες Κιαγκσί, Χουνάν και Χουπέχ (βλ. Χάρτη 1). Τα κύρια συνθήματα του Κουόμινταγκ ήταν μείωση κατά 25% στο ενοίκιο της γης και βελτίωση των συνθηκών εργασίας.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο Τσιαγκ Κάι-σεκ, πριν ξεκινήσει την εκστρατεία του, φρόντισε να εδραιώσει την εξουσία του στα μετόπισθεν: στις 20 του Μάρτη 1926, με ένα ξαφνικό πραξικόπημα στην περιοχή, έθεσε κάτω από τον πλήρη στρατιωτικό και πολιτικό έλεγχό του την όλη κατάσταση –τσάκισε το απεργιακό κύμα στην Καντόνα και το Χογκ Κογκ και υπόταξε το αγροτικό κίνημα του Κουάγκτουγκ. Ο Στάλιν και οι άνθρωποί του στην Κίνα απέκρυψαν αυτά τα γεγονότα. Ήταν, λέγανε, «εφεύρεση των ιμπεριαλιστών».

Και κάτι άλλο: το Μάη του 1926 ο Τσιαγκ Κάι-σεκ έβαλε κι άλλους όρους για την παραπέρα συνεργασία του με το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας. Στην Ολομέλεια της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του Κουόμινταγκ, οι ρώσοι σύμβουλοι και το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας, όχι μόνο υποσχέθηκαν να περιορίσουν την προπαγάνδα τους μέσα στο Κουόμινταγκ, αλλά και να περιορίσουν τη συμμετοχή των μελών και οπαδών τους στις Επιτροπές του Κουόμινταγκ –δεν έπρεπε να ξεπερνούν το ένα τρίτο των μελών κάθε Επιτροπής.

Εδώ θα πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι στην Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή του Κουόμινταγκ κατείχαν σημαντικές θέσεις πολλά στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας –ο Μάο Τσε-τουγκ, ο Λι Ντα-τσάο, ο Λιν Τσου-χαν, ο Πεν Μπάι και πολλοί άλλοι.

Μ’ αυτό τον τρόπο, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ εξασφάλισε την εκλογή του στην προεδρία της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του Κουόμινταγκ και στην προεδρία της παντοδύναμης Μόνιμης Επιτροπής του. Και έτσι ήταν έτοιμος για την Πορεία προς το Βορρά!

Η εκστρατεία αυτή συνέπεσε και εντατικοποίησε το ξέσπασμα ενός μαζικού κινήματος σ’ αυτές τις Επαρχίες. Εκατομμύρια εργάτες και αγρότες ξεσηκώθηκαν και σάρωναν κυριολεκτικά στο πέρασμά τους τις δυνάμεις των πολέμαρχων-μιλιταριστών που μέχρι τότε λυμαίνονταν όλη την Κίνα!

Το Σεπτέμβρη οι δυνάμεις του Κουόμινταγκ έχουν κιόλας καταλάβει την πεδιάδα Γιαγκτσέ και το Δεκέμβρη ο Βαγκ Τσιν-βέι θα μεταφέρει την έδρα της κυβέρνησής του στο Βουχάν όπου ήταν το κέντρο του εργατικού και αγροτικού κινήματος. Στο Βουχάν μεταφέρθηκε επίσης και η έδρα της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής του Κουόμινταγκ. Αντίθετα, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ, ως διοικητής του Εθνικού Επαναστατικού Στρατού (έτσι είχαν βαφτίσει οι σταλινικοί κεντριστές το αντεπαναστατικό στρατιωτικό επιτελείο του Κουόμινταγκ) προτίμησε μέσω του Ναντσάγκ να πλησιάσει προς τη Σαγκάη –το μεγάλο αυτό προλεταριακό κέντρο που έκλεινε μεγάλους κινδύνους για το καθεστώς.

Αλλά την ίδια στιγμή που οι μάζες ξεσηκώνονταν και προπορεύονταν, διευκολύνοντας την προέλαση των στρατευμάτων του Τσιαγκ Κάι-σεκ προς το Βορρά, με τις κινητοποιήσεις τους, τις απεργίες, τις καταλήψεις και τις διεκδικήσεις τους, στο βαθμό που δεν ικανοποιούνταν, μετατρέπονταν σ’ ένα φοβερό εμπόδιο για την κίνηση των εθνικιστικών στρατευμάτων (οι Αγροτικές Ενώσεις είχαν τις δικές τους ένοπλες πολιτοφυλακές που αντιστέκονταν ηρωικά σε κάθε καταστολή). Έτσι, η πορεία διαμέσου του Κιαγκσί προς τη Σαγκάη είχε σχεδόν σταματήσει. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ νοστάλγησε την «ησυχία» της Καντόνας, όπου είχαν απαγορευτεί οι απεργίες και είχε βίαια αναχαιτιστεί το κίνημα των μαζών.

Έτσι, το Φλεβάρη του 1927, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ άρχισε να χτυπάει ένοπλα τις κινητοποιήσεις των μαζών, να διαλύει τα Συνδικάτα και τις Αγροτικές Ενώσεις και να απαγορεύει τις απεργίες. Αυτό, όμως, τον οδήγησε σε μια καταστροφή. Η Πορεία προς το Βορρά βούλιαξε στα στάσιμα αυτά νερά της καταστολής.

Μπροστά στο αδιέξοδο, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ απευθύνεται ξανά στον Στάλιν και τους συμβούλους του –στα στελέχη και γενικά στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας δεν δόθηκε ποτέ ο λόγος. Έτσι, με εντολές και απειλές ξανακινητοποιούνται, στις αρχές του Φλεβάρη, οι κινέζικες μάζες και σε λίγες μέρες τα στρατεύματα του Κουόμινταγκ βρίσκονται στα προάστια της Σαγκάης.

Περιμένοντας την άφιξη των εθνικιστικών στρατευμάτων, οι εργάτες της Σαγκάης θέλησαν να απελευθερώσουν οι ίδιοι την πόλη από τους μιλιταριστές του Βορρά: μια πρώτη εξέγερση στις 24 του Οκτώβρη 1926 είχε ήδη πνιγεί στο αίμα. Στις 22 του Φλεβάρη 1927 κάλεσαν ξανά σε γενική απεργία που εξελίχτηκε αμέσως σε ένοπλη εξέγερση.

Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ έδωσε εντολή στα εθνικιστικά στρατεύματά του να μην επέμβουν, αφήνοντας τον στρατιωτικό κυβερνήτη της Σαγκάης, Λι Πάο-Τσαγκ να καταστείλει την εξέγερση με μια πραγματική σφαγή –αργότερα, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ θα τον ανταμείψει γι’ αυτή του την υπηρεσία, προσφέροντάς του μια θέση στο στρατό των εθνικιστών.

Το Μάρτη, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ θα εξαπολύσει ένα φοβερό κύμα τρομοκρατίας σ’ όλες τις περιοχές που είχε καταλάβει κι όπου υπήρχε ισχυρό εργατικό και αγροτικά κίνημα: στο Ναντσάγκ, το Τσιουτσιάγκ, το Αντσίγκ, το Βουχού κλπ., (βλ. Χάρτη 2).

Παρόλα αυτά, οι εργάτες της Σαγκάης προετοιμάζουν νέα εξέγερση: στις 21 του Μάρτη, με μια ηρωική και νικηφόρα επίθεσή τους αναγκάζουν του Βόρειους μιλιταριστές να εγκαταλείψουν την πόλη –τις επόμενες μέρες την παραδίδουν στους εθνικιστές.

Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ μπήκε θριαμβευτής στη Σαγκάη στις 26 του Μάρτη κάτω από τα χειροκροτήματα των λαϊκών μαζών που είχαν κινητοποιήσει οι σύμβουλοι του Στάλιν. Για 21 ημέρες, βεβαιώνει ο Χιτάροβ, υπήρχε κομμουνιστική κυβέρνηση στη Σαγκάη!

Ύστερα από τρεις βδομάδες, στις 11 του Απρίλη, κι αφού τα βρήκε με τους ντόπιους και ξένους τραπεζίτες, ο Τσιαγκ Κάι-σεκ εξαπόλυσε μια σφαγή που όμοιά της δεν είχαν γνωρίσει ποτέ οι εργάτες της Σαγκάης. Το πραξικόπημα ολοκληρώθηκε με τη συγκρότηση μιας δικής του κυβέρνησης στο Νάνκινγκ με πρωθυπουργό τον ίδιο –ενάντια στον εχθρό-σύμμαχό του Βαγκ Τσιν-βέι που είχε το δικό του κέντρο και τη δική του κυβέρνηση στο Βουχάν.

Ο Στάλιν και οι σύμβουλοί του δεν έβγαλαν, βέβαια, κανένα μάθημα. Ο Τσιαγκ Κάι-σεκ είναι ο «κακός». Ο «καλός» είναι ο Βαγκ Τσιν-βέι, και γι’ αυτό θεωρούν την κυβέρνηση του σαν «το πρότυπο της δημοκρατικής δικτατορίας του προλεταριάτου και της αγροτιάς» (Χιτάροβ), την ώρα που προετοιμάζει τη δική του, πιο ανελέητη σφαγή. Και πράγματι, το τελευταίο δεκαήμερο του Μάη ο Βαγκ Τσιν-βέι και η κυβέρνησή του έκαναν το δικό τους πραξικόπημα –εξαπολύσανε ένα πρωτοφανές κύμα βίας και τρομοκρατίας στις Επαρχίες Χουνάν και Κιαγκσί. Διαλύσανε τα Συνδικάτα και τις Αγροτικές Ενώσεις και σφάξανε όλους όσους αντιστάθηκαν. Οι κομμουνιστές που επέζησαν πήραν το δρόμο για τις φυλακές και τις εξορίες.

Να θυμίσουμε ότι στην κυβέρνηση του Βαγκ Τσιν-βέι υπήρχαν δυο υπουργοί του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας: ο Χσιου Τσάο-γιεν –υπουργός Εργασίας, και ο Ταγκ Πιγκ-σαν –υπουργός Γεωργίας. Έτσι εξασφαλιζόταν το άλλοθι της προετοιμασίας για τη σφαγή. Και προσοχή μιλάμε για τον Βαγκ Τσιν-βέι και το ΚΚΚίνας του 1927 κι όχι για τον Παπανδρέου και το ΚΚΕλλάδας του 1945!!!

«Επικεφαλής της κυβέρνησης του Βουχάν, θα γράψουν αργότερα οι σταλινικοί επαγγελματίες πλαστογράφοι, ήταν ο τετραπέρατος μηχανορράφος Βαγκ Τσιν-βέι. Παρίστανε τον αριστερό και παρά το προσωπικό μίσος εναντίον του Τσιαγκ Κάι-σεκ στην ουσία είχε τα ίδια φρονήματα μ’ εκείνον», («Παγκόσμια Ιστορία της Ακαδημίας Επιστημών της ΕΣΣΔ», τόμος Θ1, σελ. 161).

Στα μέσα του Ιούλη τα πραξικοπήματα σ’ όλη την Κεντρική Κίνα έχουν ήδη ολοκληρωθεί: οι κομμουνιστές έχουν αποκλειστεί από το Κουόμινταγκ, το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει τεθεί εκτός νόμου κι έχουν διαλυθεί τα Συνδικάτα και οι Αγροτικές Ενώσεις. Κι όλα αυτά μέσα από τέτοια πογκρόμ και σφαγές που όμοιά τους δεν έχουμε ξαναδεί στην ιστορική πορεία της εργατικής τάξης και γενικά των καταπιεζομένων μαζών. Οι Τσιαγκ Κάι-σεκ και Βαγκ Τσιν-βέι τα έχουν τώρα βρει κι έχουν ενωθεί κάτω από μια κοινή κυβέρνηση. Ανώτατο όργανο εξουσίας έχει πάλι ανακηρυχτεί το Συνέδριο του Κουόμινταγκ κι ανάμεσα στα Συνέδρια κυριαρχεί η Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή που διορίζει και την κυβέρνηση.

Την ίδια στιγμή οι μιλιταριστές του Βορρά έχουν καταρρεύσει και η προέλαση των στρατοκρατών του Κουόμινταγκ συνεχίζεται τώρα χωρίς κανένα εμπόδιο. Τον επόμενο χρόνο, τον Ιούνη του 1928, θα μπουν θριαμβευτικά στο Πεκίνο, τσακίζοντας τη μιλιταριστική κλίκα του Τσαγκ Τσο-λιν. Στην τελική αυτή επίθεση θα υποταχτούν τρομοκρατημένοι και θα πάρουν μέρος πολλοί πολέμαρχοι του Βορρά, όπως ο Γεν Σιν-σαν του Σανσί και ο Κουό Μιν-τσουν του Σενσί, (βλ. Χάρτη 1) (βλ. Χάρτη 2). Έτσι, θα ενοποιήσουν την Κίνα με πρωτεύουσα το Νάνκινγκ και θα αναγνωριστούν απ’ όλες τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Σε μια τέτοια περίοδο αντεπανάστασης και μαζικής τρομοκρατίας σε όλη τη χώρα, ο Στάλιν διατάζει εξεγέρσεις. Χρειάζεται άλλοθι και επιχειρήματα ενάντια στην Αντιπολίτευση. Έτσι, δυο βδομάδες μετά το πραξικόπημα στην Επαρχία Κιαγκσί και τη σφαγή των εργατών και των αγροτών, ο Στάλιν παραγγέλλει μια εξέγερση στην πρωτεύουσά της, το Ναντσάγκ, που αρχίζει την 1η του Αυγούστου 1927. Στην εξέγερση παίρνουν μέρος, μαζί με τους εργάτες και τους αγρότες που κινητοποιήθηκαν, ορισμένες μεγάλες μονάδες του στρατού της Βόρειας Πορείας –30.000 μαχητές που έχουν στελέχη του Κ.Κ.Κίνας επικεφαλής τους: Τσου Εν-λάι, Τσου Τεχ, Γιε Τιγκ, Χε Λουγκ.

Τέσσερεις μέρες μετά την κατάληψη της πόλης, η ηγεσία ξεκινάει μια πορεία προς τον Νότο, με στόχο να καταλάβουν την Επαρχία Κουάγκτουγκ και να κάνουν την Καντόνα επαναστατική τους πρωτεύουσα.

Σ’ όλη την απόσταση των 700 περίπου χιλιομέτρων μέχρι την Καντόνα, οι στρατιώτες και οι εργάτες που πορεύονταν μαζί τους, μάχονται ενάντια στις δυνάμεις του Τσιαγκ Κάι-σεκ που τους έχουν περικυκλωμένους και τους χτυπούν από παντού. Στην τελευταία τους μάχη, το Σεπτέμβρη, λίγο πριν από την Καντόνα, κυριολεκτικά κατακρεουργήθηκαν –επέζησαν, όπως ομολογούν οι ίδιοι οι σταλινικοί, λιγότεροι από 2000 μαχητές που κατέφυγαν στα γύρω βουνά όπου οργάνωσαν τη «σοβιετική εξουσία» τους.

Τέτοιες τυχοδιωκτικές ενέργειες οργανώθηκαν σ’ όλες τις αγροτικές περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Κίνας, που τις αποκάλεσαν εξεγέρσεις της «φθινοπωρινής σοδιάς», εκμεταλλευόμενοι την αντίσταση των αγροτών στους τσιφλικάδες που συνήθως αυτή την περίοδο απαιτούσαν την πληρωμή των ενοικίων για τη γη τους. Στα σύνορα των Επαρχιών Κιαγκσί και Χουνάν αρχηγός της «φθινοπωρινής σοδιάς» ήταν ο Μάο Τσεν-τουγκ, στην περιοχή του Χουνάν ήταν οι Τσου Τεχ, Τσεν Ιζ και Λιν Μπιάο, ενώ στο Κουάγκτουγκ επικεφαλής των αγροτών ήταν ο Πεν Μπάι.

Στις 7 του Αυγούστου 1927 συγκαλείται μια Έκτακτη Συνδιάσκεψη του Κ.Κ.Κίνας που βάζει τέλος «στη συνθηκολόγα γραμμή του Τσεν Του-χσιου και τον απομακρύνει από την ηγεσία». Η Έκτακτη αυτή Συνδιάσκεψη έκλεξε νέα ηγεσία με τους Τσιεν Τσιου-πέι, Λι Λι-σαν, Τσου Εν-λάι και Τσαγκ Κουό-τάο

Η αλήθεια, βέβαια, είναι ότι ο Τσεν Του-χσιου είχε παραιτηθεί από τις αρχές του Ιούλη, την περίοδο που κορυφώθηκαν οι σφαγές από το «αριστερό» Κουόμινταγκ στο Βουχάν, ενώ οι εντολές της Μόσχας ήταν οι κομμουνιστές να παραμείνουν με κάθε θυσία στο Κουόμινταγκ.

«Η Διεθνής, έγραφε στο γράμμα της παραίτησής του, θέλει να εφαρμόσουμε τη δική μας πολιτική, από τη μια, και, από την άλλη, δεν μας επιτρέπει να φύγουμε από το Κουόμινταγκ. Δεν υπάρχει πραγματικά διέξοδος και δεν μπορώ να συνεχίσω τη δουλειά μου», («Γράμμα στους Συντρόφους του Κομμουνιστικού Κόμματος»).

Ένας άλλος τυχοδιωκτισμός –που τον χρειαζόταν ο Στάλιν για να καλύψει την εξόντωση της Αντιπολίτευσης στο Δέκατο Πέμπτο Συνέδριο του Κόμματος– οργανώθηκε ύστερα από λίγο στην Καντόνα με βασικούς καθοδηγητές τους συμβούλους του Στάλιν, Νόιμαν, Λοζόβσκι, Λομιναντζέ κ.ά.

Το βράδι της 11 του Δεκέμβρη 1927 οι ηγέτες του Κ.Κ.Κίνας κάλεσαν σε εξέγερση στην Καντόνα και οι εργάτες κατάλαβαν ένα μεγάλο μέρος της πόλης και εγκαθίδρυσαν μια Επαναστατική Κυβέρνηση με επικεφαλής τους Σου Τσζάο-τσεγκ και Τζαν Τάι-λέι –ένα Σοβιέτ που τα πρώτα του μέτρα είχαν ένα πέρα για πέρα σοσιαλιστικό χαρακτήρα: εθνικοποίηση των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων, των τραπεζών και των μεταφορών, εθνικοποίηση της γης και διανομή της στους αγρότες, εθνικοποίηση των κατοικιών κτλ.

Βέβαια το «Συμβούλιο των Αντιπροσώπων Εργατών, Αγροτών και Στρατιωτών της Καντόνας», που ανάλαβε την εξουσία στις 11 του Δεκέμβρη 1927 ήταν ένα Σοβιέτ διορισμένο για τις ανάγκες της στιγμής. Το «Συμβούλιο των Αντιπροσώπων» αποτελούνταν από 15 άτομα που είχαν επιλεγεί σε μια μυστική συνάντηση των οργανωτών της εξέγερσης στις 7 του Δεκέμβρη. Οι 9 αντιπροσώπευαν τους 3000 κομμουνιστές εργάτες που πήραν μέρος στην εξέγερση, οι 3 ήταν αντιπρόσωποι του συντάγματος των 1200 ευέλπιδων και οι άλλοι 3 ονομάστηκαν αντιπρόσωποι των αγροτών. Αυτές τις πληροφορίες δίνει ο Χουάν Πιγκ, «Υπουργός Εξωτερικών» της 2ήμερης Κομμούνας της Καντόνας στη συλλογή «Η Κομμούνα της Καντόνας» (σελ. 89-90, Σαγκάη, 1930).

Παρά τον ηρωισμό των εργατών και των στρατιωτών που πρωτοστάτησαν στις συγκρούσεις η εξέγερση πνίγηκε στο αίμα την επόμενη μέρα –έξι χιλιάδες προλετάριοι, τα πιο αφοσιωμένα στελέχη της επανάστασης, δολοφονήθηκαν από τους πενήντα χιλιάδες καλά οπλισμένους στρατιώτες του Κουόμινταγκ και τα ιμπεριαλιστικά στρατεύματα που σπεύσανε σε βοήθειά τους.

Ο Γιετ Τιγκ, στρατιωτικός διοικητής της εξέγερσης, υπολογίζει τον πραγματικό αριθμό των μαχητών που συμμετείχαν στις συγκρούσεις σε 4.200 άτομα (1200 μαθητές των Στρατιωτικών Σχολών και 3000 εργάτες).

Το Έκτο Συνέδριο του Κ. Κ. Κίνας, που έγινε τον Ιούνη-Ιούλη του 1928, ολοκλήρωσε τη συντριβή του «δεξιού οπορτουνισμού» και καταδίκασε τα «τυχοδιωκτικά σφάλματα» των ένοπλων εξεγέρσεων στις μεγάλες πόλεις, αλλά οι τυχοδιωκτισμοί συνεχίστηκαν κάτω από την ηγεσία του Λι Λι-σαν. Η μόνη διαφορά είναι ότι το Κόμμα εγκατέλειψε την εργατική τάξη και εγκαθιδρύει τώρα τις «σοβιετικές εξουσίες» του και τον «Κόκκινο Στρατό» του στις δύσβατες ορεινές περιοχές του Κιαγκσί, του Χουνάν και του Χουπέχ.

Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία, λέει και τονίζει ο Τρότσκι στο δοκίμιό του, ότι οι κινέζοι επαναστάτες, εργάτες και αγρότες, έδειξαν ιδιαίτερη αυτοθυσία στην πάλη. Αλλά μαζί με την επανάσταση τους, τούς οδήγησε στη συντριβή μια οπορτουνιστική ηγεσία. Όχι, βέβαια, εκείνη που βρισκόταν στην Καντόνα, στη Σαγκάη και στο Βουχάν, αλλά αυτή που τους καθοδηγούσε από τη Μόσχα –η ηγεσία της Κόμιντερν με επικεφαλής τον Στάλιν!!!

Ας επαναλάβουμε γι’ άλλη μια φορά τα ίδια τα λόγια του Λεόν Τρότσκι σ’ ότι αφορά τις σχέσεις της εργατικής τάξης με την αποικιακή μπουρζουαζία:

«Ο μοναδικός “όρος” κάθε συμφωνίας με την μπουρζουαζία, συμφωνία μεμονωμένη, πρακτική, περιορισμένη σε μέτρα που πρέπει να παρθούν, προσαρμοσμένη σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, συνίσταται στο να μην ανακατεύεις τις οργανώσεις και τις σημαίες, ούτε άμεσα ούτε έμμεσα, ούτε για μια μέρα ούτε για μια ώρα, στο να διακρίνεις το κόκκινο από το μπλε, στο να μην πιστεύεις με κανέναν τρόπο ότι η μπουρζουαζία είναι ικανή ή διατεθειμένη να διεξάγει μια πραγματική πάλη ενάντια στον ιμπεριαλισμό κι ότι δεν θα μπει εμπόδιο στους εργάτες και τους αγρότες... Από πολλά χρόνια έχει ειπωθεί ότι συμφωνίες αυστηρά πρακτικές, που δεν μας δένουν με κανένα τρόπο, που δεν μας υποχρεώνουν σε τίποτε από πολιτική άποψη, μπορούν, αν αυτές μας συμφέρουν τη συγκεκριμένη στιγμή, να κλειστούν και με τον ίδιο το διάβολο...», (Λεόν Τρότσκι: Η Τρίτη Διεθνής μετά τον Λένιν, σελ. 179, Εκδόσεις «ΑΛΛΑΓΗ»), (σελ. 26).

[27]. Νάνκινγκ. Πόλη της κεντροανατολικής Κίνας και πρωτεύουσα της Επαρχίας Κιαγκσού. Έχει λιμάνι στον ποταμό Γιαγκτσέ και είναι μεγάλο βιομηχανικό και συγκοινωνιακό κέντρο. Υπήρξε έδρα τοπικών αυτοκρατοριών και εθνικιστικών κυβερνήσεων. Χρίστηκε δυο φορές πρωτεύουσα της Κίνας, και στέγασε ένα καθεστώς «ανδρεικέλων» των γιαπωνέζων ιμπεριαλιστών. Στη διάρκεια της αντιμοναρχικής επανάστασης του 1911 το Νάνκινγκ υπήρξε η έδρα της Προσωρινής Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Κίνας μέχρι τη μεταφορά της στο Πεκίνο.

Στη Δεύτερη Κινέζικη Επανάσταση του 1925-1927 το Νάνκινγκ έπαιξε σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις –δεν είναι καθόλου τυχαίο που ο Τσιαγκ Κάι-σεκ το επέλεξε για έδρα του στρατηγείου του και της κυβέρνησής του.

Στις 24 του Μάρτη 1927, οι αμερικάνοι και άγγλοι ιμπεριαλιστές βομβάρδισαν ανελέητα το Νάνκινγκ με τον πολεμικό τους στόλο, βοηθώντας τον Τσιαγκ Κάι-σεκ να καταστείλει το κίνημα των μαζών κι έτσι με ελεύθερα τα χέρια να επέμβει και να συντρίψει τους εργάτες της Σαγκάης, που, στην πάλη τους ενάντια στα στρατεύματα των Βορείων, είχαν απελευθερώσει και καταλάβει την πόλη.

Στις 29 του Μάρτη ο Τσιαγκ Κάι-σεκ ανέβηκε στην αμερικάνικη ναυαρχίδα για να ευχαριστήσει τον ναύαρχο Γουίλιαμ, να τον καθησύχαση, αλλά και να σιγουρευτεί ότι οι ιμπεριαλιστές σύμμαχοί του δεν θα τον αφήσουν μόνο σε περίπτωση επαναστατικού κινδύνου.

Τέτοιου είδους ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις έχουμε σ’ όλη τη διάρκεια της Δεύτερης Κινέζικης Επανάστασης προς όφελος των εθνικιστών. Στην εξέγερση της Καντόνας επεμβήκανε αμερικανικά, αγγλικά, γαλλικά και γιαπωνέζικα πολεμικά πλοία και πεζοναύτες.

Με την επικράτηση του Τσιαγκ Κάι-σεκ το 1928 το Νάνκινγκ έγινε γι’ άλλη μια φορά πρωτεύουσα της ενοποιημένης Κίνας κάτω από την κυβέρνηση των εθνικιστών. Στον κινεζο-ιαπωνικό πόλεμο η πόλη κατελήφθη από τους γιαπωνέζους το 1937 και δεκάδες χιλιάδες κάτοικοί της σφαγιάστηκαν από τους κατακτητές. Ξαναπέρασε στη δικαιοδοσία των κινέζων εθνικιστών το 1945 με την ήττα της Ιαπωνίας στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο κι έγινε ξανά η πρωτεύουσα τους μέχρι την κατάληψή της από τις αντάρτικες δυνάμεις του Μάο Τσε-τουγκ και την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας (τον Οκτώβρη του 1949) με πρωτεύουσα το Πεκίνο, (σελ. 27).

[28]. Το Χανκόου μαζί με το Βουτσάγκ και το Χανιάν, είναι οι τρεις πόλεις που το 1953 σχημάτισαν το Βουχάν (βλ. Χάρτη 2) –(σελ. 28).

[29]. Ραφέ Μοϊσέι Γκριγκόριεβιτς (1883-1942). Ο Ραφέ ήταν επικεφαλής της οργάνωσης Μπουντ μέχρι το 1919. Το 1918-1919 υπήρξε μέλος της κυβέρνησης Πετλιούρα. Αμέσως μετά έγινε μέλος του Μπολσεβίκικου Κόμματος. Στη δεκαετία του 1920 εργάστηκε σε διάφορα όργανα της Διεθνούς. Με την κυριαρχία του Στάλιν διορίστηκε καθοδηγητής, μαζί με πολλούς άλλους, του Κ.Κ.Κίνας, κάνοντας ότι περνούσε από το χέρι του για την ήττα της Κινέζικης Επανάστασης, (σελ. 29).

[30]. Πετλιούρα Σιμόν Βασίλιεβιτς (1877-1926). Ηγέτης των Ουκρανών εθνικιστών και υποστηρικτής του κινήματος αυτονόμησης της Ουκρανίας. Στη διάρκεια της ιμπεριαλιστικής επέμβασης ενάντια στα Σοβιέτ ήταν ένας από τους αρχηγούς της αντεπανάστασης στην Ουκρανία.

Έγινε υπουργός Στρατιωτικών της Ανεξάρτητης Ουκρανικής Δημοκρατίας (Νοέμβρης 1917). Με τη βοήθεια των γερμανών κατακτητών παλινόρθωσε την Κεντρική Ράντα που είχαν ανατρέψει οι εργάτες του Κίεβου.

Το 1920 συμμάχησε με τους Πολωνούς κατά των Μπολσεβίκων και μπήκε μαζί τους στο Κίεβο, αλλά έπειτα από μερικούς μήνες αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει. Τον ίδιο χρόνο κατέφυγε στην Πολωνία και μετά στη Γαλλία, όπου και δολοφονήθηκε, το 1926, στο Παρίσι, (σελ. 29).

[31]. Σχετικά με την ανοησία αυτή βλ. Λεόν Τρότσκι: Διαρκής Επανάσταση, Εκδόσεις «Γκρανίτ», Βερολίνο 1930, σελ. 104-106 και Ελληνικά: Εκδόσεις «ΑΛΛΑΓΗ», Αθήνα 1982, σελ. 102-104, (σελ. 29).

[32]. Πιονιέροι. Έτσι ονομάστηκαν για πρώτη φορά τα μέλη των παιδικών κομμουνιστικών ομάδων που δημιουργήθηκαν το 1922 στη Μόσχα. Αργότερα, πιονιέροι ονομάστηκαν και τα μέλη διαφόρων παιδικών οργανώσεων άλλων χωρών, (σελ. 30).

[33]. Κερενσκισμός. Όρος που προέρχεται από το όνομα του ρώσου πρωθυπουργού Αλεξάντερ Φιοντόροβιτς Κερένσκι (1881-1970). Από οικογένεια ευγενών, ο Κερένσκι αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πετρούπολης το 1904 και άσκησε τη δικηγορία.

Από το 1912 μέχρι το 1917 ήταν βουλευτής στην Τέταρτη Δούμα (κοινοβούλιο) και για ορισμένο διάστημα επικεφαλής της ομάδας των τρουντόβικων. Στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν υπέρμαχος της εθνικής άμυνας. Μετά τη Φεβρουριανή Επαναστάτη του 1917 εξελέγη αντιπρόεδρος του Σοβιέτ της Πετρούπολης. Το Μάρτη του 1917 έγινε μέλος του Κόμματος των Εσέρων (Σοσιαλεπαναστατών). Μπήκε στην Προσωρινή Κυβέρνηση, στην αρχή σαν υπουργός Δικαιοσύνης, ύστερα υπουργός Στρατιωτικών και, τελικά, έγινε Πρωθυπουργός –από τον Ιούλη ως τον Οκτώβρη του 1917. Ανατράπηκε από τους Μπολσεβίκους.

Με την Οκτωβριανή Επανάσταση, ο Κερένσκι εγκατέλειψε την πρωτεύουσα για το μέτωπο. Εκεί οργάνωσε, μαζί με τον στρατηγό Κρασνόφ, μια ανταρσία ενάντια στους Μπολσεβίκους. Μετά την συντριβή του Κρασνόφ, ο Κερένσκι διέφυγε στην περιοχή του Ντον. Το 1918 κατέφυγε στη Γαλλία, και από το 1940 μέχρι το θάνατό του έζησε στις ΕΠΑ.

Να πως ο Τρότσκι χαρακτηρίζει την πολιτική του: «Τί είναι κερενσκισμός; Είναι ένα καθεστώς που σχηματίζεται όταν η αστική τάξη έχει κιόλας χάσει τις ελπίδες της ή όταν δεν ελπίζει να βγει νικήτρια από ένα ανοιχτό εμφύλιο πόλεμο και κάνει τις πιο ακραίες και ριψοκίνδυνες παραχωρήσεις, παραδίδοντας την εξουσία στα πιο άκρο-“αριστερά” στοιχεία της αστικής δημοκρατίας...

Είναι φανερό ότι ο κερενσκισμός δεν μπορεί να παραταθεί για πολύ σε μια κοινωνία. Θα τελειώσει τις μέρες του είτε με τη νίκη του φασισμού είτε με τη νίκη των κομμουνιστών », (Λεόν Τρότσκι: Ευρώπη και Αμερική, σελ. 17, Τεταρτοδιεθνιστικές εκδόσεις, Αθήνα 1981), (σελ. 32).

[34]. Μινιστεριαλισμός: Οπορτουνιστική τάση στο σοσιαλιστικό κίνημα που επιδιώκει τη συμμετοχή στις καπιταλιστικές κυβερνήσεις (Υπουργοποίηση) –(σ.τ.μ.).

[35]. Η τελευταία αυτή πρόταση διατυπώνεται ως εξής στο βιβλίο του Τρότσκι: «Το Δεκέμβρη του 1927, τότε που οι ομιλίες και τα άρθρα του Στάλιν ήταν ακόμα νωπά στη μνήμη όλων, η διήγηση του Χιτάροβ δεν μπορούσε να τυπωθεί, αν και ο τελευταίος –νέος, αλλά με πρόωρη ανάπτυξη– φροντίζοντας για το μέλλον του δεν είπε ούτε μια λέξη για τους μοσχοβίτες ηγέτες του Κινέζικου Μινιστεριαλισμού και απλά αναφέρθηκε μόνο στον Μποροντίν σαν “κάποιο μη-Κινέζο σύντροφο”» –(σ.τ.μ.), (σελ. 33).

[36]. Ο Βούγιοβιτς Βούγιο ήταν Γραμματέας της Διεθνούς Κομμουνιστικής Νεολαίας. Σέρβος κομμουνιστής, οπαδός του Ζινόβιεφ. Διαγράφηκε το 1927. Συνθηκολόγησε. Ξαναπιάστηκε το 1935. Εξαφανίστηκε στη διάρκεια των σταλινικών εκκαθαρίσεων, το 1938 –(σ.τ.μ.), (σελ. 34).